Asosiy ma’lumotlar

  • O‘zbekiston Markaziy banki 2026-yil 19-oktabrda moliyaviy xizmatlar sohasidagi «regulyator maydonchasi» to‘g‘risidagi nizomning yangi tahririni Adliya vazirligida ro‘yxatga oldi, bu 2022-yil oktabrdagi hujjatni almashtiradi.
  • Uch yo‘nalish joriy etildi: «innovatsiya», «akseleratsiya» va «texnologik hamkorlik»; akseleratsiya rejimida sinov 12 oygacha, 6 oygacha uzaytirish imkoniyati bilan, qolganlarida 3 yilgacha.
  • Maydonchada sinovdan o‘tayotgan xizmatlar reklamasida xizmat sinov rejimida ko‘rsatilayotgani ko‘rsatilishi shart; norezidentlar ham qatnasha oladi.

«Maydoncha»ning yangi qoidalari

O‘zbekiston Markaziy banki moliyaviy xizmatlar sohasidagi maxsus huquqiy rejim («regulyator maydonchasi») to‘g‘risidagi yangilangan nizomni tasdiqladi. Kun.uz va Spot.uz xabarlariga ko‘ra, hujjat 2026-yil 19-oktabrda Adliya vazirligida №3956 raqami bilan ro‘yxatga olingan va Lex.uz saytida e’lon qilingan. Yangi tahrir 2022-yil oktabrdagi nizomni almashtiradi va sentabr oyida jamoatchilik muhokamasiga chiqarilgan edi. Unda ishtirok etish shartlari, ishtirokchilarga qo‘yiladigan talablar va ularning majburiyatlari, shuningdek arizalarni ko‘rib chiqish tartibi aniqlashtiriladi.

Sinovning uch yo‘nalishi

«Maydoncha» ishtirokchilari sinovdan o‘tkaziladigan xizmatlarning o‘ziga xosligiga qarab uch yo‘nalishga bo‘linadi. Innovatsion yo‘nalish bozorda yangi, an’anaviy bo‘lmagan yoki ilgari qo‘llanmagan yondashuvlarga asoslangan xizmatlar uchun mo‘ljallangan: loyihalar samarasizlikni bartaraf etishi yoki mijozlar ehtiyojlarini qondirishi, «aniq va sezilarli foyda» keltirishi hamda moliyaviy imkoniyatlarni kengaytirishi kerak. Akseleratsion yo‘nalish O‘zbekiston bozori uchun yangi, ammo boshqa mamlakatlarda sinovdan o‘tgan yoki joriy etilgan xizmatlarga mo‘ljallangan; arizachi muvaffaqiyatli sinov holatida masshtablash imkoniyatini ko‘rsatishi lozim. Texnologik hamkorlik yo‘nalishi banklar va boshqa tashkilotlarga amaldagi qonunchilikni buzmasdan moliyaviy xizmatlarni takomillashtirish uchun texnik yechimlarni sinash imkonini beradi.

Muddatlar va tartib

Akseleratsiya rejimida sinov 12 oygacha davom etishi va 6 oygacha muddatga uzaytirilishi mumkin; qolgan yo‘nalishlar uchun 3 yillik standart muddat saqlanadi. Arizalar maxsus elektron platforma orqali qabul qilinadi va ko‘rib chiqiladi, bu platforma sinovlarni monitoring qilish hamda MB va ishtirokchilar o‘rtasida ma’lumot almashish uchun ham ishlatiladi. Arizani ko‘rib chiqish muddati o‘zgarmagan — 40 ish kuni, biroq MB arizachilarni qaror haqida uch kun o‘rniga bir ish kuni ichida xabardor qiladi.

Konsultatsiyalar va arizachilarga qo‘yiladigan talablar

Ariza topshirishdan oldin kompaniyalar dastlabki konsultatsiya olishi mumkin: MBning ishchi organi so‘rovdan keyin 5 ish kuni ichida uni tashkil etadi. Konsultatsiya xizmat modeli tahlili, xizmatning «maydoncha» doirasiga kirishini aniqlash bo‘yicha dastlabki xulosa, risklar (huquqiy, texnologik, operatsion, iste’molchiga tegishli), sinovning chegara shartlari va kerakli hujjatlar muhokamasini o‘z ichiga olishi mumkin. Hujjatlar paketiga kiberxavfsizlik, axborot xavfsizligi, shaxsiy ma’lumotlarni himoya qilish va bank siri choralari to‘g‘risidagi ma’lumotlarni kiritish talab etiladi. Kiberxavfsizlik va maxfiylikni ta’minlash texnik imkoniyatining yo‘qligi, shuningdek qonunchilikka taklif etilayotgan o‘zgartirishlarning maqsadga muvofiqligi yo‘qligi rad etish uchun asos bo‘lishi mumkin.

Norezidentlarning ishtiroki va sinov natijalari

Kun.uz ma’lumotlariga ko‘ra, maxsus rejimda norezident yuridik shaxslar ham — jumladan, qo‘shma arizachilar sifatida ham qatnasha oladi. «Maydoncha»da ishtirok etish imkoniyatini MBdan tashqari boshqa davlat organlari tomonidan faoliyati tartibga solinadigan kompaniyalar ham oladi. Rejim yakunida kompaniya loyiha natijalari bo‘yicha hisobot topshirishi va keyingi faoliyatga to‘sqinlik qilishi mumkin bo‘lgan qonunchilik normalari ro‘yxatini ilova qilishi kerak. «Innovatsion» loyihalar bo‘yicha MB qonunchilikka tuzatishlar kiritish bo‘yicha takliflar ishlab chiqadi; «akseleratsiya» uchun litsenziya va ruxsat beruvchi protseduralarning muddatini aniqlaydi; texnologik hamkorlik loyihalari e’tirozlar yo‘qligi to‘g‘risida xulosa oladi. Sinovdan o‘tgan loyihalar qonunchilik o‘zgarishi yoki litsenziya berilguniga qadar MB qarori asosida faoliyat yuritishi mumkin, bunda rejim va vaqtinchalik ishlashning umumiy muddati 3 yildan oshmasligi kerak.

Ishtirokchilarni chiqarib tashlash va reklama

MB loyiha ishga tushirilgandan keyin 6 oy davomida faollik yo‘qligida, shuningdek maxfiy ma’lumotlarning oqib ketishiga yoki yo‘qolishiga olib kelgan kiberxavfsizlik insidentlari yuz berganda ishtirokchilarni «maydonchadan» chiqarib tashlashi mumkin. Alohida talab iste’molchilarga tegishli: Kun.uz xabariga ko‘ra, maxsus rejim doirasidagi moliyaviy xizmatni targ‘ib qiluvchi reklama va axborot materiallarida xizmat «Regulyator maydonchasi» doirasida sinov tartibida ko‘rsatilayotgani ko‘rsatilishi shart.