Britaniya byudjeti mizoginiyaga qarşi kuraşğa 15 million funt ajratadi

Birinçi byudjet oldidan berilgan va'da

Kansler Jon Hili «mizoginiyaning oldini oliş jamğarmasi» uçun 15 million funt sterling ajratişğa va'da berdi (misogyny prevention fund), bu jamğarma byudjetda rasman tasdiqlanişi kutilmoqda. BBC News ma'lumotiga kö'ra, mablağlar uç yil davomida yoşlar uçun mentorlik, iş joylarida ö'qitiş hamda ayollar va qizlarning xavfsizligini oşirişğa qaratilğan ma'lumotli kampaniyalar kabi çoralarga sarflanadi. Ö'zining birinçi byudjeti oldidan sözga çiqqan Hili şunday dedi: «Har bir ayol va qiz maktabda, iş joyida va ö'z jamoalarida xavfsiz his qilişğa, hurmat kö'rişğa va orzu-umidlarini amalğa oşiriş imkoniyatiga ega bö'lişi lozim». U mablağlar «mizoginiyaga tö'ğridan-tö'ğri qarşi kuraşiş bö'yça amaliy çoralarga» sarflanişini qöşib aytdi hamda jamğarma qamrovni kengaytiriş uçun biznes va xayriyaçilardan qöşimça moliyaviy yordam jalb qilişiga umid bildirdi.

Milliy işçi guruh bilan aloqa

Jamğarma quyidagi guruhning faoliyatini qöllab-quvvatlaşğa mö'ljallangan: sentyabr oyida tuzilğan mizoginiyaga qarşi kuraşuvçi milliy işçi guruh ayollar va tenglik işlari bö'yça vazir Bridget Phillipson raisligida. Guruh işğa tuşirilğanda hukumat uning davlat siyosati «mizoginiyadan eng kö'p zarar kö'ruvçilar tomonidan şakllantirilişini» ta'minlaşi kerakligini aytni edi; guruhning birinçi yığilişi yoşlarga bağişlanadi, keyinçalik e'tibor iş joylariga, raqamli muhitğa va ijtimoiy birdamlikğa qaratiladi. Phillipsonning ö'zi, jumladan, jinsiy kamsituvçi haqoratlar va iş joyidagi diskriminatsiya kabi mizoginiyaning kundalik namoyan bö'lişlari «zamonaviy Britaniyada ö'rin yöq» degan va moliyalaştirişni «mizoginiyani ö'z ö'rniga — tarix darsliklariga yuboriş» yölidagi «hal qiluvçi qadam» deb atadi.

Statistika va muxolifat tanqidi

Milliy statistika idorasi (Office for National Statistics) oktyabr oyida e'lon qilğan ma'lumotlarga kö'ra, Angliya va Uelsda 2026-yil martigaça bö'lgan yil içida 16 yoş va undan katta ayollarning qariyb 12,8 foizi — taxminan 3,2 million kişi — oiladagi zöravonlik, jinsiy zöravonlik qurboni bö'liş yoki ta'qib qiliş (stalk) kabi kamida bitta hodisaga duç kelgan. Erkaklar uçun bu kö'rsatkiç 8,9 foiz — taxminan 2,1 million kişi deb baholanadi. Konservativ partiyaning ayollar va tenglik işlari bö'yça soya vaziri Joy Morrissey aynan şu ayollar va qizlarga oid baholarga tayanib, e'lonni tanqid qildi: «Davlat mablağlarining butunlay behuda sarflanişi tufayli heç bir ayol yoki qiz ö'zini xavfsiz his qilmaydi», şuningdek, «leyboristlar ayollar va qizlarga nisbatan zöravonlik inqirozi bilan kuraşişda jiddiy emas» va «soliq tö'luvçilardan „manosfera“ga qarşi loyihalarga 15 million funt beriş talab qilinadi», dedi.

Boşqa taşabbuslar konteksti

Bu e'lon BBC xabar qilğan yaqindagi qadamlar qatoriga kiradi: 30-sentyabrda Şotlandiya baş vaziri Jon Swinneyning Şotlandiyadagi har bir maktabda mizoginiya muammosi bö'yça ta'lim joriy etiş rejalari haqidagi maqolaçiqdi, 4-sentyabrda ayollarning London meriga xavfsizlik masalalari bö'yça maslahat berişi haqidaxabar berildi, 21-iyulda esa dam oliş kunlarida işlaydigan talabalar qöşimça işlarda jinsiy kamsituvçilik va mizoginiyaga duç kelişi haqida yozildi. Demak, 15 million funt ajratiş markaziy hukumatning byudjetda tasdiqlangan va'dasi bö'lsa, şotland maktab taşabbusi va London maslahat dasturi alohida mintaqaviy çora sifatida qolmoqda.

Rasm manbai: Getty Images