Asosiy ma’lumotlar

  • «Özbekneftgaz», SOCAR va BP ning Üstyurtdagi loyihasi geologiya-qidiruv bosqiçida; kon oçilmagan
  • 3000 kv.kmdan ortiq maydonda seysmik qidiruv ötkazilgan, bitta quduq qaziş kelgusi yilga rejalaştirilgan
  • Istiqbolli qatlamlar taxminan 5000 metr çuqurlikda joylaşgan, bu işlar xarajatlarini keskin oşiradi

Hali kon yöq

«Özbekneftgaz», Ozarbayjonning SOCAR va Britaniyaning BP kompaniyalari bilan Üstyurt platosidagi qöşma loyihasi geologiya-qidiruv işlari bosqiçida qolmoqda va bu yerda hali kon oçilmagan. Buni «Özbekneftgaz» boş geologi Nodir Muhiddinov 27-oktabr kuni matbuot anjumanida, mintaqada neft va gaz qazib olişni oşiriş istiqbollari haqidagi jurnalistlar savollariga javoban aytdi, deb xabar beradi Gazeta.

Nima qilingan va nima oldinda

Muhiddinov aytişiça, loyiha doirasida 3000 kv.kmdan ortiq maydonda seysmik qidiruv işlari allaqaçon ötkazilgan. «Kelgusi yilga bitta quduq qaziş rejalaştirilgan. Hozir geologik ma’lumotlarni qayta tahlil qiliş olib borilmoqda», — dedi u. SOCAR va BP mutaxassislari bahosiga köra, oçiliş istiqbollari taxminan 5000 metr çuqurlikdagi çuqur qatlamlar bilan boğliq, biroq boş geologi ta’kidlaganidek, «faqat quduq qazib, kon oçilgandan keyingina keyingi hisob-kitoblarni ötkaziş mumkin böladi». Qazib olişning taxminiy tannarxini ayta olmadi: seysmik qidiruv xarajatlari ma’lum, qidiruv quduğini qaziş qiymatini esa hali aniqlaş kerak.

Çuqurlik narxi

«Özbekneftgaz» gaz qazib olişni oşirişdagi asosiy umidlarini aynan Üstyurt hududi bilan boğlaydi, biroq çuqur gorizontalarni özlaştiriş murakkab texnologiyalar va katta xarajatlarni talab qiladi. «Avval biz 3000–3500 metrgaça çuqurlikdagi konlarni oçgan edik. Hozir oçayotgan konlarimiz 5000 metrdan ortiq çuqurlikda joylaşgan», — tuşuntirdi Muhiddinov. Uning aytişiça, bunday çuqurliklarda bosim 1000 atmosferaga, harorat esa 200 darajaga yetişi mumkin, bunday texnologiyalarga ega kompaniyalar dunyoda çeklangan, bu esa ham qidiruv, ham keyingi qazib oliş xarajatlarini oşiradi.

Loyiha konteksti va prognozlar holati

Qoraqalpoğistondagi oltita blok («Boyterak», «Terengkuduk», «Birkori», «Xaroy», «Qoraqalpoq», «Kulboy») böyiça mahsulotni böliş töğrisidagi kelişuvni Energetika vazirligi, «Özbekneftgaz» va SOCAR 2025-yil 24-iyulda imzoladi; 2026-yil mayida loyihaga BP qöşildi, şundan söng uluşlar 40% BP, SOCAR va «Özbekneftgaz»ga esa 30%dan bölib taqsimlandi, qidiruv işlarining operatori SOCAR hisoblanadi. 2025-yil iyulida «Özbekiston 24» telekanali taxminan 2 mlrd dollar investitsiya va 100 mln tonnagaça neft hamda 35 mlrd kubometr gaz zaxiralari böyiça dastlabki baholar haqida xabar bergan edi, Energetika vazirligi esa loyiha mamlakatning neftga bölgan ehtiyojini 25 yilga qoplaşi mumkinligini bildirgan edi. Gazeta ta’kidlaydi: bu dastlabki prognozlar, tasdiqlangan zaxiralar emas — ularni faqat qidiruv quduqlari orqali aniqlaş mumkin. Muhiddinovning bayoni aslida SRP imzolangandan buyon loyiha qidiruv bosqiçidan nariga ötmaganini körsatadi: olti blok böyiça 3D-seysmik qidiruvning maydon işlari sentabrda yakunlandi, «Özbekneftgaz» boşqaruvi raisi 2026-yil iyunida 2027-yil oxirigaça boşlaşni Abduğani Sanginov taklif qilgan quduq qazişesa faqat kelgusi yilga rejalaştirildi.

Fon: kamayib borayotgan qazib oliş

Üstyurtdagi işlar Özbekistonda gaz qazib oliş davom etayotgan pasayiş fonida olib borilmoqda. Öşa matbuot anjumanida Muhiddinov kompaniyaning ayrim katta konlarida zaxiralarning 80%dan ortiği allaqaçon çiqarib olinganini, yangi quduqlar esa eski obyektlarda qazib olişning tabiiy pasayişini hali qoplanayotganini ma’lum qildi. Qidiruv quduğining natijalari maydonda sanoat miqyosidagi zaxiralar bor-yöqligini va ularni özlaştiriş qançalik maqsadga muvofiqligini körsatadi.