Asosiy ma’lumotlar

  • Politsiya ma’lumotlariga ko‘ra, Istanbulda kamida 3 ming qatnashchi va Anqarada ham xuddi shuncha kishi
  • Ikki oy ichida 11 jurnalist hibsga olingan, bir qancha ommaviy axborot vositasi yopilgan (Turkiya Jurnalistlar uyushmasi)
  • Politsiya oktyabr oyida Halk TV efirini to‘xtatib, tashqi ma’muriyat kiritgan edi; T24 «LGBT targ‘iboti» ayblovi bilan yopilgan

Ikki shaharda ommaviy norozilik namoyishlari

Shanba kuni Istanbul va Anqarada Turkiyada jurnalistlarga bosim o‘tkazilishiga — hibsga olishlar, ommaviy axborot vositalarining yopilishi va tahririyatlarga davlat ma’muriyatlari tayinlanishiga — qarshi norozilik namoyishlari bo‘lib o‘tdi. Olomon asosan jurnalistlar, inson huquqlari tashkilotlari va muxolifat partiyalari vakillaridan iborat edi; qatnashchilar «Yetarli. Biz endi nafas ola olmaymiz» deb baqirdi va hibsga olingan kasbdoshlarining suratlarini ko‘tardi. Politsiya ma’lumotlariga ko‘ra, har bir shaharda kamida 3 ming kishi yig‘ilgan, deb xabar beradi AFP.

So‘nggi haftalarda ommaviy axborot vositalariga nima bo‘ldi

Namoyishlarga sabab so‘nggi haftalardagi voqealar bo‘ldi. Politsiya shu oyning boshlarida mamlakatning eng ko‘p tomosha qilinadigan yangliklar kanali bo‘lgan Halk TVga tintuv o‘tkazdi: efir to‘xtatildi va tahririyatga hukumat tayinlagan ma’mur kiritildi. Bundan avval yetakchi raqamli nashr T24ning sayti va ijtimoiy tarmoqlardagi sahifalari yopilgan edi — hokimiyatning talqiniga ko‘ra, «LGBT targ‘iboti» tufayli. Turkiya Jurnalistlar uyushmasining hisob-kitobiga ko‘ra, so‘nggi ikki oyda 11 jurnalist qamoqqa olingan va bir qancha ommaviy axborot vositasi faoliyati to‘xtatilgan. Matbuotga cheklovlar 2016-yilgi davlat to‘ntarishiga urinishdan keyin kuchaydi; bu voqea ommaviy ta’qiblar va raqamli senzura bilan hamroh bo‘lgan edi.

Qatnashchilar bayonotlari

Katta tajribali jurnalist, BirGun gazetasi kolumnisti va o‘zi ham sud da’vosida ayblanuvchi bo‘lgan Zafer Arapkirli AFPga namoyish faqat jurnalistlarni emas, balki jamiyatning mustaqil ommaviy axborot vositalari orqali ma’lumot olish huquqini ham himoya qilayotganini aytdi. Uning so‘zlariga ko‘ra, rejim hibsga olishlar, ommaviy axborot vositalarini egallash, yoritish taqiqlari va ijtimoiy tarmoqlarni blokirovka qilish orqali jamiyatni «qo‘rqitish, ovozini o‘chirish va vahima solishga» intiladi; bosim qanchalik kuchli bo‘lsa, javob shunchalik qat’iy bo‘lishi kerak. Yopilgan T24 koordinatori Gökçe Tahincioğlu Anqarada jurnalistlar «jurnalistika bilan shug‘ullanishni va buni erkin qilishni» xohlashini ta’kidladi va ko‘rsatilgan birdamlik uchun minnatdorchilik bildirdi. Anqarada norozilik namoyishchilari «Senzuraga yo‘q» va «Hibsga olingan jurnalistlarga ozodlik» talab qilishdi.