AQŞ örtaça saylovlari: demokratlar Kongressning ikkala palatasini qölga kiritdi, lekin partiya içida böliniş bor

Saylov natijalari

2026-yilgi AQŞ örtaça saylovlari sörovnomalar başorat qilganidek yakunlandi: Demokratik partiya butun mamlakat böylab muhim poygalarda, ba'zi joylarda ta'sirli far bilan ğalaba qozondi va kelgusi ikki yil davomida Kongressning ikkala palatasini ham nazorat qiladi. AQŞlik tadqiqotçi natijalarni şunday tasvirlaydi doktor Adam Makkonnel Anadolu uçun yozgan maqolasida, bu muallifning şaxsiy fikri bölib, naşr pozitsiyasini albatta aks ettirmasligini ta'kidlaydi.

Tarixiy ğalabalar

Bir neçta natija tarixiy sifatida ajralib turadi. Jorjiyada Keyşa Lans Bottoms AQŞ tarixidagi birinçi qora tanli ayol gubernator böldi; Texasda Gina Ortiz Jones — uşbu ştat gubernatori etib saylangan birinçi ispan tilli ayol. Oldin vazirlar mahkamasi darajasida birinçi tubjoy amerikalik bölgan Deb Haaland Nyu-Meksiko gubernatori etib saylandi — bu AQŞ tarixidagi birinçi tubjoy amerikalik gubernator, Minnesota esa Peggy Flanagan orqali birinçi tubjoy amerikalik ayol senator beradi. Keçaning asosiy sensatsiyasi — Miçigan ştatidagi senat poygasida Abdul El-Sayedning ğalabasi: u AQŞ tarixidagi birinçi musulmon senator böladı.

Isroil atrofidagi böliniş

Muallifning bahosiga kö'ra, demokratlar Trampning korrupsiyasi, hayot qimmatligi va tengsizlikka urgğu bergan bölsa-da, kampaniyalarning asosiy mavzusi Isroil böldi. Saylovlardan bir hafta oldin Vakillar palatasining sobiq spikeri Nancy Pelosi podkastda Kongressdagi Isroilni tanqid qilgan har qanday demokrat hamkasblari tomonidan «çetlatiliş» bilan yuz tutişini aytdi. Ovoz beriş oldidan Miçiganda El-Sayedga praymerizda yutqazgan Hayley Stevens uning respublikaçi raqibini qöllab-quvvatladi — öz sö'zlariga kö'ra, şaxsiy kelişmovçiliklar tufayli, biroq muallif qayd etganidek, ular orasidagi asosiy tortişuv uzoq vaqt aynan Isroil böyiça pozitsiya bölgan. Şu bilan birga, maqola ma'lumotlariga kö'ra, partiya rahbariyati El-Sayedga haqiqiy yordam körsatmagan: saylovlardan ön kun oldin Pelosi uni «bu yangi odam» deb atagan edi. Muallif ogohlantiradi: agar rahbariyat El-Sayedni «oğzini yopişga» harakat qilsa, saylov ğalabasi öz ma'nosini yöqotadi va partiya yanada kuçli bölinadi.

Yanvardan impiçment

Yangi demokratik köpçilik yanvarda işga kirişganda, muallif fikriça, kun tartibining birinçi bandi prezident Donald Tramp va uning tarafdorlariga impiçment e'lon qiliş böladı. Tramp — ikki marta impiçment e'lon qilingan yagona AQŞ prezidenti (2019-yil dekabr va 2021-yil yanvarda, demokratlar Vakillar palatasini nazorat qilgan paytda), lekin ikkala safar ham respublikaçilar köpçiligi bölgan Senat uni oqladi. Mexanika bunday: Palata oddiy köpçilik ovozi bilan impiçment e'lon qiladi, lekin lavozimidan çetlatiş Senat ovozlarining uçdan ikki qismini talab qiladi. Demokratlarda Palatada katta köpçilik va atigi 54 senator (ehtimol 55–56) böladı, ya'ni respublikaçilardan 10 dan ortiq ovoz kerak böladı. Muallif buni töliq imkonsiz deb hisoblamaydi: respublikaçilar partiyasi ham bölingan, prezidentlik ambitsiyasini saqlab qolgan vitse-prezident JD Vance saylovlardan söng darhol Trampdan uzoqlaşa böşladi va mağlubiyat uçun javobgarlikni uning Eron bilan uruşiga yukladi.

Keyin nima böladı

Impiçment natijasidan qat'i nazar, kelgusi ikki yil, muallif başoratiga kö'ra, Kongressning Trampga va 2025-yil yanvardan buyon uning faoliyatiga yordam bergan yoki undan foyda olganlarga qarşi doimiy huquqiy taşabbuslari bilan töla böladı. Tramp demokratlarning qonun çiqaruvçi taşabbuslariga veto qöyişga allaqaçon va'da bergan. Bu qonun çiqaruvçi va sud hokimiyatining prezident va uning ma'muriyati bilan töğridan-töğri qarama-qarşiligini anglatadi: AQŞdagi siyosiy taranglik pasaymaydi, aksinça, 2028-yilgi prezident saylovlariga yaqinlaşgan sari kuçayişi ehtimoli katta.