Asosiy ma’lumotlar
- Transport Türkiyadagi issiqxona gazlari çiqindilarining 17%ini beradi — unga Green Deal Action Plan 2026–2030ning alohida bölimi bağişlangan
- Temir yöl orqali yuk taşiş 2029-yilga qadar 11,24%ga yetkazilişi, hajmi esa 146 million tonnaga yetişi kerak
- Dengiz taşişlarida karbon narx belgilaş mexanizmi va muqobil yoqilğili kemalarga davlat kömagi tayyorlanmoqda
«Yaşil bitim» doirasida transportni karbonsizlaştiriş
Türkiya 2026–2030-yillar uçun e’lon qilingan «Yaşil bitim» harakatlar rejasiga (Green Deal Action Plan 2026–2030) kiruvçi Sustainable Mobility and Smart Transportation taşabbusi doirasida transport sohasini karbonsizlaştiriş böyiça yöl xaritasini taqdim etdi. Bu haqda Anadolu agentligi xabar berdi. Transport mamlakatdagi issiqxona gazlari çiqindilarining 17%ini taşkil etadi, va rejaning asosiy çora-tadbirlari aynan şu körsatkiçni kamaytirişga qaratilgan.
Yuk taşiş: oğir yuklarni avtomobil yöllaridan temir yölga köçiriş
Strategiyaning markaziy yönalişi — oğir avtotransport çiqindilari bilan kuraş. Unda elektromobillar uçun zaryadlaş stansiyalari tarmoğiga bölgan ehtiyojning butun mamlakat böylab tahlili, muqobil yoqilğilarning içki işlab çiqarişini kengaytiriş hamda oğir yuk maşinalari uçun yuqori quvvatli zaryadlaş va yoqilği quyiş stansiyalarini örnatiş nazarda tutilgan. 2029-yilga qadar umumiy yuk taşiş hajmini 146 million tonnaga yetkaziş, milliy yuk logistikasida temir yöl uluşini 11,24%ga oşiriş rejalaştirilgan — bu oğir yuklarni avtomobil yöllaridan temir yölga ötkazişga qaratilgan. Elektrovozlar uluşi oşiriladi, Yevropa Ittifoqi bilan boğlanuvçi Xalkalı — Ispartakule va Ispartakule — Çerkezköy temir yöl liniyalarini 2030-yilga qadar qurib bitkaziş rejalaştirilgan.
Dengiz transporti va logistika
Dengiz sohasi uçun «yaşil» kema qatnovi texnologiyalarining ustuvor yönalişlarini belgilaşi kerak bölgan karbon narx belgilaş tizimining asosiy mexanizmi tayyorlanmoqda. Operatorlar muqobil yoqilğida islaydigan kamçiqindili kemalar quriş uçun davlat kömagi oladi, mavjud tijorat flotlari esa atrof-muhitga ta’sirni kamaytiriş maqsadida qayta jihozlanişi rejalaştirilgan. Bundan taşqari, aralaş taşiş qoidalari doirasida mahalliy logistika markazlari yaratiladi, «yaşil» logistika sertifikatiga ega operatorlar uçun moliyaviy rağbatlar esa keyinroq belgilanadi.
Munitsipal darajada mikromobillik
Yöl xaritasida, şuningdek, munitsipal darajada elektrosamokatlar va velosipedlar kabi mikromobillik vositalarining tarqalişi uçun qöşimça rağbatlantiriş mexanizmlari nazarda tutilgan. Ularning joriy etilişi maxsus ajratilgan infratuzilma va töxtaş joylari bilan birga amalga oşirilişi kerak. Anadolu xabarida bu çora-tadbirlarni amalga oşirişning alohida muddatlari keltirilmagan.


