Asosiy ma’lumotlar
- Dalalarda ösimlik qoldiqlarini yoqiş qonun bilan taqiqlangan va BHB 10 barobarigaça jarimaga sabab bö'ladi.
- Huquqbuzarliklar «Özbekkosmos» agentligining kosmik monitoringi yordamida aniqlanadi.
- Yoqiş örniga qoldiqlardan kompost yoki yem sifatida foydalaniş tavsiya etiladi.
Ösimlik qoldiqlarini yoqiş taqiqlanişi va yangi nazorat çoralari
Ekologiya va iqlim özgärişi milliy qömitasi fermerlar, dehqonlar va yer egalariga dalada şuli, tökilgan barg, şox-şabbalar va boşqa ösimlik qoldiqlarini yoqiş mumkin emasligi haqida rasman ogohlantirdi. Qömita ma'lumotlariga köra, yoniş jarayonida havoga uglerod oksidi, azot oksidlari, benzo(a)piren, dioksinlar va fosgen kabi zaharli moddalar çiqariladi, bu esa odamlar salomatligi va atrof-muhitga töğridan-töğri zarar yetkazadi. Bundan taşqari, yuqori harorat tuproqdagi makro- va mikroelementlarni yöq qilib, uning unumdorligini pasaytiradi.
Jarima miqdorlari va iqtisodiy oqibatlar
Dalada ö't-ösimliklarni yoqiş qonunçilikda töğridan-töğri taqiqlangan. Bu qoidani buzganlar uçun Ma'muliy javobgarlik töğrisidagi kodeksiga muvofiq sanksiyalar qöllaniladi: jarima bazaviy hisoblaş birligining 10 barobarigaça yetişi mumkin, bu taxminan 4,4 mln sömni taşkil etadi. Ma'muliy jarimadan taşqari, yonğin natijasida ekilgan maydonlarga yetkazilgan zarar uçun belgilangan tartibda qöşimça iqtisodiy çoralar nazarda tutilgan bölib, ular har bir gektar yerga yetkazilgan zarar miqdoridan kelib çiqib hisoblanadi.
Huquqbuzarliklarni aniqlaş mexanizmlari va muqobil yöllar
Şuli yoqiş holatlarini tezkor aniqlaş uçun Ekologiya qömitasi davlat kosmik monitoringi ma'lumotlaridan foydalanib, yoniş öçoqlarini aniqlaş va huquqbuzarlarga nisbatan çora köriş bilan şuğullanadigan «Özbekkosmos» agentligi bilan hamkorlik qilmoqda. Ösimlik qoldiqlarini olovda yöq qiliş örniga mas'ul şaxslar ularni kompost tayyorlaşda, köçatlarni mulçalaşda yoki şorva uçun yem sifatida işlatişni tavsiya qilmoqda, bu esa tuproqdagi ozuqa moddalarini saqlab qolişga va jarimalardan qoçişga yordam beradi.
