Asosiy ma’lumotlar
- Putin Rossiyani Yevropadagi norozilik namoyishlarini provokatsiya qilishda ayblashni «ochiqdan-ochiq haddan tashqari» deb atadi va bunday bayonotlarga hayronlik bildiradi.
- Putinning so‘zlariga ko‘ra, Yevropa yetakchilarining birinchi reaksiyasi AQShga qarshi ayblovlar bo‘lgan, so‘ngra ayblovlar Rossiyaga «ko‘chirilgan».
- Dmitriy Peskov avvalroq ayblovlar mantiqsiz deb atagan edi; bunga asos Albaniya bosh vaziri Edi Ramaning izohi bo‘ldi.
Putinning bayonoti
Rossiya prezidenti Vladimir Putin Moskvani Yevropadagi ommaviy norozilik namoyishlari bilan bog‘lashga urinishlarni «ochiqdan-ochiq haddan tashqari» deb atadi va Yevropaning yirik shaharlaridagi tartibsizliklarni ham shu qatorda. Buni u 2026-yil 25-oktabrda e’lon qilingan «Vesti» axborot dasturi jurnalisti Pavel Zarubinga bergan intervyusida aytgan. «Birinchi reaksiya — buni ko‘rganimda hayronlik bo‘ldi. Chunki Yevropaning yirik shaharlarida ommaviy chiqishlarni biz provokatsiya qilayotganimiz haqida gapirish — bu allaqachon ochiqdan-ochiq haddan tashqari», — deb uning so‘zlarini Life.ru keltiradi. Rossiya rahbarining fikricha, bu mubolag‘ Yevropa mamlakatlari aholisiga ham yaqqol ko‘rinib turibdi.
Avval AQSh ayblangan edi
Anadolu agentligi o‘sha intervyuga tayanib xabar qilishicha, Putin ta’kidlaganiki, Yevropadagi birinchi reaksiya antirus emas, balki antiamerika bayonotlari bo‘lgan: uning so‘zlariga ko‘ra, Yevropadagi voqealar dastlab hozirgi Amerika ma’muriyati faoliyati va uning o‘ng qanot partiyalar hamda harakatlarni qo‘llab-quvvatlashi bilan bog‘langan. Buni u «g‘alati va butunlay kutilmagan» deb atagan, chunki Yevropa yetakchilari «o‘zining asosiy ittiifoqchisi va himoyachisini, shunday qilib aytganda, harbiy ma’noda, okean narigidagini» tanqid qilishlarini kutmagan edi. Keyin, Putinning so‘zlariga ko‘ra, ayblovlar Rossiyaga «ko‘chirilgan», bunga u tinchlik bilan qaragan: «Rossiya har doim barcha o‘limlar uchun ayblanib keladi». U bunday ayblovlar «ba’zi Yevropa mamlakatlari yetakchilarining bo‘layotgan voqealar uchun mas’uliyatni o‘z zimmasiga olishga qodir emasligi va zaifligini» ko‘rsatadi, deydi: voqea sabablarini tahlil qilish o‘rniga mas’uliyat boshqalarga — avval AQShga, endi Rossiyaga yuklatiladi.
Peskovning izohi va norozilik namoyishlari konteksti
Avvalroq, 19-oktabr kuni, RF prezidenti matbuot kotibi Dmitriy Peskov ham Yevropa tartibsizliklariga aloqadorlik bo‘yicha Rossiyaga qarshi ayblovlarini mantiqsiz deb atagan edi: uning so‘zlariga ko‘ra, bunday bayonotlarga hatto Yevropaning o‘zida ham jiddiy qabul qilinmaydi. Izoh uchun asos Albaniya bosh vaziri Edi Ramaning o‘z mamlakatidagi norozilik namoyishlarini taxminiy xorijiy aralashuv bilan bog‘lagan ayblovlar bo‘ldi. Bu bayonotlar uchun kontekst Fransiyada bir necha haftadan beri davom etayotgan butun mamlakat miqyosidagi talabalar norozilik namoyishlari: 21-oktabr kuni Iqtisodiy hamkorlik va taraqqiyot tashkiloti (OECD) tashkil etgan konferensiyada Fransiya tashqi ishlar vaziri Jan-Noel Barro namoyishchilarni Rossiya, Xitoy, Eron va MAGA hamjamiyatining «dushmanlik ruhidagi rivoyatlardan» foydalanishda aybladi: AQSh prezidenti Donald Tramp esa o‘z navbatida tartibsizliklar uchun javobgarlikni ommaviy migratsiyaga yukladi.
Bu nima uchun muhim
Moskva, Yevropa poytaxtlari va Vashington o‘rtasidagi o‘zaro ayblovlar almashinuvi Fransiyadagi cho‘zilgan norozilik namoyishlari fonidabo‘lib o‘tmoqda, «xorijiy iz» atrofidagi ritorika esa ushbu mamlakatlar hokimiyatining ichki inqirozni qanday tushuntirishiga bevosita ta’sir qiladi. O‘quvchilar uchun bu namoyishlarning sabablari bahsli mavzu bo‘lib qolayotganini anglatadi: Rossiya tomoni aloqadorlikni rad etadi, fransuz vaziri «dushmanlik ruhidagi rivoyatlarga» ishora qiladi, Tramp esa migratsiyaga ko‘rsatadi. Amaliy jihatdan bu ishtirokchi mamlakatlar o‘rtasidagi aloqalarni murakkablashtirishi mumkin bo‘lgan diplomatik ritorikaning davom etayotgan keskinlashuvi haqidagi signaldir.
