Asosiy ma’lumotlar

  • Qonunchilik palatasidagi «Hukumat soati»da Sherzod Xidoyatov 13-oktyabr kuni O‘zbekistonda 4973 liftning ekspluatatsiya muddati tugaganini ma’lum qildi
  • 2021—2026-yillarda 3274 lift yangilandi va 71 tasi ta’mirlandi; 2030-yilgacha 4953 liftni ta’mirlash va yangilash nazarda tutilgan
  • 2025-yil 1-maydan liftlarni masofadan monitoring qilish uchun Xavfsiz lift yagona elektron platformasi ishlaydi

Vazir deputatlar oldida liftlar holati haqida hisobot berdi

O‘zbekistonda 4973 liftning ekspluatatsiya muddati tugagan. Buni qurilish va uy-joy kommunal xo‘jaligi vaziri Sherzod Xidoyatov 13-oktyabr kuni Oliy Majlis Qonunchilik palatasidagi «Hukumat soati»da ma’lum qildi. Mavzuni Xalq demokratik partiyasidan deputat Zoqirjon Zohidov ko‘tardi; u ko‘p qavatli uylar aholisi, jumladan keksa odamlar va nogironligi bor shaxslarning liftlarning tez-tez buzilishi hamda yo‘lovchilarning kabinada qolib ketishi holatlari haqidagi shikoyatlariga e’tibor qaratdi. Deputat raqamli nazorat joriy etilganiga qaramay muammolar nima uchun saqlanayotgani, qancha lift kapital ta’mir yoki almashtirishni talab qilishi va ularni yangilash muddatlari belgilanganmi yoki yo‘qmi, so‘radi.

Nosozlik sabablari va yangilash dasturlari

Xidoyatovning so‘zlariga ko‘ra, nosozliklardan biri uskunaga yetarli texnik xizmat ko‘rsatilmasligi hisoblanadi. «Bugungi kunda respublikada 4973 liftning ekspluatatsiya muddati tugagan. Bundan tashqari, nosozliklarning sababi texnik xizmat va profilaktik ta’mirning o‘z vaqtida o‘tkazilmasligi bo‘lmoqda», — dedi vazir. Muammoni bosqichma-bosqich hal qilish uchun 2021—2026-yillarda byudjet mablag‘lari hisobiga 3274 lift yangilandi va 71 tasi ta’mirlandi. 2026-yil 16-fevraldagi prezident farmoni bilan (PF-21) 2030-yilgacha 4953 liftni ta’mirlash va yangilash nazarda tutilgan; vazirning so‘zlariga ko‘ra, dasturni amalga oshirish uchun mablag‘ ajratilgan. Shu bilan birga, Xidoyatov muddati tugagan liftlardan qanchasi hozirgacha foydalanilayotgani va allaqachon o‘tkazilgan ta’mir ko‘rsatkichlari yangi modernizatsiya dasturi bilan qanday bog‘lanishini aniqlamadi.

Elektron baza va Xavfsiz lift platformasi

Qurilish vazirligi ma’lumotiga ko‘ra, mamlakatda 7201 binoda o‘rnatilgan 19 740 liftning elektron bazasi shakllantirilgan. Alohida 18 489 ekspluatatsiya qilinayotgan lift va ular xizmat ko‘rsatuvchi 93 tashkilot to‘g‘risidagi ma’lumotlar kiritilgan. 2025-yil 1-maydan uskunaning holatini masofadan monitoring qilish imkonini beruvchi yagona idoralararo elektron platforma Xavfsiz lift ishlaydi. Tizimda xavfsizlik, sertifikatlashtirish, texnik xizmat ko‘rsatish va liftlarni qabul qilish bo‘yicha talablar nazarda tutilgan; tekshiruvlarga qurilish nazorati, sanoat xavfsizligi va texnik jihatdan tartibga solish organlari jalb etilgan.

Liftlarni qabul qilish shartlari

«Agar quruvchi belgilangan barcha talablarni bajarmasa, platforma liftni qabul qilmaydi. Lift Xavfsiz lift tizimi orqali qabul qilinmaguncha, uy-joy binosi umuman ekspluatatsiyaga qabul qilinmaydi», — deb ta’kidladi vazir. Liftni qabul qilish uchun uning xavfsizlik talablariga muvofiqligi to‘g‘risidagi hujjatlarni yuklash, xizmat ko‘rsatuvchi tashkilot bilan shartnoma tuzish, ishlaydigan aloqa va video kuzatuvni ta’minlash, shuningdek, dispetcherlik markaziga ulash zarur. «Agar liftlarni doimiy nazorat qilmasak, ularga xizmat ko‘rsatmasak va ularning xavfsizligi uchun javobgarlikni ta’minlamasak, bu jiddiy muammolarga olib keladi. Shu sababli barcha bu talablar elektron platformaga kiritilgan», — dedi Xidoyatov. Uning ta’kidlashicha, yangi tizim liftlarning barqaror ishlashini ta’minlash va ularning ekspluatatsiya xavfsizligini oshirishga xizmat qilishi kerak.

Texko‘rikning yangi tartibi

Iyulda O‘zbekiston hukumati liftlarning texko‘rik tartibini tasdiqladi; unda yiliga kamida bir marta majburiy tekshiruv nazarda tutilgan. Liftlar ranglar bo‘yicha — yashildan («yaroqli») qizilgacha («xavfli») belgilanadi. Hujjatda inspektorlarga qo‘yiladigan malaka talablari ham belgilangan.