Odyssey layneri jahon sayohatini to‘xtatdi: taxminan 200 yo‘lovchi Kambodjada tushirildi

Uch yarim yillik sayohat Sianukvilda to‘xtatildi

2024-yilning oktabrida Belfastdan «uzluksiz jahon sayohati»ga jo‘nagan Villa Vie Odyssey kruiz layneri Kambodjaning Sianukvil portida to‘xtatildi. Kema rejalashtirilgan uch yarim yillik va deyarli 150 davlatlik marshrutning 750 kundan ortiq qismini bosib o‘tgan edi. Preah Sihanuk viloyati gubernatori o‘rinbosari Long Dimanchning ma’lumoticha, oktabrning 23-kunida Bagama orollari bayrog‘i ostidagi kemaga Tailanddan 203 mehmon va 156 ekipaj a’zosi kelgan; marshrut undan keyin Vetnamga davom etishi kerak edi. Buni euronews amaldor so‘zlariga tayanib xabar qildi.

Sabab: yoqilg‘i narxi bir necha barobar qimmatlashdi

AQShda faoliyat yurituvchi Villa Vie Residences operatori fevral oxirida Eron bilan boshlangan urushdan keyin yoqilg‘i narxining «g‘ayrioddiy» oshishi tufayli Kambodjadagi faoliyatini to‘xtatganini ma’lum qildi. Kompaniya ma’lumotiga ko‘ra, bir kabinaga to‘g‘ri keladigan oylik yoqilg‘i xarajati o‘rtacha 1 800 dollardan Osiyoning ayrim hududlarida taxminan 6 000–8 000 dollargacha ko‘tarilgan. BBC yuqori chegarani — 8 000 dollargacha (6 000 funt) keltiradi. Kompaniya oshishni qoplash uchun marshrutni sekinlashtirgani va to‘xtash vaqtini oshirgani, ammo «oshirilgan xarajatlarni to‘liq aholi zimmasiga yuklash real emas»ligini yozadi. U yaqin 60 kun ichida restrukturizatsiya va qo‘shimcha kapital jalb qilish bilan shug‘ullanishi, biroq «natijani oldindan aytib bo‘lmaydi»ligini qayd etdi.

Yig‘inish uchun yetti soat

Rejalashtirilgan to‘xtash paytida yo‘lovchilarga tushish uchun taxminan yetti soat berilgani haqida Long Dimanch xabar berdi. Uning so‘zlaricha, «to‘satdan berilgan tushish buyrug‘i ko‘plab nafaqaxo‘rlar va masofadan ishlaydiganlarni o‘z vatanlaridan minglab kilometr uzoqda boshpanasiz qoldirdi». Yo‘lovchilarning bir qismi uchib ketdi, boshqalari shaharda qoldi; euronews ma’lumotiga ko‘ra, kema yoqilg‘i olib 31-oktabrda yo‘lga chiqishi kerak edi. Bloomberg operator asoschisiga tayanib yo‘lovchilar sonini taxminan 200 kishi deb baholagan edi; 650 yo‘lovchigacha sig‘adigan kemaning uzunligi 200 metr atrofida.

Bu yo‘lovchilar kim va nimalarini yo‘qotdi

«Residential cruising» formati kabinlarni ta’tildan umrbod muddatgacha sotib olish yoki ijaraga olishni nazarda tutgan: euronews ma’lumotiga ko‘ra, kema butun xizmat muddati uchun apartamentlar narxi taxminan 230 000 dollardan boshlangan, BBC esa 120 000 dan 440 000 dollargacha bo‘lgan diapazonni va oyiga 3 500 dollardan ijarani ko‘rsatadi. Ayrim yo‘lovchilar qatnashish uchun barcha mol-mulkini sotib yuborgan. Amerikalik Rendi Kassingem xotini bilan Belfastdan jo‘nashdan buyon kema bo‘lgan va uning aytishicha, AFP, kamida 15 yil davom etishi kerak bo‘lgan sayohatga taxminan bir million dollar sarflagan. Kaliforniyalik 69 yoshli Kerol Larson oylik to‘lovlarni hisobga olmaganda kabinaga 120 000 dollar to‘lagan — va yarim yildan keyin Sianukvilda «qolib ketdi».

Qarama-qarshi baholar va loyihaning avvalgi muammolari

Yo‘lovchilar vaziyatni turlicha baholamoqda. ResidentialCruising.com blogini yurituvchi Kassingem kompaniyani «yordam berish uchun umuman hech narsa qilmayapti» deb aybladi: AFP so‘zlariga ko‘ra, odamlarni shahar markaziga yetkazib qo‘yishgan, hatto mehmonxonalar ro‘yxatini ham bermagan — biroq u o‘zi sayohatdan pushaymon emas va kruiz qayta boshlansa, yana bortga qaytardi. Barbara Figel AFPga kompaniya oxirgi to‘rt oyda «doimiy ravishda ko‘proq pul so‘raganini», ammo «bizni aldagan deb o‘ylamayman — xarajatlarni kam baholaganlar»ini aytdi. Larson asosiy aybni AQSh prezidentida, Yaqin Sharqdagi urushda va kruiz menejmentida ko‘rdi. Villa Vie AFPning so‘roviga javob bermadi, biroq bayonotida «aholi bilan tushishni muvofiqlashtirish va vaqtinchalik turar joy topish bo‘yicha ishlamoqda»ligini aytdi.

Kemaning tarixi

Bu loyihadagi birinchi uzilish emas: BBC xabariga ko‘ra, kema 2024-yilda Belfastdan suzib ketishi ta’mir tufayli kechikkan va yo‘lovchilar Shimoliy Irlandiyada oylab kutishgan, bu kompaniyaga millionlab funt sterlingga tushgan. O‘zi lainer 1993-yilda qurilgan, bir necha operator qo‘lidan o‘tgan, COVID-19 pandemiyasi davrida harakatsiz turgan va 2023-yilda Villa Vie Residences tomonidan sotib olingan. Sianukvil lainerni allaqachon inqirozli vaziyatda qabul qilgan edi: 2020-yil fevralida COVID-19 xavotirlari sababli besh mamlakat porti qabul qilmagan MS Westerdam kemasi shu portga kirgan edi. Restrukturizatsiya muvaffaqiyatli yakunlanadimi va yo‘lovchilar kompensatsiya oladimi — hozircha noma’lum, manbalar bu haqda xabar bermagan.

Rasm manbasi: Villa Vie Residences