Asosiy ma’lumotlar

  • IPPR: farovonlik va xavfsizlik uchun Yevropa Ittifoqiga qaytish o‘rta muddatli maqsad bo‘lishi kerak
  • Saylovchilarning 52% YI a’zoligini qo‘llab-quvvatlaydi, 29% — qarshi
  • IPPR «Yevropa mudofaa ittifoqi»ni va hukumatning yangi Yevropa strategiyasini taklif qilmoqda

IPPR hisoboti: breksitdan keyingi strategiya eskirgan

Britaniya tahlil markazi Institute for Public Policy Research (IPPR) dushanba kuni Buyuk Britaniyaning Yevropa Ittifoqiga qaytishini mamlakat farovonligi, milliy xavfsizlik va demokratik institutlarni himoya qilish maqsadida o‘rta muddatli maqsad qilishga chaqirgan hisobot e’lon qildi. Mualliflar fikriga ko‘ra, «Rossiya tajavuzi, AQSH siyosatidagi noaniqlik va Xitoyning iqtisodiy bosimdan tobora ko‘proq foydalanishi» Londondagi breksitdan keyingi strategiyani zaiflashtirdi. IPPR Britaniyada bu chaqiruvlarga yolg‘iz duch kelish uchun iqtisodiy va strategik miqyos yo‘q deb hisoblaydi va alohida savdo hamda tartibga solish bitimlaridan tashqariga chiqadigan YI bilan munosabatlarning kengroq «qayta ishga tushirilishi»ga chaqiradi.

Mualliflarning iqtiboslari va dalillari

«Britaniya breksitdan keyingi strategiyasini qurayotgan dunyo endi mavjud emas», — dedi IPPR ijrochi direktori Garri Kuilter-Pinner. Uning so‘zlariga ko‘ra, yangi davrda iqtisodiy qudrat, xavfsizlik va siyosiy ta’sir tobora ko‘proq Britaniya o‘zi yaratib ololmaydigan miqyosga bog‘liq. IPPR assotsiatsiyalangan direktori Laura Chappel «Breksit haqida gapirishni to‘xtatib, to‘liq kelajakka e’tibor qaratish»ga chaqirdi: uning so‘zlariga ko‘ra, xonadonlarni turmush darajasi o‘zgarishlaridan himoya qilishda, sanoatni qayta ishga tushirishda va xavfsizlikni ta’minlashda mamlakatda «yolg‘iz harakat qilish uchun yetarli vazn yo‘q». «Bugungi dunyoda Yevropada chetda qolib, nazoratni qaytarib ololmaymiz», — deb qo‘shdi u.

So‘rovnomalar ma’lumotlari

IPPR va Persuasion UK buyurtmasi bilan o‘tkazilgan so‘rovnomada saylovchilarning 52% Yevropa Ittifoqiga kirishni qo‘llab-quvvatlayotgani, 29% ittifoqdan tashqarida qolishni afzal ko‘rishayotgani aniqlandi. Aniq pozitsiya bildirgan respondentlar orasida 64% a’zolikni qo‘llab-quvvatladi, 36% qarshi chiqdi. Saylovchilarga mumkin bo‘lgan foydalar, xarajatlar va dalillarning turli kombinatsiyalari taqdim etilgan alohida tajribada a’zolikni qo‘llab-quvvatlashning o‘rtacha darajasi 52%ni tashkil etdi. Tadqiqot shuningdek, YI bilan mavjud munosabatlarni saqlab qolish taklif etilgan variantlar orasida eng kam ommabopi bo‘lganini ko‘rsatdi.

IPPR takliflari

Hisobotda Britaniya chiqqanidan buyon YI mudofaa, sanoat va iqtisodiy jihatdan ancha muhim rolga aylanib, mudofaa xarajatlarini oshirish, sanoat siyosati va strategik ta’minot zanjirlarini himoya qilish bo‘yicha sa’y-harakatlar hisobiga rivojlangani ta’kidlanadi. IPPR hukumatni sanoat siyosati va davlat xaridlaridagi hamkorlikni, shuningdek Yevropa mudofaa ittifoqini yaratishni o‘z ichiga olgan yangi Yevropa strategiyasini ishlab chiqishga chaqirdi. Bunday ittifoq doirasida Britaniya Yevropa AQSHga qattiq bog‘liq bo‘lgan sohalarga, jumladan sun’iy yo‘ldoshlar aloqasiga hissa qo‘shishi mumkin edi. Markaz, shuningdek, avval jamoatchilik qo‘llab-quvvatlashini mustahkamlashni, so‘ngra YI a’zoligi uchun mandat olishni — yangi referendum yo‘li bilan yoki sayoldi dasturida aniq va’da orqali tavsiya qildi.

Kontekst: bosh vazirning pozitsiyasi

Buyuk Britaniya bosh vaziri Endi Byornem sentyabrda YI bilan uzoq muddatli munosabatlarning turli variantlarini «mamlakatga bayon qilishini» aytib, Breksit «foydadan ko‘proq zarar keltirgani»ni qayd etgan edi. O‘tgan hafta Byornem, shuningdek, Rossiyani 2016-yilgi breksit referendumiga aralashuvda ayblab, Rossiya «dezinformatsiyasi» Fransiya va Germaniyadagi siyosiy munozaralarga ta’sir qilayotgani haqida ogohlantirdi. Buyuk Britaniya Yevropa Ittifoqidan 2020-yilda, referendumdan to‘rt yil o‘tib chiqdi, referendumda saylovchilarning taxminan 52% chiqish uchun ovoz berdi.