Asosiy ma’lumotlar

  • Murojaatlarning 48,4% maishiy chiqindilarni yig‘ish va chiqarish bilan bog‘liq; 18,1% (o‘zbekcha versiyada — 18,4%) ko‘rsatilmagan xizmatlar to‘lovi bilan bog‘liq
  • 2026-yil 1-yanvardan to‘lov faqat aslida ko‘rsatilgan xizmatlar uchun yig‘ilishi kerak; fevralda 850 dan ortiq shikoyat kelib tushdi
  • 5-fevral holatiga ko‘ra cheklovlar qarzi 15,8 mlrd so‘m bo‘lgan 198,8 mingdan ortiq abonentga taalluqli edi

Deputat ko‘rsatilmagan xizmatlar uchun hisob-kitob masalasini ko‘tardi

O‘zbekiston aholisi aslida ko‘rsatilmagan chiqindilarni chiqarib ketish xizmatlari uchun to‘lov hisoblanishidan shikoyat qilmoqda. Bu masalani 13-oktabr kuni Qonunchilik palatasi majlisida Ekologiya va atrof-muhit muhofazasi masalalari qo‘mitasi a’zosi, deputat Odiljon Mamadaliyev ko‘tardi. Uning aytishicha, qabul qilingan choralarga qaramay, hududlarda maishiy chiqindilarni yig‘ish va chiqarib ketish sifati hamda bu xizmatlar uchun to‘lov hisoblash bo‘yicha muammolar saqlanib qolmoqda.

Murojaatlar va poligonlar bo‘yicha ma’lumotlar

Milliy ekologiya va iqlim o‘zgarishi qo‘mitasi hisobotiga tayanib, deputat statistikani keltirdi: jismoniy va yuridik shaxslar murojaatlarining 48,4% maishiy chiqindilarni yig‘ish va chiqarib ketish bilan bog‘liq, ko‘rsatilmagan xizmatlar to‘lovi bo‘yicha shikoyatlar ulushi esa 18,1%ni tashkil etadi — o‘zbek tilidagi nashrda 18,4% ko‘rsatilgan. Mamadaliyev poligonlar bilan bog‘liq muammolarni ham qayd etdi: 2026-yilga rejalashtirilgan rekultivatsiya muddatlardan orqada qolmoqda, bir qancha poligonlar esa ekologik normalar, sanitariya qoidalari va yong‘in xavfsizligi talablariga to‘liq mos kelmaydi.

Investitsiyalar va xizmatlar bilan qamrab olish

Deputat keltirgan ma’lumotlarga ko‘ra, 2025-yilda qattiq maishiy chiqindilar bilan muomala tizimini rivojlantirish uchun 386,5 mlrd so‘m investitsiya jalb etilgan, aholini yig‘ish va chiqarib ketish xizmatlari bilan qamrab olish 63%ga yetdi. Yetti hududda umumiy qiymati taxminan 933 mln dollar bo‘lgan chiqindilardan elektr energiyasi ishlab chiqarish loyihalari amalga oshirilmoqda; ikkinchi bosqichda yana 1,6 mlrd dollarlik loyihalar rejalashtirilgan.

Parlament so‘rovi

Saqlanib qolayotgan muammolarni hisobga olib, tegishli qo‘mita Chiqindilarni boshqarish va aylanma iqtisodni rivojlantirish agentligi direktori Sharifbek Xasanovga parlament so‘rovi yuborishni taklif qildi. Deputatlar taklifni qo‘llab-quvvatladi: agentlikdan chiqindilarni boshqarish tizimini takomillashtirish, aylanma iqtisodni rivojlantirish va xizmatlar to‘lovini tashkil etish bo‘yicha chora-tadbirlar haqida izohlar taqdim etish so‘raldi.

Kontekst: 2026-yil boshida shikoyatlarning o‘sishi

2026-yil 1-yanvardan O‘zbekistonda chiqindilarni yig‘ish va chiqarib ketish uchun to‘lov faqat aslida ko‘rsatilgan xizmatlar uchun yig‘iladigan tartib joriy etildi. Fevralda «Gazeta» shikoyatlarning keskin o‘sishi haqida xabar berdi edi: Raqobatni rivojlantirish va iste’molchilar huquqlarini himoya qilish qo‘mitasi ma’lumotlariga ko‘ra, yil boshidan 12-fevralga qadar 850 dan ortiq murojaat kelib tushdi — 2025-yil davomida esa jami 1141 shikoyat bo‘lgan edi. Murojaatlar chiqindilarni o‘z vaqtida chiqarib ketmaslik, xizmatlar sifatining pastligi, shartnoma majburiyatlarining buzilishi va asossiz qarz hisoblash bilan bog‘liq edi; ba’zi hollarda qarzdorlik tufayli iste’molchilar elektr energiyasi to‘loviga cheklovlarga duch kelgan. 5-fevral holatiga ko‘ra cheklovlar umumiy qarzi 15,8 mlrd so‘m bo‘lgan 198,8 mingdan ortiq abonentga taalluqli edi. Raqobat qo‘mitasi o‘sha paytda agentlikka cheklovlarni qo‘llash tartibini qayta ko‘rib chiqish, chiqindilarni o‘z vaqtida chiqarib ketishni ta’minlash va asossiz qarz hisoblashning oldini olishni taklif qilgan edi.