Asosiy ma’lumotlar

  • O‘zbekiston banklari 50–100 mln so‘mgacha kredit limitlari va 30–62 kunlik imtiyozli muddatlarni taklif qiladi
  • Stavkalar 25,55% (Infinbank) dan 54,75% gacha; naqd pul yechish 1–4% komissiya bilan va imtiyozli muddatsiz amalga oshiriladi
  • HUMO va Uzcard faqat mamlakat ichida, Visa va Mastercard xorijda ham ishlaydi

Mahsulot qanday ishlaydi va kreditdan qanday farq qiladi

Kredit kartasi bank mablag‘lariga belgilangan limit doirasida kirish imkonini beradi: O‘zbekiston banklari 50–100 mln so‘mgacha summalarni taklif qiladi, aniq limit esa kredit tarixi hisobga olinib, har bir mijoz uchun alohida aniqlanadi. Buni Spot.uz yozgan. Oddiy kreditdan asosiy farqi — imtiyozli (grace) muddat: sarflangan pul o‘z vaqtida qaytarilsa, foiz hisoblanmaydi. O‘rtacha bu muddat 50 kun atrofida, MONIXda esa 62 kungacha yetadi. Ikkinchi farq — limitning qayta tiklanishi: to‘langan qarz yana sarflash uchun mavjud bo‘lib qoladi, oddiy kredit esa faqat bir marta beriladi.

Imtiyozli muddat mexanikasi misolda

Nashr AVO bank misolida grace-muddatning ishlash tartibini tushuntiradi: u 45 kun davom etadi va 30 kun xaridlar hamda 15 kun to‘lov uchun bo‘linadi. Agar karta 9-sentabrda olingan bo‘lsa va birinchi xarid 10-sentabrda qilingan bo‘lsa, 10-oktabrgacha sarflash, qarzni esa foizsiz 25-oktabrgacha qaytarish mumkin. Muddat birinchi xariddan hisoblanadi; kechikish yuz berganda qolgan qarzga foiz yoziladi. 30 «xarid» kuni tugagach, yana sarflash mumkin, ayni paytda o‘tgan sikl uchun qarz to‘lanadi.

Buning narxi qancha va kartalar qayerda qabul qilinadi

Banklar takliflaridagi stavkalar sezilarli farq qiladi: Infinbankda — mahsulotga qarab 25,55% dan 54,75% gacha, Agrobankda — 27–30%, AVO bankda — 27,9%, Ipak Yuli Bankda — 42%, Hamkorbank va APEXBANKda — 40%, MONIXda — 41%, TBC Bankda — 0% dan 50% gacha. Ko‘pchilik banklarda limitlar 100 mln so‘mgacha yetadi, TBC Bank, Hamkorbank va MONIXda — 50 mln. Naqd pul yechish alohida masala: komissiya bankga qarab 1–4% ni tashkil etadi va bunday operatsiyalarga imtiyozli muddat taalluqli emas — foiz darhol hisoblanadi. Foydalanish geografiyasi to‘lov tizimiga bog‘liq: HUMO va Uzcard kartalari faqat milliy valyutada mamlakat ichida ishlaydi, Visa va Mastercard esa xorijda hamda xorijdagi internet-do‘konlarda ham qabul qilinadi. Nashr ma’lumotlariga ko‘ra, HUMO kartalarini Agrobank, Uzcardni — APEXBANK va Agrobank, Visani — Ipak Yuli Bank, Infinbank, Hamkorbank (Tez) va MONIX, Mastercardni — AVO bank va TBC Bank chiqaradi.

Rasmiylashtirish va talablar

Odatda ariza sayt yoki ilova orqali qoldiriladi, bank to‘lov qobiliyatini baholaydi, tasdiqlangach kartani chiqaradi — uni filialdan olib ketishadi. Boshqa usullar ham bor: TBC Bank va MONIX kartani uch kun ichida yetkazib beradi, AVO bank brendli kartomat orqali beradi, ayrim banklar elektron formatni taklif qiladi. Odatda pasport yoki ID-karta, PINFL, ariza, telefon raqami va ish haqidagi ma’lumotlar kerak bo‘ladi; daromadni tasdiqlovchi hujjatlar — shartlar talab qilsa. Arizachining minimal yoshi banklarga qarab 18 dan 21 yoshgacha. Agrobank qo‘shimcha ravishda kamida olti oy davomida tasdiqlangan rasmiy daromadni talab qiladi va ta’minot so‘rashi mumkin: sug‘urta polisi, kafolat yoki likvid mulk. Rasmiylashtirishdan oldin tariflarni o‘rganib chiqish lozim: stavkadan tashqari naqd pul yechish, o‘tkazmalar, xizmat ko‘rsatish va SMS-informasiya uchun komissiyalar amal qilishi mumkin.