Muzey eksponati sifatida taksa: Bremenda «The Daçşund. An Icon off the Leaş» körgazmasi oçildi

Taksa san’at markazida

Bremendagi Kunsthalle’da taksa badiiy va madaniy hodisa sifatida bağişlangan «The Daçşund. An Icon off the Leaş» körgazmasi oçildi; u 2027-yil 28-martgaça davom etadi. Buni Deutsçe Welle taksaning siyosiy ramziyligi haqidagi materialida yoritadi. Asosiy eksponat 1967-yildagi voqea bilan boğliq: amerikalik fotojurnalist Devid Duglas Dunkanga tegişli bölgan Lump taksasi Pikassoning Kannadagi villasiga taşrifi çoğida, Dunkan aytişiça, rassom qolişga «qaror qildi» — va u bilan olti yil yaşadi. Öşa kuni Pikasso it portretini töğridan-töğri keramika ovqat idişiga çizdi, Dunkan esa birgalikdagi iş haqida bir qator fotosuratlar oldi. Idiş va suratlar körgazmada namoyiş etilmoqda.

Ilhom manbasi bölgan taksa va uning tarixi

Lump Pikassoning Diego Velázquezning «Las Meninas» asarini qayta talqin qilgankartinalar seriyasida ham uçraydi, bu yerda asl asardagi yirik mastif taksa bilan almaştirilgan. Körgazma kuratori, san’atşunos Annette Reckert taksa «ikonik şaklga ega it» ekanligini, bu esa uni san’at va reklama uçun qiziqarli qilişini ta’kidlaydi hamda taksa yirik rassomlar uçun qançalik tez-tez «ilhom manbasi, model va studiya yordamçisi» bölib xizmat qilganini körsatadi — Pikassodan taşqari bu Andy Warhol, Otto Dix, David Hockney, Max Liebermann va Rosemarie Trockel. Taksa 300 yildan ortiq oldin Germaniyada ov iti sifatida — börsiq, tulki va quyonlarni izlaş uçun paydo bölgan; taksa standarti 1879-yilda belgilangan, Nemis tekkel klubi (DTK) esa 1888-yilda taşkil etilgan. Nomning özi «Daçs» (börsiq) va «Hund» (it) sözlaridan hosil bölgan.

Diplomatik voqeadan Olimpiadaça

DW materiali taksaning siyosiy tarjimai holini ham kuzatib boradi. Kayzer Vilgelm II bir neçta taksa boqgan; ulardan ikkitasi — Wadl va Hexl 1908-yilda Konopişte qal’asiga taşrif çoğida ersgersog Frans Ferdinandning oltin qirğovulini öldirib qöygan, bu diplomatik voqea va kayzerning rasmiy uzr söraşiga olib kelgan. Birinçi jahon uruşi yillarida Germaniya propaganda xaritalarida taksa körinişida tasvirlangan, natijada taksaning AQŞdagi maşhurligi keskin pasaydi — egalari itlarni «liberty hounds» deb atagan. Ikkinçi jahon uruşida taksalar, xususan, minalarni topiş uçun işlatilgan, biroq Reckert aytişiça, taksa natsist estetikasiga siğmagan: Gitler ommaviy çiqişlarda Blonda nomli qöyböri it bilan köringan, «taksa bilan natsist taşqi köriniş uçun körinişni xohlamagan». Qarama-qarşi ramzga 1972-yil Myunxendagi yozgi Olimpiya öyinlarining rasmiy talismani — grafik dizayner Otl Aiçer yaratgan Waldi taksasi aylandi: u ataylab jigarrang va Germaniya milliy ranglaridan voz keçib, pastel ranglarni tanlagan va, Reckert ta’kidlaganidek, «oçiq, quvnoq, demokratik va rang-barang Germaniya» obrazini timsol etgan. DW ma’lumotiga köra, bugungi kunda öta öng guruhlar taksani millatçilik moda ramzi sifatida işlatişga harakat qilmoqda ( Aleksandr Gauland aksessuarlarimotivlarida), bunga javoban «Daçşunds Against the Right» harakati vujudga keldi. Körgazmaning özi samimiylik ramzi sifatida rejalaştirilgan: zallarning bir qismi kiçik itlar uçun oçiq, ayrim asarlar va performanslar esa maxsus ular uçun yaratilgan.