Asosiy ma’lumotlar

  • Quvayt (74), Bahrayn (72), Ummon va BAA (70 dan) ofatlarga chidamlilik indeksi bo‘yicha mintaqani boshqardi, jahon o‘rtachasi 57.
  • Livan (48), Iroq (49) va Falastin (52) — global o‘rtachadan past; Livanda atigi 14% hukumat ofatlarga tayyor deb hisoblaydi.
  • Shimoliy Afrika indeksning eng katta mintaqaviy o‘sishini ko‘rsatdi — 2023-yildan beri besh ballga, bunga internetga kirish va xonadonlarning tayyorgarligi yordam berdi.

Ko‘rfaz va Levant o‘rtasidagi farq

Oktabr oyida e‘lon qilingan yangi global xavflar so‘rovi Fors ko‘rfazi mamlakatlari va Levant o‘rtasida ofatlarga chidamlilik bo‘yicha keskin farqni qayd etdi. Lloyd's Register Foundation uchun 2025-yilda 140 mamlakat va hududda 143 000 dan ortiq suhbat asosida o‘tkazilgan Gallup ma‘lumotlariga ko‘ra, Quvayt 74 ball bilan mintaqa mamlakatlari orasida birinchi o‘rinni egalladi, undan keyin Bahrayn (72), Ummon va BAA (70 dan) keldi, global o‘rtacha ko‘rsatkich 57. Livan 48 ball to‘pladi, Iroq — 49, Falastin — 52, bu jahon o‘rtacha darajasidan sezilarli darajada past.

Hukumatlarga ishonch

Hokimiyatning ofatlarga tayyorligiga ishonch Ko‘rfaz mamlakatlarida ayniqsa yuqori: BAA da respondentlarning 87 foizi hukumatni yaxshi tayyorlangan deb hisobladi — bu chidamlilik indeksiga kiritilgan 133 mamlakat orasida ikkinchi ko‘rsatkich; Bahraynda bu ulush 82 foizni tashkil etdi. Livanda hukumatni ofatlarga tayyor deb atigi 14% so‘ralganlar aytdi va ofatdan jabrlanganlarning atigi 39 foizi oldindan ogohlantirilgan — jahon o‘rtachasidagi 80 foizga qarshi. So‘rov ma‘lumotlariga ko‘ra, iroqliklarning 59 foizi va livanliklarning 56 foizi hukumatlari ularni «umuman qaramaydi» degan, global o‘rtacha 29 foiz.

Xonadonlarning zaifligi va xavflarni idrok etish

Iroq, Iordaniya va Falastindagi xonadonlarning yarmidan ko‘pi daromad yo‘qolganda bir oy davomida asosiy ehtiyojlarni qoplab ololmasligini ma‘lum qildi. Livanda individual xavflarni baholashning eng yuqori ko‘rsatkichlaridan biri qayd etildi: respondentlarning 71 foizi ichimlik suvi salomatlikka jiddiy zarar yetkazishi mumkinligidan qo‘rqadi (dunyoda beshinchi o‘rin), 90 foizi zo‘ravonlik jinoyatlaridan xavotirda (dunyoda oltinchi o‘rin). Shu bilan birga, yuqori haroratlarga qaramay, Ummon, Saudiya Arabistoni, Bahrayn va BAA issiqlik to‘lqinlari va qurg‘oqchilikdan eng kam xavotirda bo‘lgan mamlakatlar qatoriga kirdi. Isroilda so‘rov qamrab olgan davrda ofatdan jabrlangan aholi ulushi 1 foizdan kam bo‘ldi.

Shimoliy Afrikadagi o‘sish

Shimoliy Afrika eng katta mintaqaviy yutuqni ko‘rsatdi: chidamlilik indeksi 2023-yildan beri besh ballga o‘sdi — tadqiqotdagi barcha mintaqalar orasida eng katta o‘sish. Hisobot mualliflari Jazoir va Misr yutuqlarini internetga kirishning kengayishi, xonadonlarning tayyorgarligi yaxshilanishi va inqirozlarni boshdan kechirish moliyaviy imkoniyatining oshishi bilan bog‘laydi.

Global manzara

Dunyoda taxminan 1,1 mlrd katta yoshli inson so‘rovdan oldingi besh yil ichida ofatni boshdan kechirgan va deyarli 220 mln kishi oldindan ogohlantirilmagan. Daromad guruhlari o‘rtasidagi farq sezilarli: past daromadli mamlakatlarda kattalarning taxminan uchdan biri so‘nggi besh yilda ofatlardan jabrlangan, yuqori daromadli mamlakatlarda esa 16 foiz. Kambag‘al mamlakatlarda jabrlanganlarning 64 foizi ogohlantirilgan, boy mamlakatlarda esa 84 foiz; past va o‘rtacha daromadli mamlakatlarda ogohlantirilganlarning yarmidan kamiga ehtiyot choralari ko‘rgan, boyroq davlatlarda esa 71 foiz. Ogohlantirish kanallari soni xulq-atvorga ta‘sir qiladi: bir kanal orqali ogohlantirilganlarning 37 foizi, ikki kanal orqali — 51 foizi va uch kanal orqali (masalan, SMS, televideniye va ijtimoiy tarmoqlar) — 64 foizi ehtiyot choralari ko‘rgan. Ogohlantirilmasdan ofat boshdan kechirgan taxminan 220 mln kishidan 77 foizi mobil telefon egalari — 170 mln dan ortiq kishi.