Asosiy ma’lumotlar

  • Uchinchi chorakda qishloq xo‘jaligi mahsulotlarining jahon narxlari 13 foizga o‘sgan, XFSR global oziq-ovqat inqirozi yaqinlashayotgani haqida ogohlantirmoqda.
  • XFSR prezidenti Alvaro Lario oziq-ovqat narxlari 6–9 oy davomida o‘sishini kutmoqda; dunyoda deyarli har uchinchi kishi sog‘lom ovqatlanishga qodir emas.
  • G7 oziq-ovqat beqarorligi xavfi ostidagi mamlakatlarga yordam uchun 2,5 mlrd dollar jalb qilishga va’da berdi, o‘g‘itlarga alohida e’tibor qaratildi.

Energiya shoki oziq-ovqat narxlariga zarba bermoqda

Energiya va o‘g‘it narxlarining o‘sishi mayda fermerlarga zarba berib, qishloq xo‘jaligi mahsulotlari narxlarini oshirmoqda, bu esa global oziq-ovqat inqirozidan xavotir uyg‘otmoqda, deb bildi BMT jamg‘armasi rahbari AFP agentligiga bergan intervyusida. Xalqaro qishloq xo‘jaligi taraqqiyoti jamg‘armasi (XFSR) ma’lumotlariga ko‘ra, shu yilning uchinchi choragida qishloq xo‘jaligi mahsulotlarining jahon narxlari 13 foizga o‘sgan va jamg‘arma «global oziq-ovqat inqirozi yaqinlashmoqda», deb ogohlantirdi. Yaqin Sharqdagi mojaro sabab bo‘lgan energiya narxlaridagi sakrovish o‘g‘it va yoqilg‘i narxlarining keskin o‘sishiga olib keldi, bu esa qishloq xo‘jaligi mahsulotlarini ishlab chiqarish va tashish xarajatlarini oshirdi.

Prognozlar va aholi uchun oqibatlar

«Keyingi olti-to‘qqiz oy ichida oziq-ovqat narxlarining o‘sishi davom etishini, hatto, deb aytaman, oziq-ovqat inflyatsiyasini ham ko‘ramiz, bu aholining eng ko‘p imkonsiz qatlamlariga ta’sir qiladi», — dedi XFSR prezidenti Alvaro Lario seshanba kuni AFP agentligiga bergan intervyusida. Uning so‘zlariga ko‘ra, «dunyoda deyarli har uchinchi kishi sog‘lom ovqatlanishga qodir emas», dukkaklilar, sabzavotlar va go‘sht narxining o‘sishi iste’mol imkoniyatlariga jiddiy ta’sir qilmoqda. BMT ma’lumotlariga ko‘ra, oziq-ovqat beqarorligi dunyoda taxminan 260 mln kishiga ta’sir qilmoqda. Bangkokda XVF va Jahon banki uchrashuvlari doirasida chiqqan Lario rivojlanayotgan mamlakatlarda oziq-ovqat oila byudjetlarining katta ulashini tashkil etishini, shu sababli narxlar o‘sishi u yerda ayniqsa keskin sezilishini qayd etdi.

Mayda fermerlar — eng zaif guruh

XFSR baholashiga ko‘ra, energiya shokidan eng ko‘p mayda fermerlar aziyat chekmoqda, ular jahon oziq-ovqat ishlab chiqarishining uchdan bir qismini, ko‘plab rivojlanayotgan mamlakatlarda esa 70 foizgachasini tashkil etadi. Ular o‘g‘it narxlarining o‘sishiga ayniqsa zaif. «Qisqa muddatda hukumatlarning imkoniyatlari juda kam. Ular, masalan, o‘g‘it yoki yoqilg‘i narxini subsidiyalashi mumkin», — dedi Lario. Payshanba kuni G7 mamlakatlari oziq-ovqat beqarorligi xavfi ostidagi mamlakatlarga yordam uchun 2,5 mlrd dollar jalb qilishga va’da berdi, o‘g‘itlarga alohida e’tibor qaratildi.

Uzoq muddatli yechimlarga chaqiriq

Lario asosiy zaifliklarni bartaraf etish uchun uzoq muddatli yechimlarni izlashga chaqirdi. «Muhim saboq shundaki, bunday shoklar davom etadi. Shuning uchun asosiysi — yaqin uch-besh yilga barqarorlikni shakllantirish», — dedi u. Uning so‘zlariga ko‘ra, ta’minot zanjirlari va yetishtiriladigan ekinlarni diversifikatsiya qilish zarur, ko‘plab mamlakatlarda oziq-ovqat xavfsizligi «endi milliy xavfsizlik masalasiga aylanmoqda». U, shuningdek, iqlim o‘zgarishining mayda fermerlarga ta’siriga ishora qildi, ular ajratiladigan jahon iqlim mablag‘larining bir foizdan kamrog‘ini oladi. «Qishloq xo‘jaligi tuproq salomatligi va suv mavjudligidan boshlanishi mutlaqo aniq, va ikkalasi ham iqlim o‘zgarishidan qattiq aziyat chekmoqda. Iqlimga moslashuvga investitsiyalar jalb qilishimiz kerak», — deb yakunladi u.