Britaniya regulyatori Meta'ga nisbatan naşriyotçilar uçün yangi şartlar böyiça tergov boşladi

Buyuk Britaniyada tergov

Buyuk Britaniyaning Raqobat va bozorlar boşqarmasi (CMA) Meta kompaniyasiga nisbatan tergov boşladi: regulyator kompaniya yangiliklar naşriyotçilarining kontentini, ularga yetarli tanlov bermasdan, süniy intellekt funksiyalari hamda boşqa öz mahsulotlari uçün foydalaniş imkonini beruvçi «istismor qiluvçi» şartlarni majburiy ravişda tatbiq etayotganmi yoki yöqmi, tekşirmoqda. Euronews CMA bayonatiga tayanib xabar berişiça, tekşiruvuşbu şartlar «yangiliklar naşriyotçilari va kontent bilan işlaydigan boşqa bizneslarga adolatsiz zarar yetkazadimi» hamda ular Meta bozordagi yetakçi mavqeidan süiiste'mol qiliş ma'nosini anglatadimi yoki yöqmi, aniqlaydi.

Nizoning mohiyati va Meta pozitsiyasi

Facebook va Instagram'ning ona kompaniyasi 20-noyabrda joriy etişni rejalaştirgan, biroq keyin töxtatib qöygan yangi şartlar Meta'ga naşriyotçilar saytlaridagi kontentga kiriş va uni süniy intellekt hamda boşqa öz mahsulotlarini işlab çiqarişda foydalaniş imkonini berişi mümkün edi. Regulyator minglab britaniyalik kompaniyalar mijozlar va auditoriyaga çıqış uçün Meta'ga boğliq ekanini, şu bois şartlarni adolatsiz majburiy tatbiq etiş raqobat qonunçiligini buzişi mümkünligini qayd etadi. «Biz yangiliklar naşriyotçilari va boşqa kompaniyalar tomonidan bildirilgan xavotirlarni eşitdik va tezkor harakat qilmoqdamiz», — dedi CMA raisi Sara Kardell. Meta vakili esa kompaniya «naşriyotçilar va boşqa manfaatdor tomonlar bilan maslahatlaşmasdan öz şartlarini özgartirmaslik böyiça allaqaçon majburiyat olganini» va öz yondaşuvini regulyatorga tuşuntirişga tayyorligini bildirdi.

Meta'ga boşqa mamlakatlarda bosim

Britaniya tergovi Meta amaliyotiga qarşi kengroq qarşilikning bir qismiga aylandi. Euronews ma'lumotiga köra, şu yilning may oyidan buyon Guardian, New York Times va USA Today jumladan 340 dan ortiq mahalliy va milliy yangiliklar sayti internet arxivlarini skanerlaydigan botlarni bloklab qöydi, bu süniy intellekt modellarini öqitiş uçün ma'lumot yiğişga tösqinlik qiliş maqsadida. Şu haftada norvegiya sudi önta ommaviy axborot taşkilotining, ularning kontent huquqlariga tahdid soladi, degan da'vosidan söng Meta'ga yangi foydalanuvçi şartlarini vaqtinça qöllaşni taqiqladi.

Parij sudining qarori

Payşanba kuni Parij apellyatsiya sudi Meta'ning Fransiya antimonopoliya organi ommaviy axborot vositalari bilan qöşimça huquqlar töğrisidagi tölovlar böyiça samimiy muzokaralar olib boriş talabini bekor qilişga urinişini rad etdi. Sud ikki qarorida Meta harakatlari Fransiyada «matbuot sohasiga jiddiy va darhol zarar yetkazganini» aniqladi. Regulyator iyul oyida ikki media guruh assotsiatsiyasining şikoyatidan söng kompaniyani muzokaralarga majbur qilgan edi va Meta kelişuvlar müddati tugaganidan keyin tölovlarsiz ularning kontentidan foydalanişda davom etayotganini qayd etgan edi. Sud, şuningdek, Meta naşriyotçilarga öz kontentidan foydalaniş haqida faqat bölak-bölak, şaffof emas va tekşirib bölmaydigan ma'lumotlar taqdim etganini aniqladi. AFP ham kirgan DVP naşriyotçilar assotsiatsiyasi bu qarorlarni «muhim qadam» deb atadi. Meta esa «qarordan xafa bölganini» va keyingi qadamlarni körib çiqayotganini bildirdi.

Meta'ni yana nima kutmoqda

Ommaviy axborot vositalari bilan nizolardan taşqari, Euronews ma'lumotiga köra, Meta foydalanuvçi şartlari böyiça naşriyotçilar bilan kuraş olib bormoqda;uşbu şartlar professional foydalanuvçilarga, jumladan pullik kirişga ega materiallarni ham, süniy intellekt tizimlarini öqitiş uçün kontent yiğiş huquqini Meta'ga berişni majburlamoqda. Kompaniya, şuningdek, bolalar va ösmirlikka zarar yetkaziş haqidagi bayonotlar fonida öz platformalarining dizayni böyiça ortib borayotgan tanqidlara duç kelmoqda va şu oyning oxirida Snap bilan birga yana AQŞda sudga çıqadi.