Asosiy ma’lumotlar

  • Madaniy qimmati bölmagan xazina mulk egasi tomonidan öz yerida topilgan bölsa, töliq unga tegadi
  • Yer egasining roziligi bilan boşqa şaxs topgan buyum yarmiga bölinadi
  • Tarixiy yoki madaniy qimmatga ega xazinalar davlatga topşiriladi, biroq topgan şaxs va yer egasi qiymatining 50 foizini oladi

Qonun nima narsani xazina deb hisoblaydi va u kimga tegadi

Izohlar uçun sabab odatiy daça vaziyatlari böldi: uy ta’miri yoki yer qaziş paytida topilgan eski tangalar, zargarlik buyumlari yoki pul solingan quti. Advokat, «TERSKIX» yuridik markazi egasi Viktor Terskix Gazeta.Ru naşrigaqonun yaşirilgan pul yoki qimmatbaho buyumlarni, ularning egasini aniqlab bölmaydigan yoki egasi öz huquqidan mahrum bölgan buyumlarni xazina deb atayotganini aytdi — bu RF Fuqarolik kodeksining 233-moddasi.

Topilmani bölişning üç senariysi

Advokatning aytişiça, agar xazina öz yerida mulk egasining özi tomonidan topilgan bölsa va unda madaniy meros buyumlari bölsa, u töliq topilgan şaxsga tegişi mumkin. Agar xazinani boşqa şaxs yer egasining roziligi bilan topsa — masalan, ta’mir paytida işçi — topilma topgan şaxs va yer egasi örtasida yarmiga bölinadi. Ruxsatsiz boşqaning yerida xazina qidirgan şaxs uluşga haqli emas: topilma yer egasiga ötadi.

Madaniy qimmatga ega xazinalar va mukofot

Alohida holat — tarixiy, badiiy yoki madaniy qimmatga ega eski tangalar, arxeologiya buyumlari, zargarlik buyumlari va boşqa narsalar. Bunday xazina davlatga topşiriladi, biroq yer egasi va topgan şaxs topilma qiymatining 50 foizi miqdorida mukofot oladi. Agar xazina mulk egasining öz yerida topilgan bölsa, u butun mablağga da’vo qilişi mumkin.

Topilmadan keyin nima qiliş kerak

Advokat buyumlarni va topilgan joyni suratga olişni, tangalarni tozalamaslikni, kolleksiyani böilmaslikni va «narxini bilib oliş üçün» qayta sotuvçilarga murojaat qilmaslikni maslahat beradi. Topilma haqida politsiyaga xabar beriş, buyumlarni inventarizatsiya böyiça topşiriş va qabul qilingani töğrisida hujjat oliş kerak — Terskixning fikriça, bu mukofotga bölgan huquqlarning kafolati hamda davlat yoki boşqa şaxslarning da’volaridan himoyadir. Alohida ogohlantiriş xavfli buyumlarga tegişli: «Agar topilgan buyum xavfli kö‘rinsa: qurol, öq-dorilar, simlari bor tuşunarsiz qurilma — uni qölingizga olmang. Xavfsiz masofaga çekinib, 112 raqamiga qönğiroq qiling», — dedi advokat, Gazeta.Ru xabar berdi.