Hormuz bo‘g‘ozida kema yonmoqda: Eron atrofidagi keskinlik davom etmoqda

Hormuz bo‘g‘ozida kema yonmoqda

Buyuk Britaniya harbiy-dengiz kuchlari qo‘shidagi UKMTO dengiz agentligi payshanba kuni Hormuz bo‘g‘ozida yonayotgan kema haqida xabar berdi. Agentlik ma’lumotiga ko‘ra, boshqa kema kapitoni yonayotgan kemaning Omanning Xasab shahridan 9 dengiz mili (17 km) shimolda ekanini ko‘rgan. Yong‘in sababi va mumkin bo‘lgan qurbonlar haqida ma’lumot e’lon qilinmagan; ekipaj holati, zarar darajasi va ekologik oqibatlar haqidagi ma’lumotlar hozircha noma’lum. Buni yozib chiqdi Deutsche Welle.

Eron bayonlari va urib tushirilgan dron

Islomiy inqilob qo‘riqchilari korpusi (EIQ) shu kuni o‘tgan sutkada uchta tanker dengiz minasiga urilib, «ruxsatsiz» yo‘nalishdan harakatlanayotganda portlab yong‘inga uchraganini ma’lum qildi. UKMTO xabar bergan kema shular qatoriga kiradimi yoki yo‘qmi — noma’lum. Ayni paytda Tasnim agentligi EIQ ma’lumotlariga tayanib xabar berishicha, Eron bo‘g‘ozdan sharqda yana bir amerika dronini yangi zamonaviy havo mudofaasi tizimi yordamida urib tushirgan; urush boshlanganidan buyon bu turdagi 14 ta dron va 50 dan ortiq MQ-9 Reaper yo‘q qilingani aytilmoqda. Bu bayonlar mustaqil ravishda tasdiqlanmagan, biroq AQSh Kongressi tadqiqot xizmati ma’lumotlariga ko‘ra, urush boshlanganidan beri o‘nlab amerika samolyotlari va dronlari yo‘q qilingan yoki shikastlangan.

Kontekst: bo‘g‘ozda keskinlashuv

Fevralda AQSh va Isroilning Eronga hujumi bilan boshlangan urushdan buyon Tehron bo‘g‘ozni — dunyo neft va gaz yetkazib berishidagi muhim tugunni — nazorat qilishga harakat qilmoqda hamda suv maydonidan ruxsatsiz foydalanuvchi deb hisoblagan kemalarga hujum qilmoqda. Kpler dengiz ma’lumotlari yetkazib beruvchisi ma’lumotiga ko‘ra, o‘tgan haftada bo‘g‘oz orqali neft eksporti yana pasaydi, Vashington Yaqin Sharq siyosati instituti baholashiga esa kemalarga qilingan hujumlar urush boshlanganidan buyon eng yuqori darajada. Eron kemalariga o‘z blokadasini o‘rnatayotgan AQSh harbiy-dengiz kuchlari yaqinda aynan yonayotgan kema ko‘rilgan hududda tankerlarni kuzatib bordi.

Yangi amerika zarbalari xavfi

Bu voqealar 3-noyabrdagi o‘rta muddatli saylovlardan keyin AQShning Eronga yana zarba berishi mumkinligi kutayotgan sharoitda yuz berdi. O‘tgan hafta Donald Tramp «yana bir kichik Epic Fury qilishimiz mumkin», dedi va fevraldagi Tehronga qilingan amerika-isroil zarbalarini nazarda tutdi, biroq muddatni aytmadi. Hududga AQShning uchinchi avianoseci va minglab qo‘shimcha harbiy xizmatchilar yo‘nalmoqda. Shu bilan birga, xabar qilinishicha, mudofaa vaziri Pit Hegset Pentagonning bosh harbiy rejalashtiruvchisi, general-leytenant Brett Silviyani ishdan bo‘shatgan: The Atlantic ma’lumotiga ko‘ra, sabab aytilmagan va o‘rinbosar tayinlanmagan. Agar bu ishdan bo‘shatish tasdiqlansa, u shunga o‘xshash ketma-ket iste’folardan yana biri bo‘ladi — Silviyadan oldingi lavozim egasi, general-leytenant Jozef Makkarti o‘tgan yilning oktabrida ishdan bo‘shatilgan edi.