Özbekistonda bir hafta: gazi yöq tumanlarga imtiyozlar, inflyatsiyaning ösişi va «Xavfsiz talaba» ilovasi atrofidagi bahslar

Gazi yöq tumanlarga imtiyozlar va propanning qimmalaşi

1-noyabrdan boşlab tabiiy gazi yöq yoki gaz ta’minoti qiyin bölgan tumanlarda isitiş mavsumida elektr energiyasining bazaviy sarf normasi 200 dan 350 kVt·soatga oşirildi. Abonentlar röyxatini Energetika vazirligining taqdimnomasi asosida viloyat hokimlari tasdiqlaydi. Hisob-kitoblarga köra, Kun.uzamaldagi tariflar böyiça foyda oyiga 37,5 ming sömga va tört oylik isitiş mavsumi uçun taxminan 150 ming sömga yetadi.

Kam ta’minlanganlarga yordam va propan uçun kompensatsiya

Boşqa bir qaror bilan isitiş mavsumi boşlanişidan avval ehtiyojmand oilalarga 1 mln sömdan moddiy yordam ajratiladi — bu ijtimoiy reyestrdagi oilalarga, şuningdek, reyestrga kiritilmagan, ammo bir kişi boşiga daromadi 1 mln 430 ming sömdan past bölgan oilalarga tegişli; markaziy isitiş tizimiga ulangan köp qavatli uylardagi kam ta’minlangan aholi ham qamrab olindi. 15-noyabrdan aholi uçun propan narxi kilogrammi 2000 sömdan 5000 sömga kötariladi: 20 litrli balon 40 ming sömdan 100 ming sömgaça qimmalaşadi. Kam ta’minlangan oilalar uçun har bir kilogramm uçun 3000 söm (oyiga 20 kg gaça) kompensatsiya joriy etildi, bu 60 ming sömlik farqni töliq qoplaydi. Bitta uyda yaşovçi har bir oilaga mahalla va gazçilar iştirokida dalolatnoma rasmiylaştirilgan holda alohida maişiy gaz baloni ajratişga ruxsat berildi. Şuningdek, xavfsizlik töğrisidagi qonun imzolandi: avtomobil gaz quyiş şoxobçalarida maişiy gaz balonlarini töldiriş taqiqlandi, buzuvçilar 3 dan 5 BHM gaça jarima bilan jazolanadi; norma uç oydan keyin kuçga kiradi. Gazetaning ma’lumotiga köra, poytaxtda tariflarni 30 foizgaça oşiriş nazarda tutilgan issiq suv va isitiş tariflarini oşiriş töğrisidagi qaror loyihasi hozirça imzolanmagan.

Inflyatsiya tezlaşmoqda, stavka 14 foizda qoldi

Markaziy bank yil oxiri uçun inflyatsiya prognozini 6,5 foizdan 7 foizga kötardi. Pul-kredit siyosati departamenti direktori Samijon Inogamovning aytişiça, kutilayotgan issiq suv va isitiş tariflari regulyatorning dastlabki kutganidan yuqori çiqqan. Şu bilan birga, payşanba kungi yiğilişda bazaviy stavka yana özgarişsiz qoldirildi — 2025-yil martida, inflyatsiya 10 foizdan oşgan paytda belgilangan 14 foizda. Uni 13,5 foizgaça pasaytiriş imkoniyati körib çiqilgan, biroq tariflar ösişining ta’siri tufayli şaroitlarni yumşatiş erta deb topilgan. Statistika qömitasi oktyabr oyi yakunlari böyiça yillik inflyatsiya 6,5 foizni (oldingi oygga nisbatan +0,1 foiz) taşkil etganini ma’lum qildi. Regulyator inflyatsiyaning 2027-yil dekabriga qadar maqsadli 5 foizgaça pasayişini baribir kutmoqda.

