O‘zbekistonda Psixologiya ilmiy-tadqiqot instituti tashkil etiladi

Psixologiya instituti va yangi diagnostika tizimi

O‘zbekistonda Psixologiya ilmiy-tadqiqot instituti tashkil etiladi. Bu «Uzluksiz ta’lim tizimida psixologik xizmat sohasini ilmiy rivojlantirish chora-tadbirlari to‘g‘risida»gi prezident farmonida nazarda tutilgan, Daryo.uz xabar beradi. Institut psixologiya sohasida ilmiy tadqiqotlar olib borish, mutaxassislarni qayta tayyorlash va malakasini oshirish, shuningdek, psixologik xizmatni takomillashtirish bo‘yicha yagona ilmiy-metodik yondashuvlarni ishlab chiqish bilan shug‘ullanadi. O‘quvchilarning psixologik rivojlanishi, o‘qishga bo‘lgan motivatsiya, akademik stress, o‘quv dasturini o‘zlashtirishdagi qiyinchiliklar va ijtimoiy moslashuvga alohida e’tibor qaratilishi rejalashtirilgan.

2027-yildan uch laboratoriya

2027-yil 1-yanvardan boshlab institutda uch laboratoriya faoliyatini boshlaydi: raqamli psixologiya va sun’iy intellekt; ta’lim psixologiyasi va psixologik xizmat; psixologik salomatlik va profilaktika. Raqamli psixologiya laboratoriyasiga sun’iy intellektdan foydalangan holda psixologik diagnostika, maslahat va profilaktikaning ilmiy-metodik asoslarini ishlab chiqish, shuningdek, virtual yordamchilar asosida psixologik yordam vositalarini yaratish vazifasi yuklatiladi.

Majburiy diagnostika va qo‘llab-quvvatlash guruhlari

Farmonga ko‘ra, barcha ta’lim muassasalarining pedagoglari, tarbiyachilari va o‘quvchilari maqsadli psixologik diagnostikadan o‘tadi o‘quv yilida kamida bir marta. Maktabgacha ta’lim muassasalari va maktablarda yangi tartib 2026/2027-o‘quv yilidan, o‘rta maxsus, kasb-hunar va oliy ta’lim muassasalarida esa 2027/2028-o‘quv yilidan amal qiladi. Diagnostika natijalariga ko‘ra pedagoglar va o‘quvchilar uch guruhga ajratiladi: «psixologik barqaror», «psixologik qo‘llab-quvvatlashga muhtoj» va «faol psixologik qo‘llab-quvvatlashga muhtoj». Oxirgi ikki guruh vakillari bilan ta’lim muassasalari psixologlari va ustoz-psixologlar ishlaydi.

Psixologlar malakasi va ustozlarni rag‘batlantirish

2027-yil 1-yanvardan boshlab institut davlat byudjeti hisobidan davlat ta’lim muassasalari psixologlarini qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish huquqiga ega bo‘ladi; psixologlar malakasini kamida besh yilda bir marta oshirishi shart bo‘ladi. Bundan tashqari, o‘quv yilida eng yaxshi natijalarni ko‘rsatgan 150 nafar ustoz-psixolog davlat byudjeti hisobidan eng kam ish haqi miqdorining 20 barobariga teng bir martalik rag‘batlantirish puli oladi. Farmon ijrosi uchun mas’ul etib bosh vazirning birinchi o‘rinbosari — fan va ta’lim vaziri Erkin Turdimo‘v.

Bu nima uchun muhim

Farmon mamlakat ta’lim tizimining barcha ishtirokchilariga bevosita ta’sir qiladi: maktabgacha ta’lim muassasalari tarbiyachilaridan tortib oliy ta’lim talabalarigacha, chunki u majburiy yillik psixologik diagnostikani joriy etadi va psixologlarning muntazam malaka oshirishini mustahkamlaydi. Amaliy jihatdan bu 2026/2027-o‘quv yilidan maktablar va bog‘chalarda yangi tartibning bosqichma-bosqich joriy etilishi, 2027-yildan uchta ixtisoslashtirilgan laboratoriya paydo bo‘lishi va ustoz-psixologlarni pul bilan rag‘batlantirishni anglatadi. Tahririyat qayd etadi: manbalar chora-tadbirlar rejasini bayon qilmoqda, ammo psixologik xizmatning hozirgi holati yoki moliyalashtirish to‘g‘risida ma’lumot keltirmaydi, shuning uchun haqiqiy natijalar haqida gapirish hozircha erta.