Asosiy ma’lumotlar
- DMQlar uch kategoriyaga bo‘linadi: K1 — strategik obyektlar, K2 — mintaqaviy va tarmoq tizimlari, K3 — korporativ data-markazlar.
- Tavsiyalarga binolarni mustahkamlash, radioelektron vositalar, zarba to‘lqini va shrapnellardan himoya, xizmatlarni zaxiralash kiradi.
- Bozor provayderlar xizmatlari narxining inflyatsiyani hisobga olmaganda taxminan 10 foizga o‘sish ehtimolini baholamoqda.
Data-maydonlar uch kategoriyaga bo‘linadi
Raqamli taraqqiyot vazirligi (Mintsifrlar) Rossiya ma’lumotlarni qayta ishlash markazlarini dronlar hujumidan himoya qilish bo‘yicha tavsiyalarni tasdiqladi, deb «Kommersant» hujjatga havola qilib yozmoqda. Ushbu yondashuvga ko‘ra, barcha DMQ (data-markazlar) davlat va biznes uchun ahamiyatiga qarab uch kategoriyaga bo‘linadi.
K1, K2 va K3 kategoriyalari mezonlari
Eng qat’iy mezonlar K1 kategoriyasi uchun nazarda tutilgan bo‘lib, unga strategik obyektlar kiradi: ularning shikastlanishi davlatning asosiy funksiyalarining bir soat yoki undan ko‘p vaqt bajarilishini buzishi mumkin. K2 kategoriyasi muhim mintaqaviy va tarmoq tizimlariga xizmat ko‘rsatuvchi DMQlarni qamrab oladi, agar mumkin bo‘lgan uzilish to‘rt soatdan uzoq davom etsa. Uchinchi kategoriya — K3 — korporativ data-markazlarni birlashtiradi: ularning shikastlanishi ayrim kompaniyalar uchun jiddiy yo‘qotishlarga olib kelishi mumkin, ammo davlat miqyosida katta oqibatlarga sabab bo‘lmasligi kerak.
Ko‘p qatlamli himoya va idoralar bilan o‘zaro hamkorlik
Obyektlarni himoya qilish bir necha darajada qurilishi taklif etiladi: binolarni mustahkamlash, radioelektron vositalar va havo tahdidlariga qarshi tizimlardan foydalanish, shuningdek, faoliyat yuritayotgan DMQlarning havodan ko‘rinuvchanligini kamaytirish. Server zallari, elektr ta’minoti va uskunani sovutish tizimlariga alohida e’tibor qaratilgan — bu tizimlar zarba to‘lqini va shrapnellardan himoyalangan bo‘lishi kerak. Eng muhim raqamli xizmatlar uchun zaxiralash (rezervlash) nazarda tutilgan, operatorlarga esa Mudofaa vazirligi, Favqulodda vaziyatlar vazirligi (MChS), Rosgvardiya va favqulodda xizmatlar bilan o‘zaro hamkorlikni yo‘lga qo‘yish tavsiya etiladi. Mintsifrlar tavsiyalar tayyorlangani va soha tashkilotlariga yuborilganini tasdiqladi.
Kontekst: raqamli infratuzilmaga qilingan hujumlar qatori
Hujjat raqamli infratuzilmaga qilingan hujumlar qatori ortidan paydo bo‘ldi. Life.ru xabar berishicha, Vladimir shahridagi «Yandex» data-markazi ishi to‘xtatilgan — o‘sha paytda obyektning shikastlanishi bilan birga Rossiyaning taxminan 20 ta xizmatida uzilishlar kuzatilgan. Bundan avval Mintsifrlar rahbari Maksut Shadayev Mudofaa vazirligi bilan data-markazlarni havo hujumidan qoplash masalasini muhokama qilgandi, keyinchalik esa Saratov viloyatidagi Sberbank DMQga qilingan hujum ma’lum bo‘ldi— bank vakili hujum xizmatlar ishini buzmagani aytdi. Ushbu voqealar fonida «Rostelekom»da «qiyomat kuni DMQsi» deb atalgan zaxira markaz yaratish taklifi bildirildi — u yirik uzilishlardan keyin biznes ma’lumotlarini tiklash uchun mo‘ljallangan.
Bu bozorni nimani kutmoqda
«Kommersant» so‘roviga javob bergan bozor vakillari qo‘shimcha xavfsizlik choralari provayderlar xizmatlari narxini inflyatsiyani hisobga olmaganda taxminan 10 foizga oshirishi mumkinligi haqida ogohlantirmoqda. Foydalanuvchilar va kompaniyalar uchun bu, bozor baholariga ko‘ra, infratuzilma himoyasi xosting va bulutli xizmatlar narxiga ta’sir qilishi mumkinligini, DMQ operatorlariga esa kuchli idoralar bilan hamkorlik darajasigacha bo‘lgan rasmiylashtirilgan talablar yuklanishini anglatadi. Tahririyat qayd etadi: tavsiyalar metodik xususiyatga ega, ularning majburiy ekanligi haqidagi savol nashrda ochiqlanmagan.