JSTga a’zolik 2027-yilga qoldirildi

Özbekiston 2026-yil martida qöşilişni rejalaştirgan JST a’zoligi qoldirildi. Toşkentdagi matbuot anjumanida çiqqan işçi guruh rahbari Son Ye Çxoyning sözlariga köra, mamlakat muzokaralarni şu yilda yakunlaşga va 2027-yilda a’zo bölişga intilmoqda. Prezident administratsiyasi inspektori Iskanderbek Genjaev tuşuntirişiça, taşkilot a’zolari qöşimça savollar va majburiyatlar qöymoqda, ularni Özbekiston manfaatlarini hisobga olgan holda kelişiş vaqt talab etadi; davlatning iqtisodiyotdagi iştiroki va davlat korxonalarini qöllab-quvvatlaş böyiça muzokaralar ham murakkabligiça qolmoqda.

«Xavfsiz talaba»: köngillilik niqobi ostida majburlaş

Toşkentda bir neça kundan beri talabalar telefonlariga «Xavfsiz talaba» ilovasini «köngillilik-majburiy» tarzda örnatiş kampaniyasi davom etmoqda. Kun.uz tahririyatiga yuborilgan murojaatda Xalqaro turkiy davlat universitetida ilovani örnatmagan talabalarni içki işlar xodimlari «15 sutka» bilan qörqitgani, 3-noyabr kuni Uçtepa tumani IIBB boşliği örinbosari Abduraşid Açilov boşçiligidagi guruh auditoriyalarda telefonlarni tekşirgani aytilgan. IIV naşrning söroviga javob bermadi. Jahon tillari universitetida, mavjud xabarlarga köra, ilovasi yöq talabalarni darsga kiritmagan — ma’muriyat bu xabarlarni rad etgan, biroq dekan lavozimidan ozod qilinganini tasdiqlagan tarjima fakulteti talabalariga ilovani tarğib qilişdagi xatolar uçun. Boş prokuratura ilovaga talabalarni ulaş majburiy emasligini, nazorat tadbirlari faqat uning imkoniyatlarini tuşuntirişga qaratilganini ma’lum qildi: ilova öquv jarayoni haqidagi ma’lumotlarga onlayn kiriş imkonini beradi, davlat organlariga murojaat qiliş, SOS tuğmasi orqali yordam çaqiriş imkonini yaratadi hamda universitet va yotoqxonaga kiriş kaliti vazifasini bajaradi. 6-noyabr holatiga kö‘ra, ilova Google Play’da qariyb 50 ming marta yuklab olingan.

Quriliş bozori: şartnomalardagi buzilişlar va Imarat işi

Monopoliyaga qarşi qoğmita 132 ta quriliş taşkilotining şartnomalarini örganiş çiqişida Toşkent va 11 viloyatdagi 132 ta quriliş taşkiloti şartnomalarini örganişda iste’molçilar huquqlarini çeklovçi şartlar aniqlandi: şartnomalarning 77 foizida tölovni bekor qilişda mablağlarni qaytariş muddati belgilanmagan yoki avans muddatiga mos kelmaydi, 64 foizida uyni qabul qilib olişdan keyingi kafolat muddati körsatilmagan, 59 foizi faqat quruvçi manfaatlariga mos tuzilgan, 51 foizida esa muddat buzilgani uçun jarima nazarda tutilmagan. Qoğmita «tegişli idoralarga» takliflar kiritdi, ularning mazmuni aşkor etilmadi. Şu bilan birga, 2025-yil fevral qarori bilan nazarda tutilgan va 2026-yil 1-yanvardan boşlab qatnaşçilik asosida qurilişni eskrou hisobvaraqlariga ötkaziş majburiyati amaliyotda işga tuşmadi; tegişli qonun loyihasi 28-iyulda Çonunçilik palatasida birinçi öqişda qabul qilinganidan keyin undan yangiliklar bölmadi. Şu fondda Toşkentda firibgarlik fakti böyiça «Imarat işi» qoğğatildi: uylarni belgilangan muddatda topşirmaslik va pulni qaytarmaslik sababli bölgan noroziliklardan söng kompaniya rahbarlari Marat Xamdamov va Jasur Azizov hibsga olindi. Hibsga olinişidan oldin Xamdamov biznes hamkorini kompaniyani tortib olişga urinişda ayblagan edi, Azizov qölga olingandan keyin esa unga qarşi ayblovlarni xotini Şahzoda Muhammadova ham bildirdi.