Asosiy ma’lumotlar

  • 1–26 oktyabrda Toshkentda 3,9 mm yog‘ingarchilik tushgan, norma 23,7 mm bo‘lgan — deyarli 6 barobar kam
  • 26 oktyabr kuni soat 18:00 da PM10 miqdori MRKdan 1,85 barobar, PM2,5 esa 1,06 barobar oshgan
  • Chang massalari Toshkent, Toshkent viloyati, qisman Sirdaryo va Jizzax viloyatlarini qamrab olgan

Yog‘ingarchilik normadan deyarli olti barobar kam

Toshkentdagi havoning ifloslanishi Iqlim o‘zgarishi milliy markazi ma’lumotlariga ko‘ra nafaqat antropogen omillar, balki noqulay meteorologik sharoitlar va tabiiy omillar bilan ham bog‘liq. Buni markaz direktori, texnika fanlari bo‘yicha falsafa doktori Farrux Sattarov ma’lum qildi; uning so‘zlari Zamon.uz va UzNews.uztomonidan keltirilgan. Asosiy raqam: 26 oktyabr holatiga ko‘ra shaharda atigi 3,9 mm yog‘ingarchilik tushgan, oylik norma esa 23,7 mm — deyarli olti barobar kam. Yog‘ingarchilik yetishmasligi chang zarralarining atmosferadan tabiiy yuvib chiqarilishini kuchsizlantiradi va ularning to‘planishi uchun sharoit yaratadi.

Stansiyalar va sun’iy yo‘ldoshlar nima ko‘rsatdi

26 oktyabr kuni soat 18:00 da avtomatik monitoring stansiyalari Toshkentda PM10 miqdorini 139 mkg/m³ — ya’ni maksimal ruxsat etilgan konsentratsiyadan 1,85 barobar yuqori, PM2,5 ni esa 64 mkg/m³ — MRKdan 1,06 barobar yuqori darajada qayd etdi (UzNews.uz ma’lumotlari). Shu bilan birga, Ekologiya va iqlim o‘zgarishi vazirligi havoning sifatini nafaqat yer usti stansiyalari, balki sun’iy yo‘ldosh suratlari orqali ham kuzatib boradi. 1–26 oktyabr oralig‘ida suratlar SILAM modeli asosida tahlil qilindi va AQI indeksi bilan solishtirildi: chang massalari kelgan davrlarda indeks ko‘tarilgan. Masalan, 4–5 oktyabrda, yog‘ingarchilik bo‘lganida, AQI 66–71 darajasida saqlangan, keyingi kunlarda esa yog‘ingarchilik yetishmasligi va chang to‘planishi fonida havo sifati yomonlashgan.

To‘rt hudud ustidagi chang va prognoz

EUMETSAT Yevropa platformasi va Meteosat sun’iy yo‘ldoshi suratlarida 25–26 oktyabr kunlari Toshkent va unga qo‘shni hududlar ustida yirik chang massalari qayd etilgan. Bu hodisa poytaxt va Toshkent viloyatini, shuningdek qisman Sirdaryo va Jizzax viloyatlarini qamrab olgan. Mutaxassislarning prognoziga ko‘ra, chang massalarining ta’siri va ifloslanish bilan bog‘liq noqulay sharoitlar keyingi hafta boshlanishigacha saqlanishi mumkin. Iqlim o‘zgarishi markazida shuningdek, so‘nggi o‘n yillikda kuchli shamol va kam yog‘ingarchilik bilan bog‘liq sovuq yarim yillikning noqulay meteorologik sharoitlari soni oldingi yillarga nisbatan 57 foizga oshgani, bu esa havoning tabiiy o‘z-o‘zidan tozalanishini qiyinlashtirgani qayd etilgan. Vaziyatni obyektiv baholash uchun, xabarda ta’kidlanganidek, meteorologik sharoitlar, chang massalarining harakati va monitoring ma’lumotlarini birgalikda tahlil qilish muhim.