Asosiy ma’lumotlar
- 12 oktabrda Yangi Toshkentda obyektlar ishga tushirildi va 2,5 mlrd dollarlik 10 loyiha qurilishi boshlandi, jumladan 320 mln dollarlik Deep Tech Park
- 16 oktabrda Said Mirziyoyev rahbarligida yonilg‘i-energetika sohasidagi investorlar Kengashi tuzildi; ikkinchi AES bo‘yicha muzokaralar e’lon qilindi
- Ministryozuvchilik Toshkentda 1 noyabrdan isitish tariflarini 30 foizga, propan narxini esa manzilli subsidiyalar bilan 2,5 baravar oshirishni taklif qildi
Yangi Toshkent: obyektlar ishga tushirilishi va yangi loyihalar
12 oktabr kuni prezident Shavkat Mirziyoyev Yangi Toshkentda obyektlarni ishga tushirish marosimida qatnashdi. Foydalanishga 73 mln dollarlik trigeneratsiya stansiyasi, 7000 kvartirali «Sharq bahori» turar majmuasining birinchi bosqichi, 2000 o‘quvchiga mo‘ljallangan maktab, «Sohil bog‘i» parki, «Yangi Toshkent» elektr podstansiyasi, shuningdek 4,5 km suv quvuri, 13 km kanalizatsiya va 18 km avtomobil yo‘llari topshirildi. O‘sha kuni yana 10 yirik loyihaning qurilishi boshlandi — ularning umumiy qiymati 2,5 mlrd dollar, jumladan yarimo‘tkazgichlar ishlab chiqarish uchun 320 mln dollarlik yuqori texnologiyali sanoat zonasi Deep Tech Park ham bor. Shuningdek, Temur Malik ko‘chasiga boradigan 10 kilometrlik yo‘l, 818 ming kvadrat metr maydonli Metropolis biznes-markazi, uchta turar majmuasi, markaziy kasalxona hamda finlandiyalik MariMatic ishtirokida chiqindilardan «yashil» elektr energiyasi ishlab chiqarish majmuasi rejalashtirilmoqda.
Investorlarga topshiriqlar va imtiyozlar
Yangi Toshkent investorlari bilan muloqotda prezident loyihalarni tezlashtirishni, yerlarni Swiss Challenge usuli bo‘yicha ajratishni va davlat organlarini ko‘chirishni jadallashtirishni topshirdi. Savdo, servis va biznes obyektlari uchun infratuzilma to‘lovlarini 3 baravar, mehmonxonalar uchun 5 baravar, madaniyat-ko‘ngilochar muassasalar uchun 10 baravar kamaytirish taklif etilmoqda. 50 mln dollardan ortiq loyihalari bo‘lgan investorlarga maxsus imtiyozlar paketi va shaxsiy vakillar va’dalanmoqda. Poytaxtning har bir tumani va viloyatga Yangi Toshkentda 100 gektardan yer biriktiriladi, ayrim lotlar xorijiy kompaniyalarga beriladi. Mirziyoyev, shuningdek, Samarqanddagi Shirin massivining qurilishini tezlashtirish va unga Yangi Toshkent imtiyozlarini tarqatishni topshirdi hamda O‘Z formulasi — O‘zbekiston: o‘zgarish, o‘ziga xoslik va mas’uliyat — degan g‘oyani bildirdi.
Shahar muhiti va logistika
14 oktabr kuni prezident mahallalarni obod qilish loyihalari bilan tanishdi: asosiy yo‘nalish «15 daqiqalik mahalla» tamoyili bo‘lib, do‘konlar, maktablar, bog‘chalar, tibbiyot muassasalari va dam olish zonalarining piyoda masofada bo‘lishi nazarda tutiladi. Uchtepa tumanida 37 gektar maydonli Uchtepa City biznes-markazi loyihasi taqdim etildi: xorijiy investor birinchi bosqichda turar binolar, ofislar, savdo-ko‘ngilochar majmuasi, mehmonxona va 26 gektarlik sayrgoh zonasiga 1 mlrd dollar sarmoya kiritishni rejalashtirmoqda. Transport-logistika tizimini rivojlantirish bo‘yicha chora-tadbirlar tasdiqlandi: 2030-yilga qadar tranzit yuk tashish yiliga 18,5 mln tonnagacha, logistika xizmatlari eksporti esa 3,5 mlrd dollargacha o‘sishi kerak. Raqamli xizmatlar ko‘rsatadigan majmualarga mulk va yer soliqlari bo‘yicha imtiyozlar hamda ombor uskunalariga bojxona yig‘imlarini bekor qilish va’dalanmoqda. 1 noyabrdan boshlab jismoniy shaxslarga mo‘ljallangan xalqaro kuryer yuboruvlarini rasmiylashtirish uchun bojxona yig‘imi 20 foizga kamayadi — kilogramm uchun BHMning 1,6 foizigacha (7040 so‘m).
