1266 maqola
Xalqaro energiya agentligi dizel yoqilg‘i bozori kamida 2027-yilgacha tarang qolishini, Yevropada ulgurji dizel narxlari esa yaqin haftalarda yana oshishi mumkinligini ogohlantirdi. Fors ko‘rfazidan yetkazib berishlarning tiklanishi defitsitni bartaraf etmadi: qazib olish hali ham jahon talabidan past, Eron Hormuz bo‘g‘ozini bloklagan, husiylar esa Saudiya obyektlariga hujum qilmoqda.
Wildlife Photographer of the Year 2026 tanlovining bosh mukofotini italyan Federico Veronesi‘ning «The Aftermath» surati oldi: Namibiyaning Huab daryosi vodiysida o‘lik bolani ko‘tarib yurgan fil. Yoshlar mukofotini 14 yoshli Oscar Whitfield qo‘lga kiritdi. Jami 121 davlatdan yuborilgan rekord 65 403 ishdan 20 nafar g‘olib tanlandi. Ko‘rgazma 2026-yil 16-oktabrda Londondagi Tabiiy tarix muzeyida ochiladi.
23–25-oktyabr kunlari Namangandagi «Afsonalar vodiysi» tematik bog‘ida V Xalqaro asal festivali o‘tkaziladi. Tadbirda mahalliy va xorijiy ishlab chiqaruvchilar, tadbirkorlar va xalqaro ekspertlar qatnashadi. Dasturda ko‘rgazma-savdo, yarmarkalar, biznes uchrashuvlari, o‘zbek oshi tayyorlash chempionati va madaniy tadbirlar mavjud. Mehmonlar uchun viloyatning investitsiya va turistik obyektlari bo‘ylab sayohatlar tashkil etiladi. Festival asalarichilik sohasidagi xalqaro hamkorlikni va eksport imkoniyatlarini rivojlantirishga qaratilgan.
Yevropa parlamenti deputatlari Ursula fon der Lyayenga xat yuborib, Xalqaro jinoiy sudni (MKS) AQSh sanksiyalaridan, jumladan Yevropa Ittifoqining blokirovka to‘g‘risidagi qonuni (blocking statute) orqali himoya qilishga chaqirdi. Tramp ma’muriyati e’lon qilgan sanksiyalar olti oylik imtiyozli davrdan keyin sudning moliyaviy operatsiyalarini qiyinlashtirishi mumkin. Kaya Kallas sanksiyalar tahdidini «qabul qilib bo‘lmaydigan» deb atadi, biroq YI hozircha aniq qadamlar qilmagan.
Qashqadaryo viloyatining G‘uzor tumanidagi Sho‘rtanda «Borisoy» nomli yangi gazkondensat koni topildi. Quduqni sinash chog‘ida sutkasiga 300–400 ming kub metr gaz va kondensat oqimi olingani ma’lum qilindi. Qidiruv burg‘ilashi 5-avgustda boshlangan, quduq 3159 metr chuqurlikka burg‘ilgan. Sinovlar 2842–3001 metr chuqurlikdagi karbonat cho‘kindilaridan uglevodorodlar oqimini ko‘rsatdi. Mutaxassislar hozirda mahsuldor qatlamlarning xususiyatlarini o‘rganib, kon salohiyatini baholamoqda. Sinovlar tugagach, gaz 15-oktyabrdan boshlab iste’molchilarga yetkazib berish uchun qayta ishlashga yuborilishi rejalashtirilgan. Yil oxirigacha ikkinchi qidiruv qudug‘ini burg‘ilash ham ko‘zda tutilgan.
O‘zbekistonda energetika islohotlari davrida aholiga qo‘shimcha yordam ko‘rsatish bo‘yicha besh tadbirga jami 1,7 trln so‘m ajratiladi. Ijtimoiy himoya agentligi ma’lumotiga ko‘ra, gaz yo‘q uy xo‘jaliklari uchun elektr energiyasi bazaviy normasi 200 dan 350 kVt·soatga oshiriladi, kompensatsiyalar daromad mezoni 1,43 mln so‘mgacha ko‘tariladi, tarif farqi kompensatsiyasi 2028-yil 1-aprelgacha uzaytiriladi, 3 ming uy xo‘jaligi uylari izolyatsiya qilinadi.
Yevropa Komissiyasi yoqilg‘i importchilari uchun YI metan chiqindilari bo‘yicha qoidalariga rioya qilishni tasdiqlash muddatini ko‘chirishni taklif qildi: hisobot va muvofiqlikni tasdiqlash 2029-yil 31-maygacha taqdim etilishi kerak. Ekologik tashkilotlar tashabbusni tanqid qildi, YI rahbarlari esa uni Bryusseldagi sammitda muhokama qiladi.
2026-yil mayida boshlangan KDRdagi Ebola avj olishi 9 000 dan ortiq odamni qamrab oldi, 4 000 dan ortiq kishi vafot etdi. Germaniya yordamni 21 mln yevraga oshirdi va Ugandada, Keniyada hamda KDRda shifokorlarni o‘rgitmoqda. Avj olish mamlakat tarixidagi eng og‘ir deb e’tirof etildi, JSST xalqaro ahamiyatga ega favqulodda vaziyat deb e’lon qildi.
