Lufthansaning TAP Air Portugalning 49,9% gacha ulushi uchun 1,2 milliard yevrolik g‘olib taklifi Germaniya guruhiga yiliga taxminan 450 million yevro tejamkorlik va qo‘shimcha daromad keltirishi mumkin.

Biroq, Portugaliya davlatining aviakompaniya ustidagi nazorati, uzoq cho‘ziladigan raqobat tekshiruvlari va Italiyaning ITA Airways kompaniyasini guruhga integratsiyadagi kechikishlar foydaning sekin amalga oshishini ko‘rsatmoqda.

Bu mustaqil korporativ obligatsiyalar tadqiqot firmasi Gimme Credit seshanba kuni e‘lon qilgan hisobot xulosasi.

Portugaliya hukumati o‘tgan hafta raqib — fransuz-golland guruhlari Air France-KLM taklifi ustidan Lufthansaning taklifini tanladi.

Bitim hali yakuniy muzokaralar, Portugaliya vazirlar mahkamasining tasdig‘i va Yevropa Komissiyasining ruxsatini talab qiladi; yakunlash 2028-yilga rejalashtirilgan.

Lufthansa 44,9% uchun 1,025 milliard yevro to‘laydi; agar kompaniya TAP xodimlariga birinchi navbatda taklif qilingan (aviakompaniyaning 5% gacha tashkil etuvchi) aksiyalarni ham sotib olib, shuningdek, bitim yopilgunga qadar to‘planadigan shunday deyiladigan ticking fee to‘lovini amalga oshirsa, summa 1,2 milliard yevrogacha yetadi.

Portugaliya davlati 50,1% ulushni saqlab qoladi, biroq Lufthansa TAP bosh direktorini tayinlash huquqiga ega bo‘ladi, hukumat esa boshqaruvda ko‘pchilikni saqlaydi.

Lufthansaning taklifi TAPni Air France-KLM taklifidan taxminan 16% yuqori baholadi va to‘liq naqd pulda edi, raqib esa naqd pul va aksiyalar aralashmasini taklif qilgan edi.

«Lufthansa g‘olib taklifni ta’minlash uchun uzoq yo‘l bosdi», — deb qayd etdi Gimme Credit, Lufthansa bosh direktori Karsten Shpor esa TAPni «kuchli va foydali aviakompaniya» deb atadi.

TAP 2025-yilda to‘rtinchi yil ketma-ket foydali bo‘lib qoldi, ammo bir martalik soliq tuzatishi tufayli sof foydasi 4,1 million yevrogacha qisqardi, kompaniya esa 2026-yilning birinchi yarmida yoqilg‘i xarajatlari keskin oshgani sababli 99,2 million yevro zarar ko‘rdi.

Gimme Creditning Yevropa tadqiqotlari direktori Sedrik Rimo‘ning aytishicha, Lufthansa rahbariyati sinergiya tijorat faoliyati, yaxshiroq tarmoq aloqalari, qo‘shma xaridlar va yuk tashishdan kelishiga ishonadi.

Asosiy mukofot — TAPning Braziliya va Lotin Amerikasining qolgan qismiga tarmog‘i, shuningdek, Yevropa va Portugaliya o‘rtasidagi hamda Janubiy Yevropa va Shimoliy Amerika o‘rtasidagi yo‘lovchi oqimi.

Shpor bitim «Janubiy Atlantika bozorida bizning [Lufthansaning] o‘rnimizni barqaror mustahkamlaydi», dedi.

Rimo‘ning aytishicha, rahbariyat 2025–2030-yillar oralig‘ida bu yo‘nalishlardagi oqimning Lotin Amerikasi uchun taxminan 2–3%, qolganlari uchun 6–7% o‘sishini kutmoqda.

Aviatsiya ma’lumotlar firmasi OAG ma’lumotlariga ko‘ra, TAP Yevropa va Braziliya o‘rtasidagi o‘rindiq sig‘imining 24%iga ega va faqat Lotin Amerikasi guruhi LATAMdan keyingi o‘rinda turadi.

TAP bilan Lufthansaning aviakompaniyalari 36% ulushga ega bo‘ladi.

TAP faqat Airbus samolyotlarida uchadi, ular Lufthansa parkining katta qismini tashkil etadi, «bu ikki aviakompaniya o‘rtasida tabiiy masshtab iqtisodiyotini keltiradi», dedi Rimo‘, chunki muhandislik, o‘qitish va texnik xizmat xarajatlarining bir qismini birlashtirish mumkin.

2030-yilgacha uzoq yo‘l

Hukumat ma’lumotlariga ko‘ra, Lufthansa TAP parkini 2035-yilgacha 117 samolyotga yetkazish va Portugaliyaga 500 million yevro sarmoya kiritish va’dasini bergan.

Kompaniya, shuningdek, TAPni mustaqil aviakompaniya sifatida saqlab qolish majburiyatini oldi; bu, davlat nazorati bilan birga, «butun guruh bo‘ylab operatsiyalarni ratsionalizatsiya qilish imkoniyatini cheklaydi», — tushuntirdi Rimo‘.

Lufthansa TAPning United Airlines va Air Canada bilan transatlantik qo‘shma korxonasiga qo‘shilishini kutmoqda, unda hamkorlar jadvalni muvofiqlashtiradi va daromadni bo‘lishadi. Kompaniya 2025-yilning yanvarida ITA Airwaysga sarmoya kiritganda shunga o‘xshash va’dani bergan edi.

ITA hozirda AQSh transport departamentining ruxsatini kutmoqda va Atlantika bo‘ylab birinchi qo‘shma muvofiqlashtirilgan reysi 2027-yilning yozigacha rejalashtirilmagan.

YI raqobat idoralari ham qo‘shma korxonani tekshiradi, Rimo‘ esa «bu integratsiyadan daromad 2030-yilgacha ehtimolsiz» deb hisoblaydi.

OAG ma’lumotlariga ko‘ra, TAPning Lissabon markazidagi o‘sish ham cheklangan, chunki aeroport to‘la va uning o‘rnini bosuvchi aeroport 2034-yilgacha ochilmaydi.

Lufthansa TAP uchun o‘z naqd mablag‘i hisobidan to‘lashi mumkinva Gimme Credit «Lufthansaning qarz yuklamasida sezilarli o‘sish kutilmaydi» deb hisoblaydi. TAPning o‘z qarzi ham jiddiy xavf tug‘dirmaydi, chunki 2029-yilda uning obligatsiyalari muddati tugagunga qadar katta to‘lov yo‘q.

Gimme Credit Lufthansa 2028-yilgacha TAPning qolgan qismini sotib olishga harakat qilishini kutmoqda, chunki Portugiya aviakompaniyani to‘liq xususiylashtirish jarayonini boshlagan. Agentlik Lufthansa obligatsiyalari bo‘yicha «sotish» tavsiyasini saqlab qoldi va 5,52% daromadni, Air France qarzidagi 6,9% ko‘rsatkichi bilan solishtirdi.

Gimme Credit TAP oxir-oqibat transatlantik loyihaga qo‘shilishini kutsa-da, bu «rahbariyat va’dasidan ancha uzoqroq muddatda» sodir bo‘lishini taxmin qilmoqda.