Asosiy ma’lumotlar

  • 2026-yil kuzida «Yashil makon» loyihasi doirasida 140 mln ko‘chat ekish rejalashtirilgan; kampaniya 1-noyabrdan hududlar bo‘yicha boshlanadi.
  • Mavsumda 257 «yashil bog‘» va parklar barpo etiladi; 2030-yilga borib ularning soni 1023 taga yetkaziladi.
  • 1-oktyabrdan 8992 mahallaga 4200 ga yaqin «o‘rmon murabbiylari» biriktirildi; 2027-yil 1-yanvardan «Mahallani ko‘kalamzorlashtirish» paketi va «Yashil lot» tizimi joriy etiladi.

Keng ko‘lamli kuzgi ekish kampaniyasi

O‘zbekistonda umummilliy «Yashil makon» loyihasi doirasida 2026-yil kuzida 140 mln ko‘chat ekish rejalashtirilgan. Buni o‘rmonlar va yashil zonalar hamda cho‘llanishga qarshi kurashish agentligi ma’lum qildi; brifingda bu ma’lumotni agentlik direktorining axborot siyosati masalalari bo‘yicha maslahatchisi Ismatullo Dostmurodov e’lon qildi. Ekish ishlari mahallalarning loyiha joriy etilishidagi rolini kuchaytirish chora-tadbirlari haqidagi 2026-yil 23-sentyabrdagi prezident farmoniga muvofiq yangicha yondashuv asosida tashkil etiladi. Asosiy e’tibor muayyan joyga mos ko‘chatlarni tanlash, joyni to‘g‘ri tanlash, o‘z vaqtida sug‘orish va tizimli parvarishlashga qaratiladi. Agentlikda kuz va qishda tuproq namligi ko‘chatlarning yaxshi ildiz otishiga yordam berishi, shu sababli ekishning asosiy hajmi kuzgi mavsumga rejalashtirilgani izohlandi.

Hududlar bo‘yicha boshlanish muddatlari

Kampaniya hududlarning iqlim sharoitlariga qarab bosqichma-bosqich boshlanadi: 1-noyabrdan — Qoraqalpog‘iston Respublikasi va Xorazm viloyatida; 5-noyabrdan — Buxoro va Navoiy viloyatlarida; 10-noyabrdan — Andijon, Jizzax, Samarqand, Sirdaryo, Namangan, Toshkent va Farg‘ona viloyatlari hamda Toshkent shahrida; 20-noyabrdan — Surxondaryo va Qashqadaryo viloyatlarida.

Yashil bog‘lar, parklar va soyali ko‘chalar

Joriy mavsumda 257 «yashil bog‘» va «yashil jamoat parki» barpo etilishi, 2030-yilga borib ularning soni 1023 taga yetkazilishi rejalashtirilgan. Shuningdek, 2030-yilga qadar har bir tuman va shaharda kamida 5 tadan, har biri kamida 10 km uzunlikdagi soyali piyodalar ko‘chalari obodonlashtirilishi ko‘zda tutilgan. Loyihada «3–30–300» xalqaro standarti joriy etiladi. Har yili 1-noyabrga qadar (2026-yilda — shu sanaga, keyinchalik — 1-martga qadar) tuman va shaharlarning yashil dasturlari ishlab chiqiladi; ularda, xususan, suv tejovchi sug‘orish tizimlari, yomg‘ir, qor va oqava suvlarni yig‘uvchi hamda qayta ishlovchi tizimlar nazarda tutiladi. «Gazeta.uz» ma’lumotlariga ko‘ra, ularda parklar, soyali ko‘chalar va ko‘llar ham nazarda tutilgan.

«O‘rmon murabbiylari» va «Mahallani ko‘kalamzorlashtirish» paketi

2026-yil 1-oktyabrdan mamlakat bo‘ylab 8992 mahallaga aholiga daraxt ekish va parvarishlashda yordam berish, shuningdek, mahallalardan arizalar shakllantirish uchun 4200 ga yaqin «o‘rmon murabbiyi» biriktirilgan. 2027-yil 1-yanvardan «Mahalla — islohotlar buyurtmachisi» tamoyili asosida «Mahallani ko‘kalamzorlashtirish» xizmat paketi joriy etiladi: ajratiladigan mablag‘lar mahallaning ijtimoiy-iqtisodiy muammolarini hal qilish jamg‘armiga o‘tkaziladi, agentlik esa mahallalar arizalari asosida ko‘chatlarni yetkazib berish, o‘simliklarni kasallik va zararkunandalardan himoya qilish, shuningdek, organik o‘g‘itlar, mulcha va suv tejovchi sug‘orish vositalari bilan ta’minlaydi.

Mikroo‘rmonlar va «Yashil lot» tizimi

Hududi cheklangan mahallalarda, ko‘p qavatli uylar orasida, makon va bog‘chalarning hovlilarida mikroo‘rmonlar barpo etiladi. Yer ajratish imkoni bo‘lmagan yoki hududi asfalt va beton bilan qoplangan joylarda kichik jamoat bog‘lari obodonlashtirilishi rejalashtirilgan. Bundan tashqari, 2027-yil 1-yanvardan «Yashil lot» tizimi ishga tushiriladi: fuqarolar va tadbirkorlar tashabbusi bilan mavjud yer uchastkalari «yashil bog‘lar» yaratish uchun shartnoma asosida ijaraga beriladi. Bunda yer mulk sifatida berilmaydi, unda qurilish va inshootlar o‘rnatish taqiqlanadi.

Kontekst

«Gazeta.uz» xabar qilganidek, 21-sentyabrda prezident Shavkat Mirziyoyev taqdimotida «Yashil makon» loyihasida piyodalar yo‘laklari va odamlar ko‘p yig‘iladigan joylarni ko‘kalamzorlashtirishga ustuvorlik berilgani aytildi, shuningdek, mahallalarning «yashil reytingi»ni joriy etish taklifi muhokama qilindi. Uning asosiy mezonlari yashil zonalar ulushi, aholi jon boshiga daraxtlar soni, yangi ko‘chatlarning ildiz otishi va jarayonda aholi ishtiroki bo‘lishi kerak.