Asosiy ma’lumotlar

  • Siçqonlar homiladorligining 12,5-kunida immunitet faollaşuvi bir sutka içida taxminan 30% embrionda rivojlaniş buzilişlariga olib keldi
  • Zarar körgan barça embrionlar erkak böldi; modalar va qolgan erkaklar buzilişlarsiz rivojlandi
  • Zarar körgan erkaklarning plasentasida yalliğlaniş dasturlari faollaşgan, zarur iştirokçi interleykin-6 böldi

Tadqiqotçilar nimani körsatdi

Cold Spring Harbor laboratoriyasi jamoasi homiladorlik davrida immunitet faollaşuvi plasenta işini va siçqonlarning erkak embrionlarining bir qismi rivojlanişini tezda buzadigan mexanizmni tasvirlab berdi. Nevrorivojlaniş buzilişlari modeliga bağişlangan iş Science Advances jurnalida çop etildi, buni Gazeta.Ru xabar qilmoqda.

Eksperiment qanday ötkazildi

Onadagi yalliğlaniş reaksiyasining homilaga ta’sirini örganiş uçun homilador siçqonlarga virusli infeksiyaga immunitet javobini taqlid qiluvçi poly(I:C) moddasi yuborildi. Eng sezgir davr homiladorlikning 12,5-kuni böldi: bir sutka içida taxminan 30% embrionda rivojlaniş buzilişlari — massaning kamayişidan to sezgi a’zolari şakllanişidagi anomaliyalargaça aniqlandi. Bunday barça holatlar erkak embrionlarning bir qismiga töğri keldi, modalar va qolgan erkaklar esa bu modelda bunday buzilişlarsiz rivojlandi.

Plasentada nima sodir böldi

Hujayra yadrolarini tahlil qiliş zarar körgan erkaklarning plasentasida yalliğlaniş dasturlari faollaşganini körsatdi, eng kuçli özgarişlar esa spongiotrofoblastlarda — ona va homila örtasidagi özaro ta’sir çegarasidagi homila kelib çiqişli hujayralarda kuzatildi. Odatda bu hujayralar homiladorlikning immunitet toqat qilinişini saqlaşga yordam beradi. Ta’sirdan söng zaif erkaklarda hujayradan taşqari matritsa va gormonlar sintezi bilan boğliq dasturlar faolligi pasaydi; bu plasenta tuzilişining buzilişi va homiladorlik suyuqligida immunitet hujayralari hamda signal molekulalarining töplanişi bilan birga keçdi. Buzilişlar rivojlanişida zarur iştirokçi yalliğlaniş sitokini interleykin-6 bölib çiqdi.

Kontekst va çeklovlar

Mualliflar tasvirlangan jarayonlar baçadon içidagi rivojlaniş davrida yalliğlanişga sezgirlikdagi farqlarni tuşunişga yordam berişi mumkinligini taxmin qilmoqda. Avval, naşr oktabrdagi maqolaga havola qilib qayd etganidek, olimlar autizm nima uçun erkaklarda köproq taşxis qilinişini aniqlaşgan edi. Şu bilan birga, xulosalar siçqon modelida olingan: odamlarda öxşaş mexanizmning tasdiqlanişi haqida naşrda xabar berilmagan.