Fitç iqtisodiyotdurgunligi fonida Fransiya reytingi prognozini «salbiy»ga tuşirdi

Reyting saqlanib, prognoz «salbiy»ga özgartirildi

Fitç reyting agentligi 30-oktabrda Fransiyaning suveren reytingini A+ darajasida tasdiqladi, biroq prognozni «barqaror»dan «salbiy»ga yomonlaştirdi. Agentlik sabablar qatorida avgustdagi oldingi bahoga nisbatan ösiş sür’atining pastligi, qarz olişning qimmatligi va byudjet defitsitining kattaroqligini nomoldi. Şu bilan birga, reyting hozir ham «iqtisodiyotning hajmi, boylik va tarmoqlar xilma-xilligi, institutlarning barqarorligi, yevro zonasiga a’zolik hamda bank sektorining mustahkamligi» bilan qöllab-quvvatlanmoqda. Buni Euronews agentlik qaroriga tayanib yozdi.

Iqtisodiyot «töxtab qoldi»

Fitç xulosasi Insee statistika instituti ma’lumotlarini e’lon qilişidan keyin keldi: Fransiya yalpi içki mahsuloti uçinçi çorakda 0,1 foizga qisqardi ikkinçi çorakda töxtab qolganidan va birinçi çorakda 0,2 foizga kamayganidan söng. Iqtisodiyot va moliya vaziri Rolan Leskyur Franceinfo efirida iqtisodiyotni «töxtagan» deb baholab, agar byudjet qabul qilinmasa, mamlakat «devorga» borib urilişidan ogohlantirdi. Fitç şuningdek, «davom etayotgan siyosiy böliniş» va keng kölamli norozilik namoyişlari bilan keçayotgan «murakkab ijtimoiy vaziyat» «barqaror byudjet salomatlaşuvini ötkazişni yanada qiyinlaştirayotganini» ta’kidlagan.

2027-yil byudjeti va parlament köpçiligi muammosi

Ommaviy axborot vositalari uçun bayonotida Leskyur agentlik qaroriga «bilgan holda» ekanini bildirib, uni defitsitni 5 foizga tuşiruvçi «yil oxirigaça mas’uliyatli byudjetni qabul qilişning mutlaqo zarurligini tasdiqlaş» deb atadi. Biroq Milliy majlisdagi köpçilikning yöqligi va prezidentlik saylovlari yaqinlaşib qolgani sababli hujjatni parlamentda ovozga qöyib qabul qiliş imkoniyati noaniq körinmoqda. Fitç ovoz berişgaça qolgan olti oy içida siyosiy bahslar agentlikning defitsitni barqaror qisqartiriş imkoniyatiga bölgan işonçini «heç qanday sezilarli darajada mustahkamlamaganini» qayd etib, byudjet hukumatning « konstitutsiyaviy mexanizmlari» orqali qabul qilinişini kutayotganini bildirdi.

49.3-moddasi yoki ordonanslar

Parlamentda bloklangan taqdirda hukumat, Leskyur aytganidek, işonçsizlik votumi qabul qilinmasa, qonun loyihasini ovozga qöymasdan qabul qiliş imkonini beruvçi Konstitutsiyaning 49.3-moddasiga murojaat qiliş imkoniyatini istisno qilmayapti. Yana bir variant — ordonanslar; bu protsedura 1958-yilda Beşinçi respublika taşkil etilganidan buyon byudjet qabul qiliş uçun heç qaçon qöllanilmagan. Parij-Dofin universiteti iqtisod professori Jerom Matis Euronews bilan suhbatda ordonanslar orqali qabul qilingan byudjet qisqa muddatda noaniqlikni kamaytirişi mumkin, biroq uzoq muddatda byudjet siyosatiga bölgan işonçni tiklamasligini qayd etdi: «Bozorlar odatda çözilgan hal qilinmaslikdan köra bahsli yeçimni afzal köradi», biroq bunday byudjet kuçsiz yoki prezidentlik saylovlaridan keyin qayta körib çiqiladigan deb qaraladigan bölsa, investorlar işonçi uçun ijobiy ta’sir çeklangan bölişi mumkin.