Iroq ID bilan aloqasi uchun yetti fransuzni qamoq jazosiga hukm qildi

Fransuzlarning 47 nafar ishi bo‘yicha birinchi hukmlar

Bag‘doddagi Iroq sudi Fransiya fuqarolari — «Islomiy davlat» (ID) terrorchilik guruhiga aloqadorlikda gumon qilinayotgan 47 kishining ishi bo‘yicha birinchi hukmlarni chiqardi. Kirkuk sudi yetti nafar erkakni ozodlikdan mahrum qilish jazosiga hukm qildi: olti nafariga 20 yildan, bittasiga 15 yildan. Iroq qonunchiligiga ko‘ra, umrbod ozodlikdan mahrum qilish jazosi 20 yilga tenglashtiriladi. Hukmni o‘qib chiqargan sudya Muhammad Salmon ID a’zoligi uchun o‘lim jazosi nazarda tutilganiga qaramay, yosh ayblanuvchilarga tuzalish imkoniyatini berishga qaror qilganini ta’kidladi. Sud qarorlariga 30 kun ichida shikoyat qilish mumkin, biroq euronews ma’lumotiga ko‘ra, mahalliy qonunga muvofiq terrorizm ishlari bo‘yicha hukmlar har qanday holatda Kasatsiya sudi tomonidan avtomatik ravishda qayta ko‘riladi.

Ayblovlar va ayblanuvchilarning pozitsiyasi

Hukm qilingan yetti kishi barchasi jamoat tinchligi va xavfsizligiga tahdid soladigan terrorchilik harakatlarida qatnashganlik hamda odamlar hayotiga xavf tug‘dirganlikda aybli deb topildi. Sud ularni Iroq va Suriyadagi vaziyatni beqarorlashtirishdagi roli tufayli «ayniqsa xavfli shaxslar» deb ta’rifladi. Ayblanuvchilardan biri, 33 yoshli Mehdi Muhammad, Jazoir millatiga mansub Fransiya fuqarosi ID safiga qo‘shilgani haqidagi faktni tan oldi, biroq aldanganini ma’lum qildi. Uning aytishicha, 2013-yilda talaba bo‘lganida Suriyadagi qarama-qarshiliklar va ijtimoiy tarmoqlarda Abu Muhammad al-Faronsiy ismli shaxs bilan aloqa qilish ta’sirida Suriyaga yo‘l olgan, o‘zi esa terrorchilarga qo‘shilayotgani emas, balki suriya inqilobiga yordam berayotganiga ishongan. Uning himoyasi va Fransiya elchixonasi vakillari majlisda ishtirok etdi.

Suriyadan ommaviy ko‘chirish konteksti

Bu hukmlar sentyabr oxirida Bag‘dodda boshlangan va 67 millat vakillari ustidan sudlar o‘tayotgan yirik sud jarayonining bir qismi bo‘ldi. 2026-yilning yanvar–fevral oylarida amerikalik harbiylar Iroqqa 5 704 gumon qilinuvchini ko‘chirdi; ular ilgari Suriyaning shimoli-sharqidagi lagerlarda saqlangan edi. Ularning orasida 474 iroqlik va 3 497 suriyalik, shuningdek, birinchi bo‘lib hukm chiqarilgan 47 fransuz fuqarosi bor edi. Mahbuslarning ko‘chirilishi yanvar oyida suriya hukumat kuchlari va kurd otryadlari o‘rtasida bo‘lib o‘tgan, ayrim mahbuslarning qochishga muvaffaq bo‘lgan qurolli to‘qnashuvlardan so‘ng tezlashtirildi.

Repatriatsiya masalasi va kelgusi sud jarayonlari

Iroq hukumatining milliy xavfsizlik bo‘yicha maslahatchisi Qosim al-Abudiy ilgari Iroq Suriyada sud qilish maqsadida taxminan 4 000 suriyalik mahbusni topshirish haqidagi Damashq so‘rovini rad etganini ma’lum qilgan edi. Shu bilan birga, iroqlik tomon sud jarayonlari yakunlangach, ayrim xorijiy hukm qilinganlarni jazoni o‘tash uchun kelib chiqish mamlakatlariga yuborish imkoniyatini istisno qilmagan. Biroq aynan shu yetti fransuz repatriatsiya qilinadimi, hozircha noma’lum. Fransiya Tashqi ishlar vazirligi diplomatlarning konsullik yordamini davom ettirishi va fransuz yuristlariga apellyatsiya berishda ko‘maklashishini tasdiqladi, biroq hukm qilinganlarning yakuniy maqomi noaniq qolmoqda.