Asosiy ma’lumotlar
- Bank kassalari endi omonat foizlari bilan bir qatorda «boshqa daromadlar»ni ham to‘lashi mumkin — o‘zgartirish islomiy bankchilik to‘g‘risidagi qonunchilikka muvofiqlashtirildi.
- O‘z inkassatsiya xizmatini tashkil etgan banklar qimmatbaho buyumlarni o‘z filiallari o‘rtasida mustaqil tashiy oladi.
- Valyuta va qimmatbaho buyumlarni mintaqalararo tashish — MB topshiriqlari bo‘yicha, mintaqa ichida — Uzinkass bo‘limlari qarorlari bo‘yicha; kuzatish IIV bilan shartnoma asosida amalga oshiriladi.
Banklardagi kassa ishiga kiritilgan o‘zgartirishlar
O‘zbekiston Markaziy banki tijorat banklarida kassa ishini tashkil etish va qimmatbaho buyumlarni inkassatsiya qilish tartibi to‘g‘risidagi nizomga o‘zgartirishlar kiritdi, — deb xabar beradi tartibga soluvchi matbuot xizmati (Spot.uz). Adliya vazirligi MB raisi Timur Ishmetovning qarorini 9-oktabrda ro‘yxatga oldi.
Kassalar va islomiy bankchilik uchun nimalar o‘zgaradi
O‘zgartirishlarga ko‘ra, bank kassalari omonatlarga hisoblangan foizlar bilan bir qatorda aholiga «boshqa daromadlar»ni ham to‘lashi mumkin. MB hujjat islomiy bankchilik to‘g‘risidagi qonunchilikka muvofiqlashtirilayotganini tushuntiradi: shu maqsadda «omonatlar va hisoblangan foizlar»ni berish haqidagi formulatsiya «mablag‘lar» so‘zi bilan almashtirildi. Islomiy moliya operatsiyalari foizlar o‘rniga foyda, ustama va boshqa shakldagi daromadlarni to‘lashni nazarda tutadi, shu sababli kassalarda naqd pul berishga oid me’yorlar endi ularga ham tatbiq etiladi.
Qimmatbaho buyumlarni tashishning yangi tartibi
Banklar va ularning filiallari o‘rtasida naqd pul va boshqa qimmatbaho buyumlarni tashish tartibi ham qayta ko‘rib chiqildi. Naqd chet el valyutasi va qimmatbaho buyumlarni mintaqalararo tashish tartibga soluvchi topshiriqlari asosida, mintaqa ichida esa Uzinkass inkassatsiya xizmati bo‘limlarining qarorlari bo‘yicha amalga oshiriladi. MBning barcha topshiriqlari Elektron farmoyishlar dasturida avtomatik ravishda rasmiylashtiriladi, qimmatbaho buyumlarni yuboradigan va qabul qiladigan bank filiallari ularni onlayn tarzda oladi. Belgilangan talablar asosida o‘z inkassatsiya xizmatlarini tashkil etgan banklar qimmatbaho buyumlarni o‘z filiallari o‘rtasida mustaqil tashiy oladigan bo‘ldi. Mintaqalararo tashishlarda transportni kuzatish Ichki ishlar vazirligi Jamoat xavfsizligi departamenti Yo‘l harakati xavfsizligi xizmati bilan tuziladigan shartnoma asosida amalga oshiriladi.
Kontekst va ahamiyati
Avval Spot yozganidek, O‘zbekistonda kreditlarni muddatidan oldin to‘lash imkoniyatini qonun bilan mustahkamlash taklif qilingan edi. O‘zgartirishlar ikki guruh uchun muhim: islomiy banklar mijozlari uchun — ular endi kassalarda foizlargina emas, omonatlar bo‘yicha foyda va ustama ham olishi mumkin, hamda banklarning o‘zlari uchun — ular filiallar o‘rtasida mustaqil inkassatsiya qilish imkoniyatiga ega bo‘ldi. Amaliy jihatdan bu MB topshiriqlarining elektron hujjat aylanishiga o‘tishi va tashishlarni IIV bilan shartnoma asosida kuzatishni anglatadi, banklarga esa uni o‘z operatsion jarayonlariga joriy etish kerak bo‘ladi.