MIT bitiruvçisi sun’iy intellekt modeli yordamida 18 yillik kvant hisoblaş masalasini yeçdi

18 yillik masalaning yeçimi

MITning yaqinda tamomlagan bitiruvçisi va Physical Superintelligence (PSI) startap-laboratoriyasi xodimi Devid Turturyan Anthropic Fable 5.2 modeliga erta kiriş imkonini oldi va 18 yildan beri oçiq qolgan masalani — kvant kompyuterlari qanday hollarda klassik kompyuterlardan tezroq masalalar yeça olişi haqidagi Aaronson–Ambainis gipotezasini yeçdi. Turturyan MIT kompyuter fanlari va sun’iy intellekt laboratoriyasida magistraturada öqiş rejasini PSIga qöşiliş uçun keçiktirdi. «Bu mening oxirgi maqolam bölişi mumkinligini töliq qabul qilaman», — dedi u va bir neça oydan keyin maqola çop etiş ma’nosini yöqotişi mumkinligini qöşdi.

Aaronsonning munosabati va natijaning ma’nosi

Muammoni şakllantirgan ikki olimdan biri Skott Aaronson isbotni töliq tuşunmasligini, ammo uni töğri deb hisoblaşini yozdi: yeçim matematika uçun möljallangan Lean dasturlaş tilida avtomatik formalizatsiya qilingan va PSI natijani topşirgan yetakçi tadqiqotçilar jamoasi tomonidan tuşuntirilgan. Uning sözlariga köra, gipotezaning töliq isboti «hamma markaziy ahamiyatli deb hisoblagan kvant sörov murakkabligidagi oçiq qolgan oxirgi muammolardan biri» edi; u öz his-tuyğlarini qoniqiş, lol qoliş, xafa böliş va çarçoq sifatida tasvirlab, bundan taşqari masala OpenAI yeçgan sönggi «Mathocalypse» röyxatiga kirmaganidan hayratda qoldi.

Natija kvant hisoblaş uçun nima anglatadi

Yeçim kvant kompyuterlari ayrim murakkab masalalarni ğayritez yeça olişi mumkin bölgan yöllarning faqat bittasini yopadi, lekin hammasini emas. «Bu odamlarga şuni tuşunişga imkon beradigan salbiy natija: yaxşi, biz endi öşa tomonga qaramaymiz», — deb tuşuntirdi Turturyan. Gipoteza kvant maşinalarining klassik maşinalar ustidan ustunligi masalasiga tegişli edi va uning yopilişi kvant tezlanişini izlaş sohasini toraytirdi.

PSIning biznes-modeli va sun’iy intellekt fanining çegaralari

PSI ilmiy masalalarni maxsus «upryajka» (harness) va modellar uçun yordamçi tizimlar yordamida yeçişga qaratilgan. «Samarali tadqiqot tizimida harnesslar, vositalar, xotira tizimlari, simulyatsiya infratuzilmasi bilan boğliq köp narsa bölişi kerak», — dedi kompaniya boş direktori Matt Pines. Hozirça kompaniya daromad ma’lumotlar markazlarini optimallaştirişdan keladi — issiqlik, energiya, suv va şovqinni modellaştiriş, bu yerda sohaning unumdorligi töğridan-töğri fizikaga boğliq. Uzoq muddatli maqsad — nazariy fizikadagi yutuqlarni haqiqiy texnologiyalarga aylantiriş. Pines olti oy oldin investorlarga bu tezisni asoslaşga «çözilişga» töğri kelganini tan oldi: «nazariy fizika tez orada asosan maşinalar sohasiga aylanadi» — «bu hali şunday emas, lekin bu yölda». Şu bilan birga u fizika matematikadan «tabiat sizning reallik modellaringizda ovoz beradi» degan jihatdan farq qilişini ta’kidladi: matematika va informatikadan kamroq abstrakt fanlarda sun’iy intellekt yeçimlarini tekşiriş qiyinroq. Ötgan hafta Discovered Materials startapi superötkazuvçanlik va issiqlik tarqalişi kabi masalalarda sun’iy intellektdan foydalaniş uçun 1 million dollarlik grant e’lon qildi.

Sun’iy intellekt fani uçun yangi standartlar

PSI natijani Anthropic modelining deyarli tayyor reliziga qadar uşlab turişga majbur bölgani uçun kompaniya yeçimni soha tadqiqotçilari bilan ulgurib ulaşdi. «Akademiklar sifatida işlarni töğri qilişda öz rolimizni öynaşni xohladik», — dedi PSIning maslahatçisi, Şimoli-Şarqiy universiteti professori Jim Halverson. Kelgusi hafta u MITdagi sammitda qatnaşadi, u yerda yetakçi fiziklar fanning yangi tezligiga javob işlab çiqişga harakat qiladi: «Eng yaxşi amaliyotlar hali şakllanmoqda… Biz şaffoflik — yaxşi yöl, ekspertlar bilan aloqa — yaxşi yöl deb qaror qildik». Turturyanning özi sun’iy intellekt yordamida olingan yeçimni birinçi marta «tabiiyroq» insoniy taqdimot uçun qayta işlaganini aytdi, çunki ilmiy hamjamiyat undan natijani tuşuntirişni kutadi — va bu unga «sun’iy intellekt nima qila olişining oğirligini» anglatdi.