Asosiy ma’lumotlar

  • NGMK IPOsi to‘xtatilmagan, biroq muddatlar ko‘chirilgan: 2025-yil III choragida 5% gacha aktsiyani joylashtirish rejalashtirilgan edi, so‘ngra 10–15% 2025-yilning ikkinchi yarmiga o‘tkazildi — 2026-yil oktabrgacha IPO o‘tkazilmadi.
  • «Navoiyazot» moliyaviy sog‘lomlashtirishdan o‘tmoqda: balansdan notarmon aktivlar chiqarilmoqda, korxona atrofida kimyo klasteri yaratilishi rejalashtirilgan.
  • NGMK 2025-yilda 3,15 mln unsiya oltin qazib oldi, tushum 46,4% o‘sib 10,83 mlrd dollarni tashkil etdi; 2026-yilning birinchi yarmida tushum yana 49,9% o‘sib 7,07 mlrd dollarga yetdi.

NGMK IPOsi tayyorlanishda davom etmoqda

Navoiy kon-metallurgiya kombinati xalqaro aktsiyalarni joylashtirishga tayyorlash ilgari belgilangan muddatlar ko‘chirilganiga qaramay to‘xtatilmagan. Buni 8-oktabr kuni matbuot anjumanida Davlat aktivlarini boshqarish agentligi direktori Sohibjon Murodov ma’lum qildi. Unga IPO jahon oltin narxlari rekord o‘sishiga qaramay bir necha yil nima uchun kechiktirilayotgani so‘raldi. Uning so‘zlariga ko‘ra, kompaniyani birjaga chiqarish bir necha yil vaqt olishi mumkin: hozir boshqaruv tizimi xalqaro standartlarga, hisobot esa MSFOga o‘tkazilmoqda. U avvalgi davlat korxonasi 2022-yil 1-yanvardan boshlab uchta tashkilotga bo‘linganini eslatdi: «Navoiy kon-metallurgiya kombinati» AJ, «Navoiyuran» davlat korxonasi va «NGMK fondi» davlat muassasasi. «IPOga chiqish uchun ma’lum tarix kerak. Ya’ni kompaniyaning ijobiy, ommaviy e’lon qilingan ko‘rsatkichlarga ega tarixi bo‘lishi kerak», — deb tushuntirdi Murodov.

Oltin narxlari ta’siri va muddatlarning ko‘chirilishi

Murodov oltin narxlaridagi tebranishlar korxona moliyaviy-xo‘jalik faoliyatiga ta’sir qilishini va ma’lum darajada IPOda biznesning baholanishiga ta’sir qilishi mumkinligini, biroq joylashtirish narxi xalqaro fond bozori kotirovkalari bo‘yicha belgilanishi sababli narxlarning o‘sishi yoki pasayishi rejalarni to‘xtatishga yoki kechiktirishga olib kelmasligini qayd etdi. Joylashtirishning yangi taxminiy sanasini u nomlab o‘tmadi. 2024-yil 19-apreldagi prezident farmoniga ko‘ra, NGMK aktsiyalarining 5% gacha IPOsi 2025-yilning uchinchi choragida e’lon qilinishi rejalashtirilgan edi. 2025-yil 21-apreldagi farmon bilan ulush 10–15% gacha oshirildi, savdolar muddati esa 2025-yilning ikkinchi yarmiga ko‘chirildi. 2026-yil oktabrgacha IPO baribir o‘tkazilmadi.

NGMKning moliyaviy ko‘rsatkichlari

NGMK dunyodagi eng yirik to‘rtta oltin qazib oluvchi kompaniya qatoriga kiradi. Korxona ma’lumotlariga ko‘ra, 2025-yilda oltin ishlab chiqarish 3,15 mln troya unsiyani (+1,9%) tashkil etdi, tushum 46,4% o‘sib 10,83 mlrd dollarga yetdi, tuzatilgan EBITDA 6,95 mlrd dollarga teng bo‘ldi. 2026-yilning birinchi yarmida tushum yana 49,9% o‘sib 7,07 mlrd dollarga yetdi; asosiy omil jahon oltin narxlarining o‘sishi bo‘ldi, ayni paytda ishlab chiqarishning fizik hajmi 1,8% kamayib 1,51 mln unsiyani tashkil etdi. 15-oktabr kuni, AUGA matbuot anjumanidan bir hafta o‘tgach, NGMK rahbariyati moliyaviy natijalar va korporativ transformatsiyaga bag‘ishlangan investorlar bilan uchrashuv o‘tkazdi.

«Navoiyazot»: avval sog‘lomlashtirish, keyin sotish

Alohida Murodov «Navoiyazot» va issiqlik elektr stansiyalarini privatizatsiyaga tayyorlash haqida izoh berdi. Uning so‘zlariga ko‘ra, privatizatsiyadan oldingi tadbirlar allaqachon boshlangan, biroq bevosita sotuvga ism kelmagan. U «Navoiyazot»ni kimyo sanoatining yirik, strategik ahamiyatga ega aktivlaridan biri deb atadi va korxona joylashuvi hamda infratuzilmasi hisobiga uning atrofida yirik kimyo klasteri yaratilishini ma’lum qildi. Hozir, dedi u, moliyaviy sog‘lomlashtirish boshlangan: balans bir nechta notarmon aktivdan bo‘shatilmoqda va korxona «toza aktiv»ga aylantirilgandan keyin keyingi bosqich ko‘rib chiqiladi. Qaysi obyektlar balansdan chiqarilishi rejalashtirilgani, ularning qiymati va sotuv muddatlarini u aniqlamadi. 6-aprel kuni prezident Shavkat Mirziyoyev UzAuto Motors, «Navoiyazot» va issiqlik elektr stansiyalarini privatizatsiyaga tayyorlash jarayoni bilan tanishdi.

Kimyo klasteri va «Navoiyazot» ko‘rsatkichlari

Navoiy viloyatida kimyo klasteri yaratish ilgari qabul qilingan qarorlarda nazarda tutilgan: 2022-yil 10-oktabrdagi farmon bilan «Navoiy kimyo texnoparki»ni shakllantirish va «Navoiyazot»ning ayrim binolari, inshootlari va yer uchastkalarini texnologik klaster tashkil etish maqsadida «Uzkimyosanoat» kompaniyasiga topshirish nazarda tutilgan. «Navoiyazot» — O‘zbekistondagi eng yirik mineral o‘g‘itlar va kimyo mahsulotlari ishlab chiqaruvchilardan biri bo‘lib, ammiak, karbamid, ammiakli selitra, polivinilxlorid va boshqa mahsulotlar chiqaradi. Kompaniya ma’lumotlariga ko‘ra, 2025-yil yakunlari bo‘yicha ishlab chiqarish hajmi 7,3 trln so‘mni tashkil etdi, eksport rejasi 104% bajarildi.