Asosiy ma’lumotlar
- 2026-yil kuzida AQŞdagi xorijiy talabalarning umumiy qabuli 9 foizga, yangi talabalar qabuli 15 foizga kamaydi (IIE).
- OPT dasturidagi iştirok 6 foizga kamaydi — bu oxirgi beş yildagi ilk pasayiş; DHS har bir iştirokçi uçun 70 000 dollarlik tölovni taklif qildi.
- NAFSA AQŞ iqtisodiyoti uçun yöqotişlarni 2,4 milliard dollar va 31 000 iş örin deb baholaydi.
Qabulning pasayişi tezlaşdi
2026-yil kuzida AQŞ universitetlaridagi xorijiy talabalar soni ötgan yilga nisbatan 9 foizga kamaygan, birinçi marta kelgan talabalar soni esa 15 foizga qisqargan. Bu Xalqaro ta'lim institutining (IIE) 800 dan ortiq oliy ta'lim muassasasini qamrab olgan kuzgi dastlabki sörovnatijasidan kelib çiqadi; ma'lumotlarni Euronews, şuningdek, The New York Times va Inside Higher Ed ga tayanib Anadolu agentligi e'lon qildi. Taqqoslaş uçun: yil oldin umumiy pasayiş 3 foiz edi, ya'ni qulaş uç barobar oşgan. Şu bilan birga, AQŞ xorijda ta'lim oliş uçun birinçi yönaliş bölib qolmoqda: 2025–2026 öquv yilida mamlakatda bir milliondan ortiq xorijiy talaba tahsil olgan.
Vizalar, tölovlar va noaniqlik
Sörovda qatnaşgan oliy ta'lim muassasalarining 88 foizi pasayişning asosiy sababi sifatida viza tartib-qoidalaridagi muammolarni, 70 foizi sayohat çeklovlarini, 60 foizi boşqa davlatlar bilan raqobatni, 45 foizi esa öqiş va turar joy narxini ataydi. Oliy ta'lim muassasalari rahbarlari vaziyatni Tramp ma'muriyatining immigratsiya siyosati bilan ham boğlaydi: Içki xavfsizlik vazirligi (DHS) oylar davom etgan muhokamalardan söng maktablar fakultativ amaliy tayyorgarlik (OPT) dasturidagi har bir talaba uçun 70 000 dollar tölaşi kerak bölgan qoidani taklif qildi. Qoida hozirça tasdiqlanmagan, ammo OPTdagi iştirok allaqaçon 5 yil içidagi ilk pasayiş bölgan 6 foizga kamaygan. Yozda ma'muriyat, şuningdek, federal ruxsatsiz talabalarning AQŞdagi böliş muddatini tört yil bilan çeklaydigan qoidani tasdiqladi, garçi sud uni vaqtinça tösib qöygandi; DHS kotibi Markveyin Mallin bu çoralarni öqişni uzaytiriş orqali suiiste'molliklarga qarşi kuraş bilan izohlagan edi.
Kim ketmoqda va oliy ta'lim muassasalari nimaga umid qilmoqda
IIE ma'lumotlarini DHSning oktabrdagi viza yozuvlari bilan soliştiriş — buni Anadolu xabar qiladi — pasayiş qisqa magistratura dasturlariga töğri kelganini körsatadi: magistrantlarning amaldagi vizalari soni 15 foizga kamaygan, bakalavr vizalari esa oldingi darajada qolgan, doktorantura vizalari esa 6 foizga oşgan. Ikki asosiy donor davlat — Hindiston va Xitoydan kelişlar mos ravişda taxminan 6 va 4 foizga kamaygan, ammo Nepal, Bangladeş, Kanada, Italiya va Ghanadan rekord miqdorda talaba kelgan. Agar OPT imkoniyatlari çeklansa, sörovda qatnaşgan maktablarning 95 foizi talabalar boşqa davlatni tanlaşini başorat qilmoqda. IIE tadqiqotlar rahbari Mirka Martel siyosat yagona sabab emasligini qayd etadi: global raqobat va amerika diplomining qimmatlaşişi ham ta'sir qilmoqda, NAFSA raisi Fanta Au esa tadqiqotlarni moliyalaştiriş qisqarişi va Xitoyni öz içiga olgan boşqa yönalişlarning ortib borayotgan tanlovi tufayli talabalardagi xavotirlarni qöşib qöyadi.
Oliy ta'lim muassasalari byudjetiga zarba
Xorijiy talabalar köpinça öqişning töliq narxini tölaydi, şuning uçun pasayiş universitetlar daromadiga zarba beradi. NAFSA 2026-yil kuzida amerika iqtisodiyoti uçun yöqotişlarni 2,4 milliard dollar va 31 000 iş örin deb baholaydi. Klivlend ştat universiteti misoli xarakterlidir: ikki yil içida bu yerda xalqaro qabul 46 foizga — 2025-yil kuzidagi 1542 talabadan 828 taga kamaygan, bu yil esa yangi xorijiy talabalar 50 tadan ham kam bölgan; prorektor Nigamant Şridxar byudjetga ta'sirni 2–4 million dollar deb baholaydi. Eng katta pasayiş magistraturaga töğri kelgan: bakalavriat darajasidagi 3 foizga qarşi 15 foiz. IIE yillik töliq ma'lumotlarni kelgusi yilda e'lon qiladi, demak hozirgi raqamlar trendning dastlabki bahosi.

