AQŞ Keşm oroliga zarba berdi: nega bu İron oroli nişonga aylandi

Zarba va uning rasmiy versiyasi

Amerika Qoşma Ştatları harbiyları seşanba kuni Keşm oroliga zarba berdi; amerikalı ommaviy axborot vositaları AQŞ rasmiy şahsiga tayanib xabar berişiça, amerikalı rasmiy şahsaytişiça, zarbaning nişoni «yer–havo» tipli otişma bölgan, bu otişmani İron qurolli kuçlari rasmiy şahsning bayoniga köra amerika harbiy samolyotiga qarşi qöymoqçi edi. «Bu, İronliklarning amerika obyektlariga qarşi „yer–havo“ sinfidagi raketalaridan foydalanişiga javoban ötilgan mudofaa çorasi», — deb uning sözleri iqtibos keltirildi. Otişmaning joylaşuvi va zarbadan zarar miqyosini dastlabki paytlarda aniqlab bölmadi. Hodisa AQŞ va İsrail 28-fevralda İronga qarşi harbiy amaliyotni başlaganidan keyin sakkiz oydan ortiq vaqt ötgaç sodir böldi.

İronning qarşi bayoni

Zarbadan avval İKSK (İron Islom inqilobi korpusi) öz kuçlari Keşmdan janubda ikkita amerikalı MQM-170 razvedka dronini radioelektron kuraş vositalari yordamida urib tuşirganini ma'lum qilgan edi, deydi İron ommaviy axborot vositalari. Bu bayonni mustaqil ravişda tekşirib bölmadi. Şu tariqa, tomonlar bir voqeani bir-biriga zid talqin qilmoqda: Vaşington zarbani öz samolyotiga tahdidga reaksiya deb atasa, Tehron amerikalı dronlar urib tuşirilganini aytmoqda.

Nega aynan Keşm

Keşm — İronning va butun Fors körfazining eng katta oroli, maydoni taxminan 1500 kv. km. U Hormozgan viloyatida, Bandar Abbas porti yonida joylaşgan bölib, Fors körfazini Oman körfazi bilan bağlovçi Hurmuz boğazi şimaliy qirğoqi böylab çözigan. Hengam va Larak orollarini ham öz içiga oluvçi Keşm tumanining aholisi taxminan 190 ming kişi. Orolida erkin savdo zonasi, tijorat portlari va sanoat obyektlari faoliyat yuritadi; iqtisodiyot baliqçilik, dengiz taşuvlari, turizm va körfaz davlatlari bilan savdoga tayanadi; alohida diqqatga sazovor joy — YUNESKO tan olgan geopark.

Harbiy infratuzilma va suziş nazorati

Hurmuz boğazi yonidagi joylaşuvi Keşmni İron uçun qirğoq mudofaasi va dengiz kuzatuvi jihatidan muhim qiladi. İKSK harbiy-dengiz kuçlari atrofdagi suvlarda faoliyat yuritadi; İron ommaviy axborot vositalari İKSKning Keşmda va qoşni orollardagi faoliyati haqida xabar bergan, xalqaro ommaviy axborot vositalari esa taxminiy harbiy-dengiz bazasi va yer osti raketa obyektlariga işora qilgan. May oyida İKSK dengiz nazorati zonasini kengaytirganini e'lon qildi — Keşmning ğarbiy uçidan BAA tarkibidagi Umm al-Quvayn amirligi tomon va Kuh-Mobarakdan Fujayra tomon; Keşm Tehronning dengiz nazorati tizimida geografik hisob nuqtasi deb ataladi. İKSK tijorat kemalaridan harakatni İron hokimiyatlari bilan muvofiqlaştirişni va belgilangan marşrutlardan foydalanişni talab qiladi; kemalarning bir qismi Keşm va Larak orollari orasidagi muqobil farvaterdan ötadi, bu farvater İron hududiy suvlarida joylaşgan bölib, hokimiyatlarga harakatlarni yaqindan kuzatib boriş imkonini beradi. Orol va boğaz atrofidagi marşrutlarga çeklovlar butun mintaqa böylab neft va gaz eksportini hamda tijorat suzişini buzişi mumkin.

Orolga avvalgi zarbalar

Keşm avval ham, 28-fevralda başlangan amerika-İsrael hujumidan buyon hujumlarga düçor bölgan. 31-mayda AQŞ Markaziy qömondonligi (CENTCOM) Keşmda va materikdagi Gorukda İron radarlari va dronlarni boşqarış punktlariga zarbalar berilganini ma'lum qildi, 5-iyunda esa şu joylardagi qirğoq kuzatuv radarlariga yangi zarbalar haqida xabar berdi. Mart oyida İron hokimiyatlari AQŞni Keşmdagi suvni tuzsizlantiriş qurilmasiga hujum qilganlikda, bu esa 30 qişloqning suv ta'minotini buzganlikda aybladi; İron taşqi işlar vaziri Abbas Araqçi fuqarolik infratuzilmasiga zarbani qoralab, şunday dedi: «Bu pretsedentni İron emas, AQŞ yaratdi». Mahalliy hokimiyatlar ma'lumotlariga köra, ta'mirlanib, suv yetkazib beriş tiklangunga qadar qurilma taxminan 40 ming aholiga suv yetkazib bergan. Söngra İKSK Bahrayndagi amerika harbiy obyektiga qarşi javob zarbasi berilganini ma'lum qildi.