Asosiy ma’lumotlar

  • Onkologiya markazi DMED orqali elektron yo‘llanmalarga o‘tdi; markaz bayoniga ko‘ra, bepul xizmat to‘xtamagan
  • Bemorlar ordenlarni rasmiylashtirishdagi kechikishlar, navbatlar va yo‘nalishning noaniqligi haqida xabar beradi
  • Tibbiy sug‘urta jamg‘armasi: to‘lov davolanishdan keyin amalga oshiriladi, tartib yordamni kechiktirishni nazarda tutmaydi

Yo‘llanma tartibida nima o‘zgardi

«Gazeta.uz» Toshkentdagi onkologiya bemorlaridan Respublika onkologiya va radiologiya markazida davolanish uchun imtiyozli yo‘llanma (orden) olish qiyinlashgani haqida murojaatlar oldi. Ularning so‘zlariga ko‘ra, yangi tizim oxirigacha sozlanmagan, bu esa kechikishlarga olib kelmoqda. Oktyabr boshida ijtimoiy tarmoqlarda markazda bepul xizmat to‘xtagani haqida xabarlar paydo bo‘ldi; markaz buni rad etib, faqat yo‘llanma tartibi o‘zgarganini tushuntirdi: ilgari poytaxt aholisi qog‘oz yo‘llanma bilan shahar filialiga murojaat qilgan bo‘lsa, endi, O‘zbekistonning boshqa hududlaridagi kabi, bemorlar DMED tizimi (davlat raqamli tibbiy ekotizimi) orqali elektron yo‘llanma bilan yo‘naltirilmoqda.

Bemorning yangi marshruti

Markaz tavsifiga ko‘ra, bemor avval oilaviy poliklinikaga murojaat qiladi, u yerda bepul qon tahlili, rentgen va UTT (UZI) dan o‘tadi. So‘ngra tuman (shahar) onkologi ko‘rigi va aniqlash tekshiruvlari amalga oshiriladi. DMED orqali elektron yo‘llanma rasmiylashtiriladi. Agar markaz uni tasdiqlasa, bemorga bepul ko‘rik, kontrastli KT va MRT, PET-KT, gistologik va immunogistokimik tekshiruvlar, shuningdek bepul davolanish — kimyoterapiya, nurlanish terapiyasi va jarrohlik yordami ko‘rsatiladi. Markazdagi o‘zgarishlar sababi sifatida ilgari bemorlarning aksariyati zarur mahalliy tekshiruvlarsiz faqat 027-sonli Forma bilan yo‘naltirilgani aytilgan: markaz poliklinikasi ortiqcha yuklama bilan ishlagan, birlamchi tekshiruvlar esa yuqori texnologiyali yordam uchun mo‘ljallangan Davlat tibbiy sug‘urtasi jamg‘armasi mablag‘lari hisobidan bajarilgan. Shuningdek, Toshkentlik bemorlarga mintaqaviy yoki respublika darajasida davolanish kerakligini aniqlash qiyin bo‘lgan.

Bemorlar nima deydi

Lola X., uch marta salbiy ko‘krak saratonining III bosqichi bilan kurashayotgan bemor, takroriy bemor marshrutini «poliklinika — Onkologiya markazi — poliklinika — yana kimyoterapiya uchun markaz» sifatida izlab, uning uzilishlar berayotganini aytadi. Uning hikoyasiga ko‘ra, tuman onkologi «faqat konsultatsiya bo‘yicha» qabul qilishini aytgan, so‘ngra u umumiy amaliyot shifokori bilan imtiyozli yo‘llanmani rasmiylashtirish uchun taxminan uch soat harakat qilgan, toki tuman sog‘liqni saqlash boshqarmasi xodimi hammasini 10 daqiqada rasmiylashtirmaguncha. Uning so‘zlariga ko‘ra, yo‘llanmasi allaqachon to‘rtinchi kuni markaz tasdig‘ini kutmoqda. U raqamlashtirishga qarshi emasligini, lekin yangi tizim sozlanishi va xodimlar amaliyotda o‘rgatilishi kerakligini ta’kidladi. Anvar M. uning so‘zlariga ko‘ra, oilaviy poliklinikalar kimyoterapiya to‘g‘risida qaror qabul qilish uchun zarur laboratoriya ko‘rsatkichlarini (mochevina, kreatinin, ALT, AST va boshqalar) o‘tkazish imkoniga ega emas, shu sababli bemorlar tahlillarni xususiy klinikalarda topshirishga yoki bir sutka kechikishga majbur; uning ta’kidlashicha, hujjatlar to‘plami tumansog‘liq bo‘limiga oldindan to‘liq bo‘lmagan holda yuboriladi, markazning ichki komissiyasi esa murojaatlar oqimiga qarshi tura olmaydi. Uning so‘zlariga ko‘ra, bemorlar navbatlar va tahlillarni qayta topshirishga ikki-uch kun sarflaydi, charchaganlar pullik statsionarga rozi bo‘ladi. Muira Z. (Munira Z.) davolanishi tasdiqlangani, lekin markaz davlat sug‘urtasi hisobidan to‘lov talab qilgani, jamg‘arma call-marketi esa, uning so‘zlariga ko‘ra, markaz uni davolanishga qabul qilishi va davolanishdan keyin hisobot yuborishi, shundan so‘ng xarajatlar to‘lanishi haqida xabar berganini aytadi: «Axir biz oldindan bu qancha turishini bilmaymiz». Uning so‘zlariga ko‘ra, markaz sug‘urta to‘lovisiz uni statsionarga joylay olmasligini aytgan.

Tibbiy sug‘urta jamg‘armasining reaksiyasi

Davlat tibbiy sug‘urtasi jamg‘armasi bayonot bilan publitsatsiyaga javob berdi: «Onkologiya bemorlariga zarur tibbiy yordam o‘z vaqtida ko‘rsatilishi lozim. Elektron yo‘llanmalar tizimi davolanish jarayonini murakkablashtirish uchun emas, balki tibbiy xizmatlar tashkil etilishining belgilangan tartibini, ularni hisobga olish va moliyalashtirish shaffofligini ta’minlash uchun joriy etilgan». Jamg‘arma tibbiy muassasalarga amalda ko‘rsatilgan xizmatlar (davolanish yakunlangandan keyin) tibbiy hujjatlar, shartnoma shartlari va tasdiqlangan bazaviy narxlar asosida to‘lanishini va «belgilangan moliyalashtirish tartibi davolanishni kechiktirishni yoki bemorga zarur tibbiy yordamdan mahrum qilishni nazarda tutmasligini» ta’kidladi. «Gazeta.uz» ma’lumotlariga ko‘ra, jamg‘arma javobi e’lon qilingan paytda Onkologiya markazi va O‘zbekiston Sog‘liqni saqlash vazirligi material bo‘yicha bayonot bermagan.