Asosiy ma’lumotlar

  • Tramp Kongressga Grem qonuni bo‘yicha sanksiyalarni to‘xtatib turish haqida xabar berdi, ularning kiritish muddati 18-oktyabrda tugashi kerak edi
  • Rossiya tovarlariga 500% bojlar va sanksiyalarni chetlab o‘tishga yordam beradigan mamlakatlar mahsulotiga 100% bojlar kechiktirildi
  • Qaror Grem qonuni qabul qilinishidan oldin kiritilgan sanksiyalarga ta’sir qilmaydi

Sanksiyalarni kiritish vaqtincha to‘xtatildi

DW xabariga ko‘ra, Donald Tramp «do‘zax sanksiyalari» deb nom olgan Lindsi Grem qonuni nazarda tutilgan sanksiyalarni hozircha kiritmaslikka qaror qildi. Tramp uni sentyabr oxirida imzolagan edi. Qonun cheklovlarni 18-oktyabrgacha kiritishni talab qilar edi, biroq milliy manfaatlarga ko‘ra bu jarayonni vaqtincha to‘xtatib turishga ruxsat berar edi. Tramp shu imkoniyatdan foydalanib, Kongressga tegishli qaror haqida xabar berdi.

Aynan nima kechiktirildi

Rossiya tovarlariga 500 foizli qo‘shimcha bojlar kiritish to‘xtatildi. Shuningdek, Rossiya nefti va gazining beshta eng yirik xaridorlari qatoriga kiruvchi hamda Moskvaga sanksiyalarni chetlab o‘tishda eng faol yordam beradigan mamlakatlar mahsulotiga 100 foizli bojlar qo‘llanishi kechiktirildi. Qarorning amal qilish muddati aniq sana bilan belgilanmagan: agar prezident davlat kotibi, moliya vaziri va AQSh savdo vakili bilan birgalikda bunga ehtiyoj bor degan xulosaga kelsa, cheklovlarni kiritish masalasi qayta ko‘rib chiqiladi. Qaror Grem qonuni qabul qilinishidan oldin Rossiyaga qarshi kiritilgan sanksiyalarga tegishli emas.

Kontekst: dizel yoqilg‘isi bo‘yicha kelishuv

Avtval, 9-oktyabr kuni Tramp Rossiyadan AQSh va boshqa bozorlarga dizel yoqilg‘isi yetkazib berish bo‘yicha kelishuvga erishilganini e’lon qildi. Uni amalga oshirish uchun AQSh moliya vazirligi sanksiyalar tufayli taqiqlangan ayrim operatsiyalarga 2027-yil 7-aprelgacha ruxsat beruvchi litsenziya berdi. Rossiya o‘z navbatida dizel yoqilg‘isi eksportiga qo‘yilgan cheklovlarni muddatidan oldin bekor qilgani haqida ma’lum qildi.

Ukrainaning munosabati

Axios manbalarining ma’lumotlariga ko‘ra, dizel kelishuvi Ukraina prezidenti Vladimir Zelenskiy Trampning Rossiya neftni qayta ishlash zavodlariga zarbalar to‘xtatish so‘rovini bir necha bor bajarmagandan so‘ng tuzilgan. Zelenskiy bunday zarbalardan voz kechishni Ukraina energetika obyektlariga Rossiya zarbalarini to‘xtatish evaziga taklif qilgan edi. U dizel kelishuvini «urushga investitsiya» deb atadi va Vashingtonni o‘t o‘chishiga erishish uchun Moskvaga bosimni kuchaytirishga chaqirdi.