Iqtisodiyot: XVF prognozi va Nobel mukofoti
XVF O‘zbekiston iqtisodiyoti o‘sishining joriy yil bo‘yicha prognozini 6,8 foizdan 7,8 foizgacha, 2027-yil bo‘yicha bahoni esa 6 foizdan 6,5 foizgacha oshirdi, biroq inflyatsiyaning sekinroq pasayishi kutilmoqda. Iqtisodiyot bo‘yicha Nobel mukofotini amerikalik iqtisodchilar Robert Hall va Michael Woodford aholi va biznes kutishlarini ham o‘z ichiga olgan mikroiqtisodiy parametrlarga asoslangan iqtisodiyotni barqarorlashtirishning yangi yondashuvi uchun oldi. Iqtisodiyot vazirligi jamiyat uchun ahamiyatga ega tashkilotlar reyestrini 449 ishtirokchigacha kengaytirib, unga Kafolat, Asia Insurance, Digital Pay, Paypoint, Olmos Finance va Havas Food jumladan 24 kompaniyani kiritdi; ular uchun hisobot, audit va korporativ boshqaruvga alohida talablar amal qiladi.
Energetika va tariflar
Ministryozuvchilik Toshkentda isitish ta’minoti tariflarini 30 foizga oshirish to‘g‘risidagi qaror loyihasini e’lon qildi: 1 noyabrdan o‘tqazish narxi sutkasiga 1 kv.m uchun 241,44 dan 314 so‘mgacha, hisoblagich bo‘yicha issiq suv esa kub metr uchun 8928,67 dan 11 607 so‘mgacha qimmatlashishi mumkin. 2028-yildan boshlab tariflarni har yili 1-mayda inflyatsiya darajasiga, lekin 10 foizdan oshmaydigan miqdorda indeksatsiya qilish taklif etilmoqda. Iqtisodiyot va moliya vazirining o‘rinbosari Xurshid Mustafayev modernizatsiya hisobiga isitishning tannarxini 30–40 foizga kamaytirish rejalari haqida xabar berdi va indeksatsiyani inflyatsiyaga qattiq bog‘lash vaziyat o‘zgarganda qayta ko‘rib chiqishni talab qilishi mumkinligini qayd etdi. Yana bir loyiha 1 noyabrdan propanning chakana narxini 2,5 baravar — 5000 so‘mgacha oshirishni, ehtiyojmand oilalarga oyiga 20 kg gacha xarid uchun kilogrammiga 3000 so‘mlik manzilli subsidiyalarni nazarda tutadi. Mustafayevning aytishicha, elektr energiyasi iste’moli 13 foizga, gaz iste’moli 21 foizga kamaydi, qishki o‘chirishlar faqat rejalashtirilgan ta’mirlar davrida kutilmoqda. Hokimiyat, shuningdek, Ryazan viloyatida «O‘rta Osiyo — Markaz» gaz quvurida sodir bo‘lgan portlashdan so‘ng RFdan gaz yetkazib berish o‘z vaqtida borayotganini, yer osti omborlariga gaz yuborishda esa «mutlaqo hech qanday muammo yo‘qligini» ma’lum qildi.
Issiqxonalar va ekologiya
12 oktabr kuni Ekologiya qo‘mitasi Toshkent viloyati issiqxona xo‘jaliklarining takliflari haqida xabar berdi: gaz, elektr, quyosh va geotermal energiya yoki IESning ikkilamchi issiqligidan foydalanish imkoni bo‘lmaganda ko‘mir bilan isitishga ruxsat berish — sertifikatlangan qozonlar va chiqindi gazlarni tozalash tizimlaridan foydalanish bilan. 13 oktabr kuni prezident issiqxonalardagi «yashil» texnologiyalar bo‘yicha taqdimotni ko‘rib chiqdi: Toshkentda va unga qo‘shni beshta tumanida maxsus ekologik rejim joriy etish, zararli yo‘nilishlarni yoqishni taqiqlash va ko‘mir ustidan nazoratni kuchaytirish taklif etilmoqda. Gektariga 50 mln so‘mgacha subsidiyalar, 3 mlrd so‘mgacha imtiyozli kreditlar, soliq imtiyozlari va grantlar nazarda tutilmoqda. Banklar balansidagi issiqxonalarni «Surxon-Agro» SEZga ko‘chirish, ishtirokchilarni soliqlar va bojlardan ozod qilish hamda yerlarni me’yoriy qiymatning 10 foiziga sotish muhokama qilindi. Prezident, shuningdek, issiqxona sohasini rivojlantirish to‘g‘risida yer solig‘i va mulk solig‘ini kamaytirish, ekologik isitish tizimlariga subsidiyalar hamda ehtiyojmand oilalarga 200 mln so‘mgacha grantlar nazarda tutilgan qaror imzoladi.
