Asosiy ma’lumotlar
- Milliy statistika qo‘mitasi 2026-yilning 9 oyi uchun mediana ish haqini birinchi marta e’lon qildi — 4,2 mln so‘m.
- O‘rtacha ish haqi 18 foizga oshib, 7,3 mln so‘mga yetdi, biroq hududlar va tarmoqlar bo‘yicha sezilarli farq qiladi.
- Mediana ishlaydiganlarning yarmi 4,2 mln so‘mdan kam maosh olganini ko‘rsatadi; bu o‘rtacha ko‘rsatkichdan past, chunki tor guruhning daromadlari yuqori.
O‘zbekistonda mediana ish haqi birinchi marta hisoblab chiqildi: 4,2 mln so‘m — o‘rtacha 7,3 mln so‘mga qarshi
O‘zbekiston Milliy statistika qo‘mitasi 2026-yil yanvar–sentabr oylari uchun mediana ish haqi bo‘yicha ma’lumotlarni birinchi marta e’lon qildi. Idoraning eksperimental hisob-kitoblariga ko‘ra, respublika bo‘yicha mediana ish haqi 4 mln 166,3 ming so‘mni tashkil etdi, xuddi shu davr uchun o‘rtacha nominal ish haqi esa 7 mln 274,1 ming so‘mga yetib, 2025-yilning mos davriga nisbatan 18 foizga oshdi. Bu ikki ko‘rsatkich orasidagi farq metodologiya bilan izohlanadi: o‘rtacha ish haqi barcha to‘lovlarning yig‘indisi xodimlar soniga bo‘linib hisoblanadi, shu sababli u xodimlarning kichik guruhiga to‘lanadigan yuqori daromadlarga sezgir bo‘ladi; mediana esa aynan ishlaydigan fuqarolarning yarmi shu darajadan past maosh oladigan daromad darajasini aks ettiradi.
Hududiy va tarmoqlardagi farqlar
Hududlar bo‘yicha ma’lumotlar tahlili daromadlarda katta tafovut borligini ko‘rsatadi: Toshkentda o‘rtacha ish haqi 12 mln 300,8 ming so‘mga yetdi, bu daromadi eng past hududlar — Qashqadaryo (4 mln 969,7 ming so‘m) va Surxondaryo (4 mln 988,9 ming so‘m) viloyatlari ko‘rsatkichlaridan ikki baravar ortiq. Tarmoqlar kesimida eng katta to‘lovlar banklar, sug‘urta va lizing sohasida (19 mln 712,6 ming so‘m), shuningdek axborot va aloqa sohasida (17 mln 006,9 ming so‘m) qayd etildi. Eng past o‘rtacha ish haqi sog‘liqni saqlash va ijtimoiy xizmatlar (4 mln 454,2 ming so‘m) hamda ta’lim sohasida (5 mln 015,2 ming so‘m) kuzatildi. Muhim eslatma: tarmoqlar va hududlar kesimida mediana bo‘yicha e’lon qilingan ma’lumotlar ushbu xabarda batafsil keltirilmagan, garchi hisoblash usuli respublika bo‘yicha umumiy ko‘rsatkichga qo‘llangan bo‘lsa ham.
Yangi ko‘rsatkichlarning turmush darajasini baholashdagi ahamiyati
Mediana ko‘rsatkichining joriy etilishi aholining haqiqiy daromadlar darajasi haqidagi tasavvurni to‘g‘rilash imkonini beradi — ilgari bu tasavvur faqat o‘rtacha ish haqi asosida shakllanib, top-menejment va tor mutaxassislar doirasi olgan yuqori daromadlar tufayli ko‘pincha sun’iy ravishda baland ko‘rsatilgan. Milliy statistika qo‘mitasi tushuntirishicha, agar besh kishilik kompaniyada to‘rt kishi 3–6 mln so‘m maosh olsa, bittasi 22 mln so‘m olsa, o‘rtacha ish haqi 8 mln so‘m bo‘ladi, bu esa xodimlarning aksariyati uchun haqiqiy vaziyatni aks ettirmaydi; mediana esa 5 mln so‘mni ko‘rsatadi. Ilgari eksperimental deb xabar qilingan ushbu metodologik o‘zgarish endi rasmiy statistikada qayd etilib, daromadlar taqsimoti haqida aniqroq manzarni beradi: ishlaydiganlarning yarmi 4,2 mln so‘mdan kam maosh oladi.
