Asosiy ma’lumotlar
- 26 yil davomida atom stansiyalaridagi ishlab chiqarish deyarli o‘zgarmadi, quyosh generatsiyasi taxminan 2700 barobar o‘sdi
- Xitoyning ishlab chiqarish quvvatlari fototizimlar narxini keskin pasaytirdi
- AQShda yangi yadro startaplari texnologiyalarni bozorga sekin chiqarmoqda, atom stansiyalarini qurish qimmatlashmoqda
Quyosh atomdan o‘zib ketmoqda
Kutilayotgan ma’lumotlarga ko‘ra, quyosh energetikasi birinchi marta elektr energiyasi ishlab chiqarish hajmi bo‘yicha atom energetikasidan o‘zib ketadi. Buni BBC materialida Oksford universitetining energiya siyosati va iqlim bo‘yicha professori Yan Rozenov aytib o‘tgan; u quyosh energiyasini energiya o‘tishining asosiy harakatlantiruvchi kuchi deb atagan. BBC sharhini Kun.uz qayta so‘zlab berdi.
Raqamlar nimani ko‘rsatadi
O‘tgan 26 yil ichida dunyodagi atom elektr stansiyalarida ishlab chiqariladigan elektr energiyasi hajmi umuman olganda deyarli o‘zgarmadi. Xuddi shu davrda quyosh energiyasidan olinadigan elektr ishlab chiqarish taxminan 2700 barobar o‘sdi. Bunday kontrast xarajatlar dinamikasi bilan izohlanadi: AQShda so‘nggi o‘n yilliklarda atom stansiyalarini qurish narxi sezilarli darajada oshdi, quyosh energetikasida esa uskunalar arzonlashuvi uning tarqalishini kengaytirmoqda.
Xitoy roli va AQShdagi vaziyat
Quyosh energiyasini arzonlashtirishda asosiy rolni Xitoy o‘ynadi: mamlakatdagi ulkan ishlab chiqarish quvvatlari fototizimlar narxining keskin pasayishiga olib keldi. AQShda esa aksincha, atom energetikasini rivojlantirishga hissa qo‘shgan ko‘plab startaplar paydo bo‘ldi, biroq ular taklif etayotgan yangi yadro texnologiyalarini tijorat maqsadida foydalanishga yetkazish jarayoni sekin kechmoqda.
Geosiyosiy fon
Materialda shuningdek, AQShning Eronga qarshi urushi fonida neft yetkazib berishdagi uzilishlar muqobil energiya manbalariga qiziqishni kuchaytirgani qayd etilgan. Ko‘plab davlatlar uchun arzonlashayotgan quyosh energiyasi energiya ta’minotini diversifikatsiya qilishning muhim vositasiga aylanmoqda.
