Asosiy ma’lumotlar

  • 2026-yil yanvar–sentabrda 70,7 ming jismoniy şaxsga 642,1 mlrd söm subsidiya tölangan (Soliq qömitasi).
  • Sentabr uçun — 99,99 mlrd söm, ya’ni bitta oy uçun qariyb 100 mlrd söm.
  • Eng köp tölov Buxoro (116,7 mlrd) va Xorazm (115,3 mlrd) viloyatlariga toğri kelgan.

Qança tölandi va kimlarga

Soliq qömitasi ma’lum qilişiça, 2026-yilning yanvar–sentabr oylarida «Quyoşli xonadon» dasturi doirasida fuqarolarga 642,1 mlrd söm subsidiya tölangan — Zamon.uz ma’lumotiga köra, 642 mlrd 112,1 mln söm. Pulni 70,7 ming jismoniy şaxs olgan, ular quyoş panellarini örnatib, işlab çiqarilgan elektr energiyasini yagona energiya tizimiga bergan. Bu haqda Daryo.uz, Zamon.uz va Spot.uz idora matbuot xizmatiga tayanib yozgan.

Tölovlarning geografiyasi

Töqqiz oy davomida eng katta summalar Buxoro viloyatiga — 116,7 mlrd söm, Xorazm viloyatiga — 115,3 mlrd söm va Qoraqalpoğistonga — 77,3 mlrd söm toğri kelgan. Undan keyin Qaşqadaryo (72,6 mlrd), Navoiy (49,8 mlrd), Farğona (45,6 mlrd) va Samarqand (36,1 mlrd) viloyatlari kelmoqda. Faqat sentabr oyi böyiça Spot.uz ma’lumotlariga köra, yetakçilar Xorazm viloyati (17,6 mlrd söm), Buxoro viloyati (17 mlrd) va Qoraqalpoğiston (12,9 mlrd) bölgan.

Sentabr raqami nimani anglatadi

Spot.uz dinamikaga e’tibor qaratgan: agar töqqiz oyda 642,1 mlrd söm, sentabrda esa 99,99 mlrd söm tölangan bölsa, yanvar–avgust oylarida tölovlar taxminan 542,1 mlrd sömni taşkil etgan. Demak, bitta sentabr yil boşidan beri tölangan barça mablağlarning oltidan bir qismini berdi. Faqat sentabrda subsidiyani 66,2 ming fuqaro oldi — ya’ni töqqiz oy davomida subsidiya olgan 70,7 ming kişining mutlaq köpçiligi pulni aynan şuy oyda olgan.

Dastur qanday işlaydi

«Quyoşli xonadon» dasturi 2023-yil 1-apreldan beri amal qilmoqda. Quvvati 50 kVtgacha bölgan quyoş elektrostansiyalari egalari öz ehtiyojidan ortiq miqdorda yagona energiya tizimiga bergan har bir kilovatt-soat elektr energiyasi uçun davlat byudjetidan 1 000 söm oladi. Töplangan subsidiyani Soliq ilovasining «Keşbek va imtiyozlar» bölimidagi «Quyoşli xonadon» bölimi orqali bank kartasiga ötkaziş mumkin.

Kontekst: tölovlardagi keçikişlar va işlab çiqarişning ösişi

Tölovlar har doim ham silliq keçmagan: iyul boşida Soliq qömitasi köp oylik keçikişdan keyin aprel–may oylari uçun subsidiyalarni tasdiqlaganini ma’lum qilgan edi — öşa paytda 60,2 ming kişi 156,1 mlrd söm olişi kerak edi. Dastur ösişi fonida Daryo.uz idoralar ma’lumotlariga tayanib avvalroq şuni yozgan edi, mamlakatda elektr energiyasi işlab çiqariş 8,4 foizga oşgan, import esa 27,2 foizga kamaygan.