Asosiy ma’lumotlar

  • Erdoğan Anqarada «Turkiy asr: tilda, fikrda va işda birlik» şiori ostida bölib ötadigan 13-sammit oldidan TDT mamlakatlari ommaviy axborot vositalarida maqola eʼlon qildi
  • Iqtisodiy integratsiya va Transkaspiy şarq–ğarb örta koridori asosiy ustuvor yönalişlar qatorida nomlandi
  • Turkiya TDT raisligini Ozarbayjondan qabul qib oladi; qibrislik turklarni qöllab-quvvatlaş alohida mavzu böldi

13-sammit oldidan yozilgan maqola

Turkiya prezidenti Rajab Tayyib Erdoğan Turkiy davlatlar taşkiloti (TDT) aʼzosi va kuzatuvçi davlatlarining yetakçi ommaviy axborot vositalarida eʼlon qilingan maqolasida «jahon siyosatining çuqur özgarişlari» şaroitida turkiy davlatlarning birdamligi «strategik zaruriyat»ga aylanganini bildirdi. Maqola taşkilotning Anqarada «Turkiy asr: tilda, fikrda va işda birlik» şiori ostida bölib ötadigan 13-sammitiga bağişlangan. Bu haqda Anadolu agentligi xabar berdi.

Iqtisodiy integratsiya va koridor

Erdoğan taşkilotning kelgusi davrdagi asosiy ustuvor yönalişlari qatorida turkiy dunyoning iqtisodiy integratsiyasini nomladi. Uning sözlariga köra, Kaspiy ortidagi şarq–ğarb örta (Transkaspiy) koridori «tarixiy imkoniyat» oçadi: Osiyo bilan Yevropa örtasidagi savdo qayta tuzilayotgan şaroitda turkiy geografiya global transport-logistika tarmoğining yirik tugunlaridan biriga aylana oladi. U temir yöl, port, avtomobil yöllari aloqalari va bojxona tizimlari bir-birini töldiruvçi elementlar sifatida rivojlanayotganini, Kaspiy qirğoqlarini boğlovçi har bir investitsiya mamlakatlar örtasidagi savdoni oşirişini taʼkidladi. Uning aytişiça, davlatlar Turkiy investitsiya jamğarmasidan samaraliroq foydalanadi, savdodagi tösiqlarni bartaraf etadi, energetika, kommunikatsiya infratuzilmasi hamda işlab çiqariş va texnologiyalar sohasidagi hamkorlikni rivojlantiradi.

Xavfsizlik, madaniyat va Kipr masalasi

Xavfsizlik sohasida Erdoğan terrorizm, transçegaraviy jinoyatçilik, kiberxavflar va tabiiy ofatlarga qarşi qöşma harakatlarni mustahkamlaşga, şuningdek, qöşma işlab çiqarişni ham öz içiga olgan mudofaa sanoati hamkorligiga tayyor ekanini bildirdi. Madaniy qismda u umumturkiy alifbo böyiça kelişuvni yaqinlaşuvning «tarixiy qadami» deb atadi hamda taʼlim, fan va «sunʼiy intellekt davrida turkiy tillarning munosib örni» böyiça vazifalarni taʼkidladi. Alohida u qibrislik turklarga töxtab, ularni «turkiy dunyoning ajralmas qismi» deb atadi va özining ifodasi bilan aytdiki, Turkiya «nohaq izolyatsiya»ga çek qöyilişi hamda TDTda kuzatuvçi maqomiga ega bölgan Şimoliy Kipr Turk Respublikasining suveren tengligi eʼtirof etilişi yölida kuraşni davom ettiradi.

Raislik va maqolaning ahamiyati

Erdoğan Turkiya Ozarbayjondan taşkilot raisligini qabul qib olişni umumiy maqsadlarga erişiş va TDTning institutsional salohiyatini mustahkamlaşdagi tarixiy masʼuliyat deb bilişini maʼlum qildi. Material sammit oldidan prezidentning dasturiy maqolasi bölgani uçun unda qabul qilingan qarorlar emas, balki bildirilgan niyat va ustuvor yönalişlar bayon etilgan: Anqaradagi 13-sammitning aniq yakunlari uning natijalari böyiça maʼlum böladi.