Tramp yakshanba kuni Eronga zarbalar berilmasligini aytdi, ammo bitim yoki harbiy yechim masalasini ochiq qoldirdi

Tramp yakshanba kuni Eronga zarbalar berilmasligini aytdi, ammo ultimatumni kuchda qoldirdi

AQSH prezidenti Donald Tramp yakshanba, 25-oktyabr kuni Eronga zudlik bilan harbiy zarbalar berilmasligini istisno qildi. Michigan shtatida peshsaylov mitingiga uchishidan oldin jurnalistlarning o‘sha kuni zarba bo‘lishi mumkinmi degan savoliga javoban u shunday dedi: «Sizga buni aytib beramanmi? Lekin javob — yo‘q. Zarba bo‘lmaydi», deb xabar berdi Anadolu.

Tehronga ultimatum va Hormuz bo‘g‘ozi

O‘sha yakshanbaning avvalroq Tramp Fox News efirida ultimatumni shakllantirdi: «Ularni bitim tuzishga ko‘ndiraymi yoki ularni tugatib qo‘yaymi? Bu yagona savol», — deb diplomatiya va harbiy harakatlarning kuchayishi o‘rtasidagi tanlovni ko‘rsatdi. U amerika kuchlari mintaqadagi dengiz yo‘llarida to‘liq hukmronlik qilayotganini aytdi: «Endi Hormuz bo‘g‘ozini biz nazorat qilamiz. Ular hech narsa olmaydi. Ha, biz hamma narsani olamiz». Uning aytishicha, bo‘g‘oz orqali tijorat harakati urushgacha bo‘lgan darajadan oshib ketgan, AQSH harbiy-dengiz kuchlarining eron portlari va suzishini blokirovka qilishi «g‘arib» darajada samarali ishlayapti. Shanba kuni Tramp yangi zarbalar ham, keng qamrovli kelishuv ham mumkinligini aytib, Tehron mumkin bo‘lgan majburiyatlarni bajaradimi degan shubhasini bildirgan edi. Anadolu ma’lumotiga ko‘ra, Hormuz bo‘g‘ozini nazorat qilish fevral oxirida amerika-isroil qo‘shma zarbalaridan so‘ng boshlangan Eron urushida asosiy tortishuv nuqtasi bo‘lib qolmoqda, sulh va yakuniy tinchlik kelishuvini tuzish to‘g‘risidagi memorandumga qaramay.

Boshqa mavzular: Ukraina, Braziliya, Yevropa va Tayvan

O‘sha nutqida Tramp Sharqiy Yevropadagi urushga ham tegib o‘tdi va Rossiya, Ukraina va AQSH ishtirokidagi yuqori darajadagi muzokaralar «tez orada» bo‘lishini, ikkala tomon ham bitimni xohlaydi degan fikrni bildirdi. Braziliyadagi prezidentlik saylovlari haqida u hech bir nomzodni qo‘llab-quvvatlashdan bosh tortib, ma’muriyat saylov kampaniyasini «kuzatayotganini» qayd etdi. Migratsiya mavzusida Tramp Fransiya, Italiya, Belgiya va Ispaniyadagi norozilik namoyishlarini chegaralarni nazorat qilishning zaifligi bilan bog‘lab, so‘nggi 18 oyda AQSHga bitta ham noqonuniy migrant kirmaganini aytdi; u, shuningdek, ilgari Fransiya prezidenti Emmanuel Makronga «Siz Fransiyani yo‘q qilyapsiz. Siz o‘z mamlakatingizga nafrat qiladigan odamlarni kiritmoqdasiz», degan ogohlantirish berganini aytgan. Bundan tashqari, Tramp Tayvanni demping narxlari orqali amerikaning butun yarimo‘tkazgich sohasini «o‘g‘irlab olganlikda» aybladi: «Ular bizning chip biznesimizni o‘g‘irladi, butunlay, 100 foiz».

Kontekst va cheklovlar

Tramp bayonotlari ohangida ziddiyatli: bir hollarda u «yakshanba kuni» zarbani istisno qilsa, boshqa hollarda harbiy yechim imkoniyatini umuman ochiq qoldiradi — bu ikki xil bayonot, nashrlar o‘rtasidagi to‘g‘ridan-to‘g‘ri qarama-qarshilik emas, chunki ikkala matn ham Anadoluga tegishli. Mumkin bo‘lgan bitimning muddatlari va shartlari, shuningdek Tehronning munosabati qanday bo‘lishi noma’lum; manbalar bunga oid tasdiqlangan ma’lumot keltirmaydi. Keltirilgan faktlarga asoslangan tahririy xulosa shundan iboratki, «bitim yoki yo‘q qilish» degan ochiq bog‘lanish va Hormuz bo‘g‘ozini nazorat qilish haqidagi bayonot Vashington harbiy bosimni muzokara vositasi sifatida ishlatayotganini ko‘rsatadi, biroq bo‘g‘oz orqali suzishning haqiqiy holati haqida nashrlarda tasdiqlangan ma’lumot yo‘q — keltirilgan yagona ma’lumot Trampning o‘z so‘zlari.