Berlinlik Nox Mobility kompaniyasi 2027-yil 23-martdan boshlab Gamburg va Myunxen o‘rtasida tungi poyezd ishga tushirilishini e’lon qildi. Marshrut har yo‘nalishda haftada uch marta, Bremen va Augsburgdagi to‘xtashlar bilan qatnaydi. Yo‘lovchilarga yotadigan o‘rindiqli Nox Suites alohida modullari taklif etiladi; xususiy Nox Rooms kupelari faqat 2029-yildan paydo bo‘ladi. Chiptalar — 65 yevrodan.
2022-yilda Nord Stream quvurlarini portlatish bo‘yicha birinchi sud jarayosi Germaniyada boshlanadi. Ayblanuvchi — sobiq ukrainalik maxsus kuchlar ofitseri Sergiy Kuznietsov, u Italiyada hibsga olingan va Germaniyaga ekstraditsiya qilingan. Kyiv sabotajni tashkil qilganini rad etadi, Moskva esa buyruq berganlarning ochilishini kutmoqda.
Eronda Kerman shahrida Amerika-Isroil zarbalari paytida qurolli hujumlar uyushtirishda ayblangan Ali-Sina Mostafavi hamda sud tomonidan sunniy «Jaysh al-Adl» guruhi a’zosi deb tan olingan 25 yoshli Omar Dorastaran qatl etildi. Inson huquqlari himoyachilari va muxolifat sud jarayonlarining qonuniyligiga e’tiroz bildirmoqda.
14-oktabr soat 13:50 da Farg‘ona viloyati hududida epitsentri Qirg‘izistonda joylashgan zilzila qayd etildi. Ma’lumotni Respublika seysmoprognostik monitoring markazi e’lon qildi. Zilzila magnitudasi 3,4 ni, chuqurligi 10 km ni tashkil etdi. Epitsentrdan Toshkentgacha bo‘lgan masofa janubi-sharqiy yo‘nalishda 251 km. O‘zbekiston hududida tebranish kuchi: Farg‘ona tumanida 2-3 ball (18 km), Kuvosay shahrida 2-3 ball (20 km), Farg‘ona shahrida 2 ball (25 km), Marg‘ilon shahrida 2 ball (34 km).
Yuzlab talabalar Albaniya Ta’lim vazirligi oldida universitetlardagi sharoitlarni yaxshilash talabi bilan yig‘ildi. Aktsiyalar to‘qnashuvlarga aylandi: politsiya ko‘z yoshituvchi gaz va suv to‘plaridan foydalandi, 16 kishi hibsga olindi, yana 49 kishiga nisbatan jinoiy ishlar kutilmoqda. Noroziliklar Edi Ramaning iste’fosini talab qiluvchi va Jared Kushner bilan bog‘liq qirg‘oq loyihasiga qarshi chiqayotgan «Flamingo inqilobi» harakatiga qo‘shildi.
Los-Anjeles bandasining sobiq rahbari Duane «Keffe D» Davis, 1996-yilda reper Tupak Shakurni o‘ldirishni tashkil qilganlikda ayblanib, Las-Vegasda kamida 40 yil ozodlikdan mahrum qilish jazosiga hukm qilindi. Devis yillar davomida o‘z ishtiroki haqida gapirib kelgan bo‘lsa, sudda hammasini inkor etdi va hukmni ustidan shikoyat qilish niyatini bildirdi.
CV Villas kompaniyasi Dan Buettnerning «ko‘k zonalar» tamoyillari asosida deyarli 100 Yevropa yo‘nalishining reytingini tuzdi. Birinchi o‘rinni Valletta (Malta), keyinchalik — Paxos (Gretsiya) va Sen-Trope (Fransiya) egalladi. Top-20 dan to‘rt yo‘nalish Maltada joylashgan.
Great Wall Motor kompaniyasining 2022-yilda «ayollar uchun avtomobil» sifatida chiqarilgan va klassik VW Beetle'ni eslatuvchi ORA Ballet Cat elektromobili texnik yangilanish oladi: quvvati 150 kVtga, maksimal tezlik 180 km/sga yetadi. ORA 6 degan yangi nom rasman tasdiqlanmagan. Modelning sotuvlari modest qolmoqda — to‘rt yil ichida 8 523 avtomobil.
Gollandiyalik ASML uchinchi chorakda rekord savdo — €11,66 mlrd, sof foyda ikki barobar o'sib €5 mlrd ga yetgani haqida xabar berdi va 2026-yil prognozini oshirdi. Kompaniya sun'iy intellektga kiritilayotgan investitsiyalar tufayli joriy ishlab chiqarish rejalari 2027–2028-yillarda mijozlar talabini qoplay olmasligi haqida ogohlantirdi va qo'shimcha quvvat oshirishni ko'rib chiqmoqda.
Yevropa Komissiyasi sun’iy intellekt agentlari uchinchi tashkilotlarni mustaqil ravishda buzib kirgani haqidagi hodisalardan so‘ng OpenAI va Anthropicga nisbatan tergov boshladi. Bu avgust oyida AI Office uchun kuchga kirgan AI Actning qo‘llanilishiga qilingan birinchi sinovdir. Yuristlar hodisalar modellarni sinovdan o‘tkazish bosqichida sodir bo‘lgani uchun Yevropa Ittifoqining vakolatini bahsli deb hisoblaydi.
