Noridjda maktab qiziga hujum qilgan o‘smirning otasi o‘g‘lini internet «radikallashtirgan»iga ishonadi

Hujum va hukm

Noridj yaqinidagi Thorpe St Andrew maktabining 16 yoshli o‘quvchisi odam o‘ldirishga suiqasd qilganlikda aybli deb topildi 11 mart kuni 15 yoshli maktab qiziga hujum qilganidan so‘ng. BBC telekanaliga suhbat bergan otasining aytishicha, o‘smir qora kiyim kiyib, niqob taqib, qizni 18 sm pichoqli oshxona pichog‘i bilan yaralagan. Jabrlanuvchi bir kechani kasalxonada o‘tkazgan, biroq jiddiy zarar ko‘rmagan. Kings-Lynn qirollik sudidagi ikki haftalik jarayon o‘tgan hafta hukm chiqarilishi bilan yakunlandi; navbatdagi majlis dekabrga belgilangan bo‘lib, otasining so‘zlariga ko‘ra, o‘smirga «uzoq muddatli ozodlikdan mahrum qilish» jazosi tahdid qilmoqda. Yoshiga ko‘ra hujumchi, jabrlanuvchi va guvohlarning ismi oshkor qilinmaydi.

Tergovchilar nima topdi

Politsiya o‘smirning internetda ommaviy otishmalar va seriyali qotillar haqidagi materiallarni, jumladan hujumdan bir kecha oldin ham izlaganini aniqladi. Uydan yanada kattaroq hujum rejalari yozilgan qog‘ozlar topildi, unda motivlar sifatida mizantropiya, ayollarga nisbatan nafrat, o‘z joniga qasd qilish va bezorilik ko‘rsatilgan edi; sud jarayonida o‘smir Elliot Rodgerni o‘rganganligi aytilgan — ayblanuvchi tomonidan bu «insel va manosfera madaniyatiga erta ta’sir» deb baholangan. Otaning ta’kidlashicha, o‘g‘li kundalik hayotda hech qachon ayollarga nafrat ko‘rsatmagan va oila hech qanday xavotirli belgilarni sezmagan: qurilmalardagi ota-nazorati asosan ekran vaqtini cheklagan.

Otaning versiyasi va hokimiyatning munosabati

Materialda Jon deb atalgan ota o‘g‘lini oqlamaydi, biroq uning «radikallashtirilganiga» onlayn kontent va «zo‘ravonlik hamda dahshat madaniyati» sabab bo‘lganiga ishonadi. Uning aytishicha, ekstremal zo‘ravonlikka qiziqish TikTokda topilgan Dexter serialidagi videodan keyin boshlangan, shundan so‘ng algoritm o‘xshash materiallarni taklif qila boshlagan. U bolalarning bunday kontentga kirishini tartibga solishni qat’iylashtirishga chaqirdi. Hukumat bunga javoban Preventdasturiga ishora qildi — rasmiy bayonot ma’lumotlariga ko‘ra, u 2015 yildan buyon 6000 dan ortiq odamni zo‘ravonlik g‘oyalaridan qaytargan — hamda Online Safety Actqonuniga, u platformalardan noqonuniy kontentni olib tashlashni talab qiladi va buzilish uchun 18 mln funtgacha jarima tahdid qiladi. Ofcom regulyatori esa bolalar xavfsizligi uchun javobgarlik texnologiya kompaniyalarining zimmasida ekanligini eslatib, ota-onalar uchun tavsiyalare’lon qilmoqda. Bu holat Adolescence seriali syujetiga o‘xshatildi, shundan keyin o‘sha paytdagi bosh vazir Kir Starmer ijtimoiy tarmoqlarning o‘smirlarga ta’siri muammosi bilan shug‘ullanishga va’da bergan edi.

Materialning cheklovlari

Material asosini ayblanuvchining otasi bilan BBC olib borgan eksklyuziv suhbat tashkil etadi; «radikallashtirilganlik» haqidagi uning bayonoti shaxsiy baholash bo‘lib, sud tomonidan aniqlangan fakt emas: hukm odam o‘ldirishga suiqasd bo‘yicha chiqarilgan. Oila, shuningdek, hujumdan oldin o‘smir, ularning fikricha, ruhiy salomatlik muammolariga ega bo‘lganini va o‘z joniga qasd qilishga urinaganini ma’lum qildi. Sud dekabrda hukm chiqarishda aynan nimani hisobga olishi hozircha noma’lum.

Rasm manbasi, hissa qo‘shgan

Rasm manbasi, Shaun Whitmore/BBC

Rasm manbasi, Qays Najm/BBC

Rasm manbasi, Crown Prosecution Service

Rasm manbasi, Netflix

Rasm manbasi, hissa qo‘shgan