Patrik Styuart vafot etdi — Pikar kapitani va Ksavyer professori

Aktyor Los-Anjelesdagi o‘z uyida vafot etdi

«Star Trek»dagi kapitan Jan-Lyuk Pikar va «Iksavrlar»dagi professor Charlz Ksavyer rollari bilan mashhur bo‘lgan britaniyalik aktyor Patrik Styuart 86 yoshida vafot etdi. Uning vafoti haqida birinchi bo‘lib The Hollywood Reporter jurnali xabar berdi. Aktyorning ko‘p yillik vakili Kelli Bush Novak aytishicha, Styuart chorshanba kuni Los-Anjelesdagi o‘z uyida Altsgeymer kasalligi va Levi tanachalari demensiyasidan o‘tgan «qisqa va ta’sirli yo‘l»dan so‘ng vafot etgan. Aktyorning ijtimoiy tarmoqlarda e’lon qilingan murojaatida yaqinlari gul o‘rniga Jonss Hopkins universitetidagi Altsgeymer kasalligini o‘rganish jamg‘armasiga xayriya qilishni so‘ragan. «U oila va do‘stlarning iliq bag‘riga botgan, jonli musiqa, ibodatlar, ko‘zyosh va kulgu qurshovida edi», — deyilgan edi oila bayonotida.

Shekspir sahnasidan kapitan ko‘prigiga

Styuart 1940-yil 13-iyulda Yorkshirdagi Mirfild shahrida tug‘ilgan, Bristol Old Vic teatr maktabini tamomlagan va 26 yoshida Qirollik Shekspir kompaniyasiga qo‘shilgan. 1980-yillar oxiriga kelib uning ortida klassik sahnadagi o‘n yilliklar tajribasi bor edi, shu paytda Uilyam Shatnerga voris izlagan prodyuser Robert Jastman Los-Anjelesdagi Shekspir haqidagi ma’ruzada Styuartni ko‘rib, unga «Star Trek: Keyingi avlod» serialidagi Pikar rolini taklif qildi. Franshiza yaratuvchisi Jin Roddenberry boshida kalta bo‘yli britaniyalikni yangi shou yuzi sifatida ko‘rishni xohlamadi; biroq Styuart olti yillik shartnoma imzolagan bo‘lsa-da, Roddenberry serial bir mavsumga ham chidamaydi, deb o‘ylagan edi. «Men gaplashgan hamma — agentlar, rejissyorlar, ssenariychilar, boshqa aktyorlar — olti yil haqida tashvishlanma, birinchi mavsumni o‘tkazsang barakalla, deyishdi», — deb yozadi The Hollywood Reporter uning so‘zlaridan. Serial 1994-yilgacha yetti mavsum davom etdi, undan keyin to‘rtta to‘liq metrajli film chiqdi. 2000-yilda Styuart «Iksavrlar»da Ksavyer rolini o‘ynadi, unda Magneto rolini ijro etgan Ien Makklellen uning sherigi bo‘ldi; jami u franshizaning yetti filmida, jumladan 2017-yilgi «Logan»da suratga tushdi. «Men ikkalasining axloqiyati, mehribonligi, sezgirligi va shafqati uchun cheksiz ehtirom qilardim», — deydi aktyor Pikar va Ksavyer haqida.

Teatr umri davomida uning yonida bo‘ldi

Gollivud shuhratiga qaramay, Styuart faoliyatining katta qismini teatr sahnasida o‘tkazdi. Uning rollari Klavdiydan Makbetgacha cho‘zilgan; u Dikensning «Rojdestvo qo‘shig‘i» asarining yakkaxon versiyasini Broveyda yillar davomida ijro etib, 40 ta qahramonning barchasini o‘ynagan, 2007-yilda esa ilk bor Makbet rolini bajardi — tanqidchi Nikol de Jong o‘sha sahna asarini «men ko‘rgan eng yaxshi Makbet» deb atagan. Uzoq yillik do‘sti Ien Makklellen bilan u Vest-End va Brovey sahnalarida Pinterning «Hech kimning yeri» va Bekketning «Godoni kutib» pyesalarida chiqish qildi. 2010-yilda qirolicha Yelizaveta II uni drama san’ati oldidagi xizmatlari uchun ritsarlik unvoniga sazovor qildi, 2020-yilda esa Styuart «Star Trek: Pikar» serialida Pikar roliga qaytdi va sakson yosh chegarasidan o‘tib ham suratga tushishni davom ettirdi.