Asosiy ma’lumotlar
- Tramp duşanba kuni, oraliq saylovlardan bir kun oldin, Vaşingtondagi Aks etuvçi hovuz yaqinida nutq sözlaydi
- Taxminan 15–16 mln dollarga tuşgan hovuz rekonstruksiyasi qopama plitalarining qirilişi va suv ötlari tufayli suvning yaşillaşuvi bilan yakunlangan
- Sörovlar va prognozçilar demokratlarning Vakillar palatasida ğalaba qozoniş ehtimolini körsatmoqda; Senat uçun kuraş yaqinroq
Ramziy joyda yakuniy nutq
AQŞ prezidenti Donald Tramp duşanba kuni, oraliq saylovlardan bir kun oldin, Vaşingtondagi Linkoln memoriali yonidagi Aks etuvçi hovuz yaqinida saylov kampaniyasining «yakuniy dalili» sifatida nutq sözlaydi. Maʼlumotlarga göre, The Nationalnaşri xabar berişiça, Oq uy rasmiy vakili Tramp maʼmuriyatning «mamlakatni xavfsizroq va boyitilganroq qiliş» böyiça saʼy-harakatlarini taʼkidaşini, respublikaçilarning «Amerika birinçi navbatda» kun tartibini demokratlarning Oq uyda «radikal, antiamerika kun tartibi» deb atalgan siyosati bilan qarama-qarşi qöyişini aytgan. Trampning özi Ayova ştatidagi mitingdan söng jurnalistlarga murojaat qilib, maydon tanlanişining sababi sifatida «uning qançalik gözal ekanini körsatiş» istagini bildirgan. AFP agentligi bu joy Amerika poytaxtining tarixiy tribunalaridan biri ekanini eslatadi: 1963-yilda Linkoln memoriali zinapoyasida Martin Lyuter King «Menda orzu bor» nutqini sözlagan edi.
Hovuz — qarama-qarşilik manbai sifatida
Joy tanlanişi eʼtiborlidir, çunki Aks etuvçi hovuzning özi siyosiy janjalga sabab bölgan edi. Şu yil başida yakunlangan rekonstruksiyadan söng hovuz qoplama plitalari qirqila başlagan, suv esa suv ötlari köpayib ketganligi sababli yaşillaşib ketgan. Tramp aybni qoplama plitalarini «kesib taşlagan» vandallarga yuklagan, biroq The National yozişiça, AQŞ Adliya vazirligi zararning sifatsiz montaj işlari oqibatida yüzaga kelganini xulosa qilgan. AFP qoşimça qilişiça, federal prokurorlar ham javobgarlikni işlardagi nuqsonlarga yuklagan; işlar qiymatini naşr taxminan 15 mln dollar deb baholaydi, The National esa federal şartnomalar böyiça 16 mln dollardan ortiq deb körsatadi. Qiymat böyiça baholardagi farq naşrlarda saqlanib qolmoqda.
Kampaniya konteksti va prognozlar
Nutq mamlakat böylab deyarli har kuni ötkazilgan mitinglar seriyasini yakunlaydi. Trampning özi saylovlarda qatnaşmaydi, lekin saylovçilarga ovoz berişni uning prezidentligi böyiça referendum sifatida qabul qilişga çaqirgan. U saylovlarga tarixan past maʼqullaniş reytingi bilan kirib bormoqda; bunga turmuş darajasi qimmatlaşuvi va maşhur bölmagan Eron bilan sakkiż oylik uruşham sabab böłmoqda. Pentagon maʼlumotlariga göre, bu uruş 23 amerikalik harbiy xizmatçi hayotini olib ketgan va kamida 47 mlrd dollarga tuşib, jahon energiya narxlarini oşirgan. Mitinglarda Tramp, şuningdek, respublikaçilar Kongress nazoratini saqlab qolsa, har biriga 5 000 dollar tölaş göyasini ham muhokama qilgan. AFP sörov maʼlumotlarini keltiradi: prognozlarga göre, demokratlar Vakillar palatasini egallaşga tayyor va Senatga ham yaqin; Decision Desk HQ prognozçisi ularga Senatni 52–48 hisobida, Palatani esa 241–194 hisobida beradi, New York Times/Siena sörovi esa ularni yettita eng raqobatli senatorlik poygasining barçasida oldinda körsatadi, bundan beştasida — statistik xatolik çegarasida. Allaqaçon rekord darajadagi 54 mln kişi ovoz bergan, reklama xarajatlari esa taxminan 11 mlrd dollarga yetgan, şundan deyarli yarim milliardini respublikaçilarga Elon Mask bergan. Trampning özi New York Post podkastida mağlubiyat stsenariysini istisno qilmagan va bunday holatda veto huquqidan faol foydala nişga vaʼda bergan.
