Asosiy ma’lumotlar
- O‘zbekiston va AQSH taxminan 12 mlrd dollarlik 54 ta kelishuv va tashabbusdan iborat paket shakllantirdi
- Mirziyoyev Plant and Play modelini, to‘g‘ridan-to‘g‘ri investitsiyalar fondini va 2035-yilgacha hamkorlik dasturini taklif qildi
- Rubio Markaziy Osiyoni AQSH «ertaroq va faolroq harakat qilishi kerak bo‘lgan» mintaqa deb atadi
Samarqanddagi kengashning ikkinchi majlisi
19-oktyabr kuni Samarqandda Amerika-O‘zbekiston biznes va investitsiya kengashining ikkinchi majlisi bo‘lib o‘tdi. O‘zbekiston prezidenti Shavkat Mirziyoyev ikki davlat munosabatlari hamkorlik tarixidagi «eng yuqori daraja»ga yetganini ma’lum qildi va ularning rivojlanishida prezident Donald Trampning rolini ta’kidladi. Uning so‘zlariga ko‘ra, tomonlar o‘rtasida mustahkam siyosiy hamkorlik shakllangan va endi iqtisodiy aloqalarni kengaytirish muhim. O‘zbekistonda amerika kapitali bilan ishlaydigan yuzlab kompaniyalar faoliyat yuritmoqda, o‘zbek kompaniyalari esa AQSH iqtisodiyotiga investitsiya kiritishni boshlagan.
Istiqbolli yo‘nalishlar va kelishuvlar paketi
Mirziyoyev istiqbolli yo‘nalishlar sifatida tanqidiy ahamiyatga ega minerallarni, energetikani, raqamli texnologiyalarni va sun’iy intellektni nomladi. U O‘zbekiston AQSH uchun minerallar sohasida ishonchli hamkor bo‘lishga tayyorligini va konlarni o‘zlashtirishdan yuqori texnologiyali mahsulot ishlab chiqarishgacha bo‘lgan butun ishlab chiqarish siklini rivojlantirishni xohlashini ma’lum qildi. Energetika sohasida u amerika kompaniyalarini tizimni modernizatsiya qilishda, yangi texnologiyalarni joriy etishda hamda qayta tiklanadigan energetika va saqlash tizimlarini rivojlantirishda qatnashishga taklif qildi. Raqamli texnologiyalar va sun’iy intellekt sohasida u ma’lumot markazlarini yaratish hamda sanoat, qishloq xo‘jaligi, ta’lim va davlat boshqaruvida raqamli yechimlarni qo‘llash imkoniyatlarini ko‘radi. Prezident majlis doirasida taxminan 12 mlrd dollarlik 54 ta kelishuv va tashabbusdan iborat paket shakllantirilganini ma’lum qildi.
Uch yo‘nalish va Plant and Play modeli
Loyihalarni amalga oshirish uchun Mirziyoyev uch yo‘nalish bo‘yicha harakatlar dasturini taklif qildi. Birinchisi — amerika investorlari uchun tushunarli va bashorat qilinadigan sharoitlar yaratish. O‘zbekiston xorijiy investorlar bilan Plant and Play tamoyili bo‘yicha ishlashga o‘tishga niyat qilgan: to‘liq tayyorlangan maydonchalari, ulangan infratuzilmasi va barcha ruxsat hujjatlari mavjud loyihalarni taklif qilib, byurokratiyani butunlay olib tashlash. O‘zbek tadbirkorlari hamkor bo‘lishga va investitsiya xatarlarini bo‘lishishga tayyor; bunday loyihalarda qatnashish uchun to‘g‘ridan-to‘g‘ri investitsiyalar fondi tashkil etilgan. Ikkinchi yo‘nalish — alohida loyihalardan keng ko‘lamli sanoat hamkorligiga o‘tish: qo‘shma klasterlar, tadqiqot markazlari va korxonalarni global qo‘shilgan qiymat zanjirlariga integratsiya qilish. Uchinchisi — kengashni «uzoq muddatli iqtisodiy hamkorlikning strategik mexanizmiga» aylantirish va 2035-yilgacha savdo-investitsiya hamda texnologik hamkorlik bo‘yicha qo‘shma dastur ishlab chiqish.
Marko Rubioning nutqi
Katta biznes delegatsiyasi bilan Samarqandga kelgan AQSH davlat kotibi Marko Rubio Vashington Markaziy Osiyo bilan munosabatlarni ustuvorlik deb hisoblashini va ham mintaqa umuman, ham ayniqsa O‘zbekiston uchun hamkor bo‘lishga intilayotganini ma’lum qildi. Uning so‘zlariga ko‘ra, AQSH uzoq vaqt «muammoli mintaqalarga» e’tibor qaratib, yangi imkoniyatlarni o‘tkazib yuborgan va Markaziy Osiyo — ular «ertaroq va faolroq harakat qilishni boshlashi kerak bo‘lgan» mintaqalardan biri. U Tramp Markaziy Osiyo bilan munosabatlarni rivojlantirishni ustuvorliklardan biriga aylantirganini va yil oxirida Mayamida bo‘lib o‘tadigan G20 sammitiga O‘zbekistonni ham qo‘shgan holda mintaqa davlatlarining bir qanchasini kuzatuvchi sifatida taklif qilishni muhim qadam deb atadi. Rubio munosabatlarning rivojlanishini O‘zbekistondagi islohotlar bilan bog‘ladi va hamkorlik milliy manfaatlarning uyg‘unligiga qurilishini ta’kidladi. U mintaqaning Sharq va G‘arb o‘rtasidagi «ko‘prik» sifatidagi tranzit salohiyatini, yo‘lovchi va yuk tashishlarining o‘sishini qayd etdi, jozibadorlik omillari orasida esa mamlakatning markaziy joylashuvi, mehnatga layoqatli aholisi va tabiiy resurslarini nomladi. Hamkorlikning mumkin bo‘lgan sohalari sifatida u energetika, robototexnika, fintex, tog‘-kon sanoati va qishloq xo‘jaligini atadi.
Said Mirziyoyevaning bayonotlari
O‘zbekiston prezidenti Administratsiyasi rahbari, kengashning AQSH prezidentining maxsus elchisi Serjio Gor bilan birga hamraisi Said Mirziyoyeva biznesga «shunchaki yana bir qo‘mita emas, haqiqatan ishlaydigan mexanizm» va’dasini berdi. U iyun oyida Toshkentga deyarli 200 amerika kompaniyasi vakillari kelganini — bu rekord, to‘rt oy o‘tib esa yana 100 kompaniya kelganini eslatdi. U har bir kompaniya uchun aniq kontakt bo‘lishini va ko‘tarilgan har qanday muammo hamraislargacha yetib borishini ma’lum qildi. Uning so‘zlariga ko‘ra, qoidalar qayta ko‘rib chiqilgandan so‘ng savdo ikkala yo‘nalishda rivojlanmoqda: o‘zbek investitsiyalari Amerikada ish o‘rinlari yaratadi, amerika mahsulotlarini sotib olish esa amerika korxonalarining yuklamasini ta’minlaydi. U, shuningdek, davlat kotibi «sovuq urush qoldig‘i» deb atagan Jekson-Venik tuzatmasini bekor qilishni qo‘llab-quvvatlab, kengash uni bekor qilingandan keyin «ertasi kuni ertalabkayoq» ishga tayyor bo‘lishini aytdi. Yakunida u biznesni salohiyatni muhokama qilishdan aniq harakatlarga o‘tishga chaqirdi.
