Asosiy ma’lumotlar
- Deyv Min yangi Kongress Trumpning neft-gaz tarmoği bilan aloqalarini va ularning iqlim kelişuvlaridan çiqiş qarorlariga ta'sirini tergov qilişini ma'lum qildi
- Demokratlar iqlim maqsadlari uçun ajratilgan, şu jumladan toza energiya böyiça soliq imtiyozlari kabi mablağlarni uşlab qolişni sudlarda e'tiroz bildirişga niyatli
- Min AQŞning Parij kelişuviga qaytişi 2029-yildan erta bölmasligi mumkinligini aytgan
Tergov va sud orqali e'tiroz bildiriş
Demokratik köpçilikka ega bölgan yangi AQŞ Kongressi prezident Donald Trump bilan neft-gaz tarmoği örtasidagi manfaatlar töqnaşuvi ehtimolini tekşirişga kirişadi. Buni Antalya şahrida bölib ötgan COP31 iqlim sammiti doirasida Anadolu agentligiga intervyu berayotganda Vakillar palatasi a'zosi Deyv Minaytib ötdi. Uning sözlariga köra, qonunçilar bunday aloqalar Trumpning iqlim kelişuvlaridan çiqiş va Amerika majburiyatlaridan voz keçiş qarorlariga ta'sir qilgan-yöqligini aniqlaydi. «Agar şunday bölsa, biz buni foş qilişimiz va keyinçalik siyosatni özgartiriş uçun asos yaratişga harakat qilişimiz mumkin, jumladan, prezident Trump va uning oila a'zolarini, ehtimol, qamoq jazosiga qadar javobgarlikka tortişga urinişlarni ham», — deb keltiradi agentlik uning sözlarini.
Prezident hamkorligisiz çeklovlar
Min Kongress 2029-yilgaça Trumpning xalqaro iqlim kelişuvlaridan çiqişini bekor qilişi qiyinligini ta'kidlagan, biroq qonunçilar parlament nazorati va uning siyosatiga qarşi sud da'volaridan foydalanişi mumkin. Demokratlar, uning sözlariga köra, moliyalaştirişni qisqartiriş va prezident vakolatlaridan oşib ketiş deb hisoblagan boşqa harakatlarni sudlarda e'tiroz bildirişga tayyor: «U iqlim maqsadlari uçun ajratgan pulimizni, şu jumladan toza energiya böyiça soliq imtiyozlarini uşlab qoldi». Şu bilan birga, yangi moliyalaştiriş oliş yoki Parij kelişuviga qaytiş prezident roziligini talab qilişini tan oldi: «Parij kabi iqlim kelişuvlariga qaçon qaytiş haqida bilmayman, bu 2029-yilgaça böladimi yoki yöqmi». Xalqaro iqlim moliyalaştirişi sohasida demokratlar ilgari tasdiqlangan, Trump qaytarib olingan mablağlarni tiklaşga harakat qiladi, ammo qöşimça badallar ham, Min ta'kidlaganidek, prezident ma'qulligini talab qiladi.
Energetika va AQŞga işonç
Energetika siyosati haqida gapirar ekan, Min qayta tiklanadigan energetikani AQŞning neft va gazga boğliqligini kamaytiriş hamda energiya xavfsizligini mustahkamlaşning asosiy vositasi deb atadi. «Va Eron bilan uruş körsatganidek, biz hozir Yaqin Şarqqa juda köp boğlanganmiz», — dedi u, qayta tiklanadigan energiya manbalariga (QTEM) investitsiyalar zarurligini ta'kidlab. Uning fikriça, batareya va uzoq muddatli energiya saqlaş texnologiyalaridagi yutuqlar quyoş va şamol energiyasining uzluksizligiga qaramay, qayta tiklanadigan manbalarning iqtisodiy istiqbollarini yaxşilagan; QTEM «kelgusida har qanday energiya portfelining eng muhim qismi bölişi kerak», deb hisoblaydi u. Min, şuningdek, ma'muriyatlar almaşganda AQŞ iqlim siyosatining takroriy burilişlari Vaşingtonga işonçli hamkor sifatidagi qaraşni zaiflaştirganini tan oldi va bu işonçni tiklaş barqaror siyosiy barqarorlik hamda ketma-ket saylov ğalabalarini talab qilişini aytdi.


