Asosiy ma’lumotlar

  • Aksa Enerji bir hafta ichida Toshkent, Sirdaryo va Jizzax viloyatlari tarmoqlari bo‘yicha kelishuvlarni imzolashni rejalashtirmoqda
  • Samarqand viloyatida kompaniya G‘CHP modeli bo‘yicha 30 yil tarmoqlarni boshqaradi va $1 mlrd investitsiya qilishni rejalashtirmoqda
  • Aksa O‘zbekistonga allaqachon $750 mln kiritdi va to‘rtta elektr stansiyasi qurdi

Uch viloyat bo‘yicha rejalar

Turkiyaning Aksa Elektrik kompaniyasi bir hafta ichida Toshkent, Sirdaryo va Jizzax viloyatlari taqsimlash elektr tarmoqlarini boshqarish bo‘yicha kelishuvlarni imzolashni maqsad qilgan. Buni Kazancı Holding boshqaruv kengashi raisi va bosh direktori Jemil Kazanchi 16-oktyabrda yoqilg‘i-energetika sohasidagi Investorlar Kengashining birinchi yig‘ilishi doirasida prezident Shavkat Mirziyoyev bilan uchrashuvdan so‘ng «O‘zbekiston 24» telekanaliga bergan intervyusida ma’lum qildi. Uning so‘zlariga qaraganda, kompaniya shu tariqa Samarqandda boshlangan faoliyatni bu hududlarga kengaytiradi. Rejalashtirilayotgan kelishuvlar parametrlari va kompaniyaning tarmoqlar ishida ishtirok etish formati intervyuda oshkor etilmadi.

Kompaniya maqsadlari

Kazanchi Aksa energiya yo‘qotishlarini kamaytirish, uning tannarxini pasaytirish va energiya iste’moli samaradorligini oshirish maqsadida taqsimlash tarmoqlariga investitsiya kiritishni rejalashtirayotganini tushuntirdi. «Bizga aholi manfaatlariga xizmat qiladigan loyihalar taqdim etildi. Biz ularni tezlashtirilgan tartibda o‘rganib chiqamiz va o‘z takliflarimizni bildiramiz. Bu safarni aniq kelishuvlar bilan yakunlashni xohlaymiz», — dedi u. Uning aytishicha, prezident bilan uchrashuvda kompaniya bajarishi lozim bo‘lgan vazifalar aniqlashtirildi. Prezident matbuot xizmati tomonlar aniq loyihalar bo‘yicha ishlarni tezlashtirishga kelishib olinganini xabar qildi.

Samarqand loyihasi

Aksa avvalroq Xalqaro moliya korporatsiyasi ishtirokida o‘tkazilgan xalqaro tanlovda Samarqand viloyati taqsimlash elektr tarmoqlarini boshqarish bo‘yicha g‘olib chiqqan edi. Shartnomaga ko‘ra, kompaniya davlat-xususiy sheriklik modeli bo‘yicha 30 yil davomida tarmoqlarni boshqaradi va modernizatsiyaga $1 mlrd investitsiya kiritishni rejalashtirmoqda. Energetika vazirligi ma’lumotlariga ko‘ra, xususiy sherik birinchi 10 yilda kamida $350 mln kiritishi kerak; avgust oyida prezident tasdiqlagan parametrlarga ko‘ra — birinchi ikki yilda kamida $27 mln va yo‘qotishlarni kamaytirishni ta’minlash talab etiladi. Viloyat hokimligi ma’lumotiga ko‘ra (9-oktyabr), birinchi 12 yilda $357 mln to‘g‘ridan-to‘g‘ri investitsiya jalb etilishi kerak. Tarmoqlar davlat mulkida qoladi: «Regional elektr tarmoqlari» aktivlarni xususiy sherikka mulk yoki tasarrufga bermasdan ularni bepul ekspluatatsiya qilish huquqini saqlab qoladi; Kun.uz xabariga ko‘ra, davlat investor shartnomaga muvofiq daromad kafolatlaydi. Turkiya tomoni muhim uchastkalarni audit qilishni yakunladi va 440 loyiha ishlab chiqdi; 1000 transformatorni yangilash, eskirgan ustunlar va liniyalarni almashtirish rejalashtirilgan, mobil generatorlar va maxsus texnika sotib olish ko‘rib chiqilmoqda.

Aksa faoliyati konteksti

Aksa Enerji O‘zbekistonga allaqachon $750 mln investitsiya kiritdi va to‘rtta elektr stansiyasi qurdi: ikkitasi Toshkent, bittasi Buxoro viloyatida bo‘lib, umumiy quvvati 740 MVt, 2024-yil dekabrda esa Qashqadaryo viloyatining Nishon tumanida 400 MVt quvvatli stansiya ishga tushirildi. Kompaniya elektr va gaz taqsimlash sohalarida ham faoliyatni davom ettirishni niyat qilmoqda. Tarmoqlarni xususiy boshqaruvga topshirish prezident tomonidan 2025-yil iyun oyida Toshkent xalqaro investitsiya forumida e’lon qilingan edi: o‘sha paytda 2026-yilda xususiy operatorlarni yana 8 hudud tarmoqlariga jalb etish rejalashtirilgani xabar qilingan. Mirziyoyev aytishicha, dekabrda Jizzax va Sirdaryo viloyatlari tarmoqlarini boshqarish 2026-yilda investorlarga taklif qilinishi kerak, Namangan va Toshkent viloyatlari tarmoqlari esa 2027-yilda.