Asosiy ma’lumotlar
- Femmy — o‘zbek, rus va ingliz tillaridagi reproduktiv salomatlik ilovasi; 20 dan ortiq mamlakatda 100 mingdan ziyod foydalanuvchi ayol
- Loyiha President Tech Award tanlovida ijtimoiy yo‘nalish bo‘yicha birinchi o‘rinni egalladi va IT Park Uzbekistan tomonidan 100 ming dollar grant oldi
- Olti kishilik jamoa 2027-yil boshidan investitsiyalar jalb etishga tayyorlanmoqda va telemeditsina hamda klinikalar bilan integratsiya ustida ishlamoqda
Andijonlik dasturchidan startap asoschisigacha
Maftuna Karimova 2002-yilda Andijon viloyatining Asaka tumanida tug‘ilgan. U chuqurlashgan til o‘rgatiladigan 42-sonli internat maktabida, so‘ngra O‘zbekiston xalqaro universitetining biznes boshqaruvi yo‘nalishida o‘qidi. Dasturlashni maktabda o‘zi o‘rgangan, asosan YouTube va boshqa manbalar orqali. 2010-yillar oxirida Andijonda Digital City ochilganda, u Facebook orqali mahalliy dasturchini topib, uning kompaniyasiga o‘qishga keldi, test topshiriqni bajardi va darhol ishga qabul qilindi. Universitetga kirish arafasida u allaqachon dasturchi bo‘lib ishlayotgan edi, bitirishga kelib esa to‘rt yillik tajribaga ega bo‘ldi, jumladan, toshkentlik autsorsing kompaniyalarida masofadan ishladi. To‘rtinchi kursda bir yil andijonlik IT o‘quv markazida dasturlash o‘qitdi. Uning so‘zlariga ko‘ra, rivojlanishning ikki yo‘li — muhandislik va boshqaruv — orasida u menejmentni tanladi, bu esa keyinchalik uni startaplarga olib keldi.
Femmy g‘oyasi onalik tajribasidan tug‘ildi
Universitetni tugatgach, 21 yoshida Karimova turmushga chiqdi. Femmy yaratilishiga sabab bo‘lgan omil — farzand rejalashtirish davri va homiladorlik bo‘ldi: bu mavzular unga yangi edi, maslahat so‘rash uchun katta opalari yo‘q edi, telefon orqali batafsil muhokama qilish esa noqulay edi. U o‘zi ma’lumot izladi, ayollar salomatligi haqidagi bloglarni kuzatdi va bu sohada O‘zbekistonda katta bo‘shliq borligini tushundi. UX/UI-dizayn kursidagi topshiriq — tanish muammoni tanlab, odamlar unga qanday duch kelishini o‘rganish — u ayollar salomatligi mavzusida bajardi. Dastlab Femmy o‘ziga xos ensiklopediya sifatida rejalashtirilgan edi: maqsad — til to‘siqiga duch kelayotgan ayollar uchun ma’lumotni o‘zbek tilida tushunarli shaklda taqdim etish. Ingliz platformalaridan tarjima qilingan materiallarni u ginekologlar bilan maslahatlashgandan keyin e’lon qilardi, ularga maslahat uchun pul to‘lar va vaqtning bir qismini materiallarni tekshirishga sarflashni so‘rardi.
Chaqaloq qo‘g‘irchoqda ishlab chiqish
Platforma yaratish qarori homiladorlikning so‘nggi oylarida paydo bo‘ldi: dizaynni u tug‘ishga qadar tayyorladi, ishlab chiqish esa tug‘ruqxonadan qaytgandan so‘ng boshlandi. Karimovaning o‘zi veb-dasturchi, ilova arxitekturasida qatnashgan, biroq ishlab chiqishda jamoaga tayanardi. Dastlab u bilan to‘rt nafar dasturchi qiz ishladi, keyinchalik erkaklar ham qo‘shildi; hozir jamoada olti kishi bor. Ilova tayyor bo‘lmaguncha jamoa haftada bir marta uchrashardi va dastlabki bosqichlarda dasturchi qizlar g‘oyaga ishonib, to‘lovsiz ishladi. Chaqaloqqa yordam beradigan hech kim yo‘q edi — uni u uchrashuvlarga yangi tug‘ilgan chaqaloqlar uchun savatda o‘zi bilan olib bordi. Uning so‘zlariga ko‘ra, ishlab chiqishning o‘zi qiyinchilik tug‘dirmadi, qiyinroq bo‘lgani loyiha boshqaruvi, sotuvlar va monetizatsiya — unga tanish bo‘lmagan sohalar edi. Ishni u chaqaloq parvarishi bilan birga olib bordi, kontent uchun — mavzularni o‘rganish, maqolalarni tarjima qilish va mutaxassislar tekshiruvidan o‘tkazish uchun — chaqaloqning kunduzgi uyqusidan foydalanardi.
Madaniyat va tilga moslashtirish
Dastlabki sinov foydalanuvchilaridan biri Karimovaning onasi, shuningdek, kichik amakisining xotini bo‘ldi, u bundan oldingi ingliz tilidagi homiladorlik ilovasidan foydalanardi. Tilni bilmasligi tufayli u meva bilan solishtirilgan homila «yeyish» kerak deb o‘ylagan edi. Karimova aytishicha, dunyoda kuchli ilovalar bor, ammo ular har doim ham O‘zbekiston va Markaziy Osiyo ayollarining turmush tarziga mos kelmaydi, shu sababli Femmy nafaqat tilga, balki madaniy muhitga moslashtirishga ham urg‘u beradi. Ilovada foydalanuvchi o‘z holatini tanlaydi — hayz tsikli, homiladorlik, tug‘ruqdan keyingi tiklanish yoki menopauza — va mos ma’lumot oladi. Tsikl va alomatlar kundaligi, maqolalar va AI-chatbot mavjud.
Grantga yo‘l va g‘alabadan keyingi qiyinchiliklar
Investitsiya izlab Karimova ko‘p joylarga bordi va «Dunyoda bunday ilovalar ko‘p, yana biri kerak emas» degan ibora uni deyarli sindirdi. President Tech Award oldidan oxirgi tanlov ICT WEEK 2025 doirasidagi Clash of Startups bo‘ldi, u yerda u uchinchi o‘rinni egalladi; xorijiy hakamlar mahsulotni lokalizatsiyaga qiziqish bildirdi. So‘ngra O‘zbekiston prezidenti tashabbusi bilan IT Park Uzbekistan qo‘llab-quvvatlashida ta’sis etilgan President Tech Award tanlovida Femmy ijtimoiy yo‘nalish bo‘yicha birinchi o‘rinni oldi va 100 ming dollar grant yutdi. Biroq asoschining so‘zlariga ko‘ra, eng og‘ir davrlardan biri aynan g‘alabadan keyin boshlandi: Plug and Play mutaxassislari yillik KPI belgiladi, grant bosqichma-bosqich berildi — avval 50 ming dollar, so‘ngra ikkita olti oylik davr bo‘yicha ko‘rsatkichlar bajarilgandan keyin 25 ming dollardan. Birinchi bosqichni qiyinchilik bilan yakunlashga erishildi. Hozir jamoa ikkinchi davr vazifalarini bajaradi, grant mablag‘lari hisobiga yashaydi va 2027-yil boshidan investitsiyalar jalb etishni boshlashni rejalashtirmoqda. U bozor hali yosh ekanligini qayd etadi: ayollar orasida ilova obunasiga pul to‘lash odati shakllanmagan.
Foydalanuvchilar, Sog‘liqni saqlash vazirligi va rejalar
Investitsiya bo‘yicha muvaffaqiyatsizliklar davrida motivatsiya bo‘lib foydalanuvchilarning xabarlari xizmat qildi: ba’zilari shunchaki o‘zbek tilidagi ilova uchun minnatdorchilik bildirish uchun yozardi. Karimova oilasi bilan bu mavzularda gaplasha olmagan va maqolalar orqali o‘z tanasi haqida ko‘p narsani bilib olgan 14 yoshli qizni ham, oldingi homiladorlikda farzandidan ayrilgan va keyingi homiladorlik davomida Femmydan foydalangan ayolni ham eslaydi. President Tech Awarddan keyin loyiha Sog‘liqni saqlash vazirligi bilan bog‘landi: ilova tekshirildi, madaniy muhitga mos kelmasligi aytilgan qismlar olib tashlandi va hozir idora bilan hamkorlik davom etmoqda. Karimovaning ma’lumotlariga ko‘ra, Femmydan 20 dan ortiq mamlakatda 100 mingdan ziyod qiz va ayol foydalanadi — loyiha ularning barchasida rasman ishlamaydi, odamlar ilovani o‘z joylashgan joyiga qarab yuklab oladi. O‘zbekistondan tashqari foydalanuvchilar Germaniya, Qirg‘iziston, Qozog‘iston, AQSh, Xitoy va Tojikistonda ham bor. Jamoa telemeditsina va klinikalar bilan integratsiya — qo‘ng‘iroq yoki video orqali shifokor bilan onlayn konsultatsiyalar — hamda shifokorga tashriflar uchun tsikl va alomatlar yozuvlari asosida hisobotlar funksiyasi ustida ishlamoqda.
