Asosiy ma’lumotlar
- Qonun loyihasi takroriy tanlov va elektron auksionni bitta yetkazib beruvchi ishtirokida o‘tkazilgan deb hisoblash imkonini beradi
- Deputatlar korrupsiya xavflari va Fuqarolik kodeksiga zidliklarni ko‘rdi
- Hujjat qo‘mitaga qaytarildi; tuzatilgan tahrir keyingi haftada taqdim etilishi taklif qilindi
Qonun loyihasi ikkinchi o‘qishda bahslarga sabab bo‘ldi
Davlat xaridlari tizimini takomillashtirish to‘g‘risidagi qonun loyihasi 13-oktyabr kuni Oliy Majlis Qonunchilik palatasida ikkinchi marta ko‘rib chiqildi va tasdiqlanmadi. Asosiy takliflardan biri xaridda faqat bitta yetkazib beruvchi ishtirok etadigan holatlarga tegishli. Amaldagi tartibga ko‘ra, agar eng yaxshi taklifni tanlashga bitta yoki umuman ariza kelmasa, protsedura o‘tkazilmagan deb hisoblanadi va buyurtmachi yangi tanlov e’lon qilishi yoki boshqa xarid usulidan foydalanishi mumkin. Qonun loyihasi xarid shartlari va baholash mezonlari o‘zgarmagan holda takroriy tanlovda yana birinchi marta taklif yuborgan bitta yetkazib beruvchi ishtirok etgan taqdirda ham uni o‘tkazilgan deb hisoblashga ruxsat berishni taklif qilmoqda. Tendernlar uchun ham xuddi shunday o‘zgarishlar taklif etilmoqda, boshlang‘ich narxni pasaytirish bo‘yicha elektron auksion esa bitta ishtirokchi bo‘lganda o‘tkazilgan deb hisoblanishi rejalashtirilmoqda.
Deputat Azimov: «Bu korrupsiya uchun sharoit yaratadi»
Deputat Saydullo Azimov «Davlat xaridlari to‘g‘risida»gi qonunning 61-moddasiga kiritilgan tuzatishga e’tibor qaratdi. Uning fikricha, takroriy tanlovda avvalgi mezonlarni saqlash talabi raqobatni cheklaydi va bir xil ishtirokchining yana g‘olib chiqish ehtimolini oshiradi. U maktab uchun qog‘oz xaridi misolini keltirdi — yetkazib berish muddati 15 kun, da’vogarning ustav kapitali 1 mlrd so‘m: bitta ariza bo‘lsa, buyurtmachi boshqa ishtirokchilarni jalb qilish uchun muddatni bir oygacha cho‘zishi yoki mezonlarni o‘zgartirishi mumkin edi, ammo yangi tahrirda shartlar o‘zgartirilgandan keyin takroriy tanlovni yakunlashning soddalashtirilgan tartibi qo‘llanilmaydi. Azimov buyurtmachilarga shartlarni qayta ko‘rib chiqishga ruxsat berishni, bir ishtirokchi bilan shartnoma imkoniyatini saqlab, taklif qildi. Tegishli qo‘mita vakillari mezonlarni saqlash xaridlarni tezlashtirish uchun kerak, ochiq elektron platforma teng imkoniyatlarni ta’minlaydi va xarid e’lon qilmasdan to‘g‘ridan-to‘g‘ri shartnoma nazarda tutilmagani bilan qarshi chiqdi.
Spiker formulirovkadagi zidliklarga ishora qildi
Qonunchilik palatasi raisi Nuriddin Ismoilov takroriy tanlov yagona ishtirokchi bilan «o‘tkazilgan deb hisoblanishi mumkin» degan formulirovkani qayd etdi: uning fikricha, bu qarorni xarid tashkilotchisining ixtiyoriga qoldiradi. U mezonni majburiy qilishni taklif qildi. Shuningdek, yetkazib beruvchining maqomi bo‘yicha savol tug‘ildi: agar birinchi protsedura yagona ariza tufayli o‘tkazilmagan deb topilsa, bu kompaniyani yuridik jihatdan tanlov ishtirokchisi deb hisoblash mumkinmi — noma’lum. Spiker bunday noaniqlik sud jarayonlariga olib kelishi mumkinligi haqida ogohlantirdi va «korrupsiya mexanizmlari bo‘lmasligi kerak»ligini ta’kidladi.
Auksionlar bo‘yicha savollar va hujjatning qo‘mitaga qaytarilishi
Deputat Zafar Xudoyberdiyev qonun elektron auksionni raqobatli xarid usuli sifatida belgilayotganini qayd etib, yangi mezon bu tamoyilga zid kelmaydimi, deb so‘radi. Muhokama ishtirokchilari Fuqarolik kodeksiga mumkin bo‘lgan zidlikni ham qayd etdi, unga ko‘ra yagona ishtirokchi bilan savdo o‘tkazilmagan deb hisoblanadi. Ishlab chiquvchilar ochiq platformada e’lon joylashtirish allaqachon teng imkoniyatlarni ta’minlayotganini, bir nechta yetkazib beruvchi bo‘lishining majburiy talabi esa bog‘liq kompaniyalar ishtirokidagi rasmiy raqobatni keltirib chiqarishi va vaqt hamda mablag‘ sarflashga olib kelishi mumkinligini tushuntirdi. Muhokamadan so‘ng Azimov qoidalarni qayta ko‘rib chiqishda qat’iy qoldi; qo‘mita vakili mulohazalar kontseptsiyaviy xarakterga ega ekanligini va tahririy tuzatishlar bilan hal qilinmasligini tan oldi hamda hujjatni qaytarishga rozi bo‘ldi. Ismoilov tuzatilgan tahrirni keyingi haftada taqdim etishni taklif qildi.
Boshqa o‘zgarishlar va hujjat tarixi
Yagona ishtirokchi bilan xarid qoidalaridan tashqari, qonun loyihasi byudjet mab‘adlari hisobidan xaridlarda imtiyozlarni mahalliy xizmat ko‘rsatuvchilar va ish bajaruvchilarga (faqat mahsulot ishlab chiqaruvchi mahalliy ishlab chiqaruvchilarga emas) tarqatadi, manfaatlar ziddiyati bo‘lganda a’zolar ishtirokini taqiqlash bilan shikoyatlarni ko‘rib chiqish bo‘yicha hududiy komissiyalar tuzilishini nazarda tutadi, shuningdek, byudjet ijrosi bo‘yicha hisobot uchun to‘g‘ridan-to‘g‘ri shartnomalar ham qamrab olingan holda davlat xaridlari haqidagi ma’lumotlarni taqdim etish tartibini o‘zgartiradi — spiker maqsad bilan modda mazmuni o‘rtasidagi nomuvofiqlikni bartaraf etishni talab qildi. Tuzatishlar hukumat tomonidan 13-avgustda kiritilgan va 8-sentabrda birinchi o‘qishda qabul qilingan; qayta ishlangandan keyin hujjat yana Qonunchilik palatasiga kiritiladi. Nashr ma’lumotlariga ko‘ra, islohotlarga qaramay, O‘zbekistonda davlat xaridlarining deyarli yarmi raqobatsiz usullarda o‘tkazilmoqda